İçeriğe atla

Abdal

Üst düzey velilerden bir grup. Ricâlül-gayb hiyerarşisinde önemli mertebe.

Tanım

Abdâl, "bedel" kelimesinin çoğulu olup "değiştirilenler" veya "birbirinin yerine geçenler" anlamına gelir. Tasavvufta ricâlü'l-gayb hiyerarşisinde kutub ve evtâddan sonra gelen yedi (bazı rivayetlerde kırk) velî zümresini ifade eder. Dünyanın yedi iklimine dağılırlar ve her iklimi bir abdâl koruduğu için "abdâl" denir; zira biri vefat ettiğinde yerine bir başkası geçirilir.

İştikāk

"b-d-l" kökünden; değişmek, yer değiştirmek. "Abdâl" kelimesi hem "bedeller" (birbirinin yerine geçenler) hem "büdelâ"nın eş anlamlısı olarak kullanılır.

Hadis

"Benim ümmetimde kırk kişi İbrahim (a.s.)'ın kalbi üzeredir; Allah onlarla halka rızık verir, onlarla yağmur yağdırır, onlarla belayı def eder" (Ebû Nuaym, Hilye; Ahmed b. Hanbel, Müsned). Bu hadis abdâlın teolojik temelidir.

Özellikleri

İbn Arabi'ye göre abdâlın özellikleri:

  • Sükût: Çok az konuşurlar.
  • Uzlet: Halktan çekilmişlerdir.
  • Cûʿ: Az yerler.
  • Seher: Geceleri uyumazlar.

Bu dört haslet "esbâb-ı abdâliyye" diye anılır.

Hiyerarşi İçindeki Yeri

Ricâlü'l-gayb hiyerarşisi (İbn Arabi'ye göre):

  1. Kutub (1)
  2. İmâmeyn (2)
  3. Evtâd (4)
  4. Abdâl (7) — her biri bir iklimden sorumlu
  5. Nücebâ (40)
  6. Nukabâ (300)

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

  • İbn Arabi, el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye
  • Ebû Nuaym, Hilyetü'l-Evliyâ
  • Şa'rânî, el-Envârü'l-Kudsiyye

Bu Kavram'in Gectigi Eserler

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2

Ahmed Avni Konuk

14x

ye çiçekleri ve maârif-i ilâ- hiyye yeşillikleri neşv ü nemâ bulur. [Arapça/Farsça mısrâ — OCR'da bozuk] 2073. “Bahara menstib yağmurun ağaca olan fili, ehl-i saâdete onların nefesle- rinden gelir. &#

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2

Tuhfetu'l-Uşşâkî
Tuhfetu'l-Uşşâkî

Terzibaba - Necdet Ardıç

6x

..........(55) Gavs, abdal, nükeba, nüceba, büdela, ahyar, umd …….(56) Allahın yanındaki, kıymetin .....................................(59) Şeriatın hakikati ............

08 Tuhfetul Ussaki

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3

Ahmed Avni Konuk

6x

zaran, Bahru"l-Ulüm hazretlerinin mütâlaası muvâfık gibi görünür ise de; “bizim mişkâtımız” ta'birinden mutlakâ kendilerinin “kutb”un mâdünu olan kandil mertebesinde olduğuna hükmolunamaz. Çünkü gerek

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4

Ahmed Avni Konuk

4x

imdâdlarına koşan arslan adamlar, evliyâ-yı Hakk'ın “abdâl” ta'bir olunan bir sınıfıdır. Cihânın bozukluklarının direkleri olurlar; gizli marazları tedâvi ederler. Bunların kendileri hâlis muhabbettir

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13

Ahmed Avni Konuk

3x

ebrâil gibi, Sidre'nin gölgesine kadar mil mil gider. . (4139) “Abdâl"dan murâd, cismâniyetleri rühâniyete tebeddül etmiş insân-ı kâmillerdir. “Sidre”, lügatte bir ağaç ismidir. Burada murâd, “Sidretü

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13

Haşr Sûresi
Haşr Sûresi
3x

...rlar. Bir numûne olmak üzere cenâb-ı Pîr efendimizin sandûka-i şerifleri üzerine yazılmış olan bir gazel-i âlîlerinin burada dercini münâsib gördüm. Gazel: “Ölüm gününde benim tabutum gidici olduğu vakit,...

265 59 48 Ku Ker Yol Haşr Sûresi Murat Derûni

Kelime-i Lûtiyye
Kelime-i Lûtiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

3x

...daha tamâmız. Maahâzâ bu abdâl ona dediğini dedi; bu da o kabîldendir. Ma’lûm olsun ki, erbâb-ı velâyetin sınıfları vardır. Bunlardan bir sınıfı hall ve akd-ı umûra...

Kelime-i Lûtiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Melkiyye

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5

Ahmed Avni Konuk

3x

sâhibi katında kuvvetli ve değerli”) buyrulmuştur. 7. Ve tabaktan değil, Hak'tan bil! Abdâl'ın kuvvetini dahi, “Abdâl” sıfât-ı abdânîleri, sıfât-ı hakkâniyeye tebeddül etmiş olan evliyâullahtır. Nitek

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6

Ahmed Avni Konuk

3x

rinin menkabesinde şöyle yazar ki: “Ebü Bekir Kettâni hazretleri Harem-i Şerif'in bir tarafında oturmuş ve bir tarafında da muhaddisinden Abdürrezzâk hazretleri va'z ve nasihat etmekte bulunmuş idi. H

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6

Terzi Baba (Cilt 1)
Terzi Baba (Cilt 1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...lece Hacı Bektaş’tan aynı gün yola çıkıldı, akşam üzeri Ankara’ya vasıl olundu, Hacı Bayram Veli’yi ziyaret, türbe kapanmak üzere hemen kısa bir dua; türbe kapandı. Gece Ankarada kalış, Gençlik parkına gid...

12 Terzi Baba 1

Hikâyeler, Vecizeler, Atalar Sözü
Hikâyeler, Vecizeler, Atalar Sözü

Terzibaba - Necdet Ardıç

...rını Hak yolunda ifna ettikleri için onların gönlünde Hakkın verdiği muhabbet bonservisi vardır. Bunlar “dile benden her dileğini verece-ğim” lütfuna mazhar olmuşlardır. Onlara dokunmağa gel-mez, bil’akis...

84 Hikâyeler – Vecizeler – Atalar sözü

Aşk ve İrfân Yolunda
Aşk ve İrfân Yolunda

Terzibaba - Necdet Ardıç

...tekkelerdir. Hüseyin Vassaf’ın ifadesine göre bir zamanlar yalnız İstanbul’da on dokuz tane Uşşâkî Dergâhı vardı. Erzurumlu Yeşilzâde Mehmed Sâlih’in 1919 yılında hazırladığı Rehber-i Tekâyâ adlı esere gö...

103 Aşk VE İ̇rfan Yolunda

DVT-C001 (Ses Kaydı)
DVT-C001 (Ses Kaydı)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...tekkelerdir. Hüseyin Vassaf’ın ifadesine göre bir zamanlar yalnız İstanbul’da on dokuz tane Uşşâkî Dergâhı vardı. Erzurumlu Yeşilzâde Mehmed Sâlih’in 1919 yılında hazırladığı Rehber-i Tekâyâ adlı esere gö...

1772747276481 DVT C001.MP3

TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye
TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye

Terzibaba - Necdet Ardıç

...Ebû Medyen Mağribî hazretlerinin ism-i şerifleri Şuayb'dır. Kendileri bu kitabın sahibi Şeyh-î Ekber (r.a.) efendimizin mürşid-i âlîleridir. Suâl: Ebû Medyen hazretlerinde, umûr-ı âlemde tasarruf eden abda...

187 Fusûsu’l-Hi̇kem

Secde Sûresi
Secde Sûresi

...katinin dört aşamasının ayrıntılı açıklaması bulunmaktadır, oraya bakılması faydalı olacaktır. Ayrıca bir başka açıdan “ Halaka-l-insâni min tîn ” ayetinde ki insanın Halkiyetine çamur ile başlanması şu ma...

256 32 Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan

Aşk ve Muhabbet Yolu
Aşk ve Muhabbet Yolu

Terzibaba - Necdet Ardıç

...cü ırmak da şaraptır. İlm-i ledün dedikleri bu mânevi ve lâhutî şarâbın vereceğı mestlik ve sarhoşluğuna beşeri varlık kolay kolay dayanmaz. Âdeta aklı öldürür de üstüne manevrasına çıkar (Ben O'yum) der....

77 Aşk VE Muhabbet Yolu

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1

Ahmed Avni Konuk

l ol LG (İbrâhim, 14/10) "Siz de ancak bizim gibi beşersiniz dediler" âyet-i kerîmesine işâret edilir. 3 3 çal se ülüşl ge yiz Olea çiş lal af de Ez YI esl ol LG (ibrâhim, 14/10) “Siz de ancak bizim g

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1

TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye
TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç

...َى الْاَرْضِ هَوْنًا وَاِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا 25/63-O çok merhametli Allah'ın (has) kulları onlardır ki, yeryüzünde tevazu ile yürürler ve cahil kimseler kendilerine laf attığı za...

192 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir
Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir

Terzibaba - Necdet Ardıç

...şu gömlekten (beden elbisesi) başka bir şey kalmadı” Hazret-i Mevlânâ ölüm gününü “Şeb-i Aruz” “Düğün Gecesi” olarak betimlemekte ve dünya hayatını mahbusluk olarak nitelemektir. Evet, ehlullah’ın Hakk ile...

179 13 Terzi-Elif-Terazi-Teradî-İrfan Mektebi-Kırk Seyir

Mutaffifîn Sûresi
Mutaffifîn Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

...sal eyle [63] Verilen ehil tamlamalarına Ehlullahta ilave edilebilir. Yani kim varlığında, nefsinde ne iş ile iştigal ve inananlara o yönden yaklaşıp, samimi, alaylı gülüyor ve onlar ile alay ediyor ve han...

174 11 Ku Ker Yol Mutaffifin Suresi

Hac Sûresi
Hac Sûresi

...erler. 25/63 وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْاَرْضِ هَوْنًا وَاِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا 25/63-) Ve ıbadur Rahmanilleziyne yemşune alel Ardı hevnen ve iza hatabehüm...

234 22 27 Kur Ker Yol Hac Sûresi Murat Deruni

Kâf Sûresi
Kâf Sûresi

...eden evliyâya derler. Ya’nî bu evliyâyı Hakk’ın müessir olan nefesleri, âlem-i gaybın bahârındandır; ve onların enfâs-ı mübârekelerinden gönüllerde ve canlarda ulûm-ı ledünniyye çiçekleri ve maârif-i ilâhi...

254 50 32 Kur Ker Yol Kaf Sûresi ve Mustafa Hilmi Sâfî Hz. Murat Deruni

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12

Ahmed Avni Konuk

bedelleridir; ve vücüd-ı abdâni ve sıfât-ı beşeri içinde çırpınıp duran halk cinsinden değillerdir. Ey tâlib-i hakikat! Sen bu abdâlin vücüdları kitâbına bakmak istersen onların süret yaprağını çevir,

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12

Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri
Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri

Terzibaba - Necdet Ardıç

...Bunlara (Abdal) da denebilir. Yani bütün varlığını Hakka “bedel” olarak vermiş ve kendilerine hiçbir şey kalmamış, böylece ortada kendileride kalmamış olduğundan har...

54 90 Beled-Şems-leyl-Duhâ-İnşirâh

İnci Tezgâhı (1)
İnci Tezgâhı (1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...************ İslâmı kabul etmeyenler hakiki taassup sahibidirler. Çünkü eski hallerinde ısrar etmektedirler. Yenilik İslâm’dadır. Ehl-i kitap yeniliği kabul etmedikleri için dinlerinde taassupta kaldılar....

41 (İnci tezgâh-ı)