Futuhât-ı Mekkiyye

“(Fütûhât-ı Mekkiyye ) "Rızkı veren Allah’tır, ama sen onu bakkaldan alıyorsun diye bakkala taptığın kadar Allah’a tapmıyorsun" (Fütûhât-ı Mekkiyye Cilt 3.) "Her nimet, O’nun birliğine delildir; ama gaflet, bu delili perdeleyen bir hicaptır.”

244 35 37 Ku Ker Yol Fatır Sûresi Murat Derûni son

“(Muhyiddin Arabi ‘Futuhat-ı Mekkiyye’) ------------------- “Lam” harfinin zuhuruyla hadisin programı ortaya çıkmış ve zamanın başlangıcı olmuştur. Bu ilk tenezzül ile birlikte, Allah’ın ezeliliği “Lam” harfinin zuhuruyla aşikar olmuştur. Burada ki “Lam” ayan-ı sabiteyi sembolize eder. Ayan-ı sabite vücud kokusu almamıştır, burası varlığın programıdır yani ilmi suretler mertebesidir.”

69 2 Namaz-Sûreleri̇

“...Ardıç – Gönülden Esintiler - Fü-Hi-04- İDRİS-05-İbrahim- FASSI- Tasavvuf Serisi 122 – Sayfa 137… ↑ Mesnevi-i Şerif – Ahmed Avni KONUK şerhi – Cilt 1, Sayfa 274… ↑ Mesnevi-i Şerif – Ahmed Avni KONUK şerhi – Cilt 8, Say...”

263 57 46 Ku Ker Yol Hadid Sûresi Murat Derûni

“Fütûhât-ı Mekkiyye ’de Muhyiddin İbn-i Arabî hazretleri, nefsin mertebelerini anlatırken “nefs-i emmâre”yi Allah’ın emrine aykırı emirler veren bir iç düşman olarak tanımlar. Bu iç düşmanla dostluk, ona uymak ve hevasını ilah edinmektir.”

266 60 49 Ku Ker Yol Mümtehine Sûresi Murat Derûni

“; Fütûhât-ı Mekkiyye, III, s. 143 (73. bâb) vd.; Dâye,Mirsâdü’l-İbâd, s. 37, 52; Aclûnî,Keşfü’l-Hafâ, I, s. 311-312. İmdi akl-ı küll ile nefs-i küll bu habbeye karîb olmadıkça “İhbitû” (Bakara, 2/36) [Aşağıya ininiz!] emriyle cennet-i zâttan, âlem-i sûret ve taayyünâta nüzûl etmediler; ve onların bu şecere-i menhiyeye takarrübleri İblîs-i vehmin nefs-i külle ve nefs-i küllün dahi akl-ı külle galebesi ile vâki’ oldu...”

Fusûsul Hikem Mukaddime

“...Ekber (r.a.)Fütûhât-ı Mekkiyye’nin iki yüz yirmi birinci bâbında şöyle buyurur: Beyit: لَّذِي تَدْعُوه ُ بِالْبَشَرِلْوُجُود ِسِوَىلْكَوْن ِ أجْمَعِه ِِوَأيْن َ غَيْر ٌ وَمَا فِ...”

Kelime-i Âdemiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İlâhiyye

“...eyh (r.a.)Fütûhât-ı Mekkiyye’nin yetmiş ikinci bâbında bu bahse müteallik olan hakāyıkı beyân buyurmuştur. 243 وَقَد ْ نَزَلَت ْ عَن ْ ذَبْح ِ كَبْش ٍ لِقُرْبَانِلبُدْن َ أعْظَم...”

Kelime-i İshâkiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Hakkiyye

“Ve emr bizim dediğimiz ve ona zâhib olduğumuz gibidir; ve biz bunu Fütûhât-ı Mekkiyye'de beyân ettik. ✨ ✨ Sade Türkçe flash Şimdi, tecellîye mazhar olan (kendisine tecellî edilen) kişi, tecellîyi gördüğünde, Hakk'ın aynasından kendi sûretinden başkasını görmedi; ve Hakk'ı görmedi; ve kendi sûretini, ancak onun içinde gördüğünü bilmesiyle beraber, onu görmek mümkün değildir, tıpkı dışarıdaki...”

Kelime-i Şîsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nefsiyye

“...Nitekim Cenâb-ı Şeyh (r.a.)Fütûhât-ı Mekkiyye’nin on ikinci bâbında buyururlar ki: “Nebât ve cemâdın ervâhı vardır ki, ehl-i keşften gayrısının idrâkinden bâtındır. Binâenaleyh h...”

Kelime-i Nûhiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Subbûhiyye

“O nefes rûhları sûretin şekillerinden kurtarıp öze, makâm-ı ehâdiyete çeker. Aşıkların göz yaşları o nefesin gelmekte olduğu­nun müjdecisidir. O nefes dervişlere füyûzât ve fütûhât va‘d eder. Değil insanlar, bütün mevcudât hayatı o nefeste bulur. Gökte yıldızlar, ay, güneş o mukaddes nefesin âlem üzerindeki an be an tesirini el pençe di­van ve kemâl-i ta'zîm ile seyrederler.”

82 Mektuplarda yolculuk M.Nus Tura

“ŞeyhFütûhât-ı Mekkiyye’lerinde buyururlar ki: “Fir’avn’ın îmânını beyân eden âyet-i kerîmenin mâba’dinde Hak Sübhâ- 2آلْ nehû ve Teâlâ hazretleri [25/32]لْمُفْسِــدِين َآن َ وَقَــد ْ عَصَيْــت َ قَبْــل ُ وَكُنْــت َ مِــن َا(Yûnus, 10/91) ya’ni “Şimdi mi aklın başına geldi?”

Kelimeyi Museviye TB. ŞErhi

“Cenâb-ı Şeyh-i Ekber Muhyiddîn ibn Arabî Fütûhât-ı Mekkiyyelerinde hevâyı şöyle ta'rif buyururlar: الهوى ميلان النفس الى ما تستلذه من الشهوات من غير داعية شرعية Ya'ni "Hevâ, sebeb-i şer'î olmaksızın nefsin, şehevât cinsinden hoşuna giden şeye meyl etmesidir." 855. Çakmak taşı ve demir, sebeb geldi velâkin ey iyi adam, sen daha yukarıya bak!”

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1

“...iş ve geri dönerken caddeden karşıya geçmiştim. Balıkçılar çarşısınına yaklaşmıştım ki uzun zamandırtanıdığım ve karadavut camii mendil, çakmak, vs. şeyler ile geçimini temin eden 60 yaşlarda gözleri ama olan erkek eli...”

252 43 43 Ku Ker Yol Zuhruf Sûresi Murat Derûni

“...eyh (r.a.)Fütûhât-ı Mekkiyye’lerinde buyururlar ki; “Evliyâullahdan birisi, bir veliyy-i ilâhîden naklen dedi ki: Şeytanı rü’yâmda gördüm; ona tevhîdde ve tevekkülde imâm olan Şe...”

Kelime-i Eyyûbiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Gaybiyye

“...nîveFass-ı ŞuaybîveFass-ı Zekeriyyâvî’de veFütûhât-ı Mekkiyye’nin beş yüz elli sekizinci bâbında tafsîl ve îzâh kılınmıştır. 688 Burada hulâsaten beyânı budur ki: Rahmet dört asıl üzerine mebnîdir: 688Bk.Fütûhât-ı Mekk...”

Kelime-i Muhammediyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ferdiyye

“...ٌ عــن هــذه Ve tahkîkan biz Fütûhât-ı Mekkiyye’de zikrettik ki, muhakkak “eser”, mevcûd için değil, ancak ma’dûm için vâki’ olur; ve her ne kadar mevcûd için olursa da ma’dûmun...”

Kelime-i Zekeriyyâiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Mâlikiyye

“...ُغَ اَشُدَّهُ وَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمٖيزَانَ بِالْقِسْطِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَا وَاِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰى وَبِعَهْدِ اللّٰهِ اَوْفُوا ذٰلِكُمْ وَصّٰیكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ...”

Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri

“...isi 21 – Sayfa 81… ↑ Necdet Ardıç – Gönülden Esintiler - 6-Pey-2-Hz.Nûh – Tasavvuf Serisi 21 – Sayfa 13… ↑ Necdet Ardıç – Gönülden Esintiler - 1-2-İnsân-ı Kâmil-Cîlî-Terzi-Baba-Şerhi-Mukaddime- Tasavvuf Serisi 113 – Sa...”

261 54 44 Ku Ker Yol Kamer Sûresi Murat Derûni

“...ar: [10/54] Şiir: لْمُكَلَّففَيَا لَيْت َ شَعْرِي مَن ِلْعَبْد ُ حَق ٌَّلرَّب ُّ حَق ٌّ وَ وَإِن ْ قُلْت ُ حَق ٌّ فَايْن َ يُكَلَّفك َ مَيِّت ٌإِن ْ قُلْت ُ عَبْد ٌ فَذَ Tercüme “Rab Hak’tır; ve nazar-ı hakîkatle bakıl...”

Kelime-i Hûdiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ehâdiyye

“Lübbü’l-Lüb: Osmanlıca olan Kitap, İsmail Hakkı Bursevi Hazretleri’nin, Muhyiddin-i Arabî Hazretlerinin “Fütuhat-ı Mekkîyye” isimli kitabından aldığı bazı bölümlerin açıklamasını yaptığı bir eserdir. Eserde, tasavvufun özü olan ârif, etvâr-ı seb’a, hazarât-ı hamse, gayb-i mutlak, âlem-i ceberût, âlem-i melekût, mutlak şuhûd, insân-ı kâmil, üç sefer ve tekvin gibi bahislerin yer alması nedeniyle tasavvufa gönül...”

Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı

“) Fütûhât-ı Mekkiyye ’lerinde, cehennemin havâ-yı nârîden yânî sıcak havadan ibâret olup, içinde ateş olmadığını ve onun kor ateşlerinin mücrimler olduğunu ve cehennem ehlinin bu sıcak hava içinde yanmakta olmakla berâber “küllemâ nedicet cülûdühüm beddelnâhüm cülûden gayrahâ li yezükûl azâb” yânî “Onların derilerinin her yanışında, azabı tatmaları için onları(derilerini) başka deriler ile değiştireceğiz.” (Nisâ,...”

Tevbe Suresi

“...fetmeksizinFütûhât’ında da aktarır. Bk.Fütûhât-ı Mekkiyye, III, s. 34 (73. bâb); III, s. 542 (179. bâb); VIII, s. 174 (559. bâb). Beyit Beşşâr b. Bürd (v. 167/784) ve Buhturî (v....”

Kelime-i İbrâhîmiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Müheymiyye

“152) ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye III. 420) ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye IV. 89) ↑ (Hadîs kudsî, Fütûhât-ı Mekkiyye I. 188) ↑ ( Fütûhat-ı -Mekkiye, 1/270-271) ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye I. 320) ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye II. 156) ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye I. 318) ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye II.”

247 37 40 Ku Ker Yol Saffat Sûresi Murat Derûni (1)

“...er - Kurân-ı-Kerîmde- yolculuk-53-Ayetleri ve Tezi Baba- Murat Derûni– Tasavvuf Serisi 131 - Sayfa 198… ↑ 126-14-1- Bendeki Terzi Babam Sayfa 168-170 ↑ Bu hakîkat sadece âlem bazında Rasûlullah Efendimize aittir. Bunu...”

258 44 45 Ku Ker Yol DUHAN Sûresi Murat Derûni

“...Suûd eş-Şibl-i Bağdâdî’ye, 401 Fütûhât-ı Mekkiyye’nin yirmi beşinci bâbında zikrolunduğu vech ile: “Yâ Eba’s-Suûd! Allah Teâlâ seninle benim aramda memleketi taksîm etti. Benim t...”

Kelime-i Lûtiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Melkiyye

“[229] Aslına sadık kalınarak sadeleştirilen Halvetî-Uşşâkî yolunun âdâb kitabı olarak kabul edilen eser, iki ana bölüm ve sonuç bölümünden oluşmaktadır. B. LÜBBÜ’L-LÜB Kitap, aslen Muhyiddin-i Arabî Hazretlerinin “Fütuhat-ı Mekkîyye” isimli kitabından alınan bazı bölümlerin, İsmail Hakkı Bursevi Hazretleri tarafından açıklamasından meydana gelmektedir.”

1772747276481 DVT C001.MP3

“...Futuhat-ı Mekkiyye’ye başlamıştır. Yokluk+ (yokluğun yokluğu=varlık) varlık=MÜMKÜN VARLIK. Kısaca eşyaya VARYOK diyebiliriz. İbn’ül Arabi yoktan yaratmayı kabul etmeyerek kelamcı...”

Hud Suresi

“) Fütûhât-ı Mekkiyye adlı eserinin yüz doksan sekizinci bâbının on birinci faslında buyururlar ki: “Nefes-i Rahmânî (Rahmân'ın nefesi, varlığa hayat veren ilâhî soluk) dâimâ yöneliktir; ve "tabîat" (doğa), ilâhî emrin boş kalmaması için, bu nefes-i Rahmânî için, dâimâ birtakım sûretler (şekiller) meydana getirir. Çünkü ilâhî emrin boş kalması doğru değildir.” Böyle olunca esmâ-i müessire-i ilâhiyye (tesir eden ilâhî...”

Kelime-i Îseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nebeviyye

“Veyahut, evliyadan "abdâl" diye adlandırılan bir topluluktur ki, istedikleri yerde, kendilerinin benzeri olan ruhanî suretlerini bırakırlar ve görenler farkına varmazlar. Ve onlar yedi kişidir ki, her biri yedi iklimden birinin yöneticisidir. Ve Şeyh-i Ekber (k.s.) Fütûhât-ı Mekkiyye adlı eserlerinde buyururlar ki: "Abdâl yedi kimsedir. Ne fazla ne de eksik olurlar. Yüce Allah onlar sebebiyle yedi iklimi korur.”

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2

“...DEN ESİNTİLER: ESMÂ’ÜL HÜSNA II. BÖLÜM M. Nusret Tura hz. FÜTÛHÂT ve MÜŞAHADELERİ Nasrun minaAllâhi ve fethun karîb “Allahdan nusrat ve yakın bir fetih” (Saf 61/13) YA...”

164 2 Esmâ’ül Hüsna

“...”

Kelime-i Şuaybiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Kalbiyye

“...’den naklen Fass-ı Zekeriyyâvî’de “Muhakkak eser, mevcûd için değil, ancak ma’dûm için vâki’ olur; ve her ne kadar mevcûd için olursa da ma’dûmun hükmü hasebiyledir” buyurmuş idi. Hâlbuki burada eserin vücûd-ı izâfî il...”

Kelime-i İlyâsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İnâsiyye

“...rdanı tercih edilir. Bu bilgiyi buraya niye aldığım belki merak edilebilir. Şıra yıldızı ile alakalı olabileceğini düşündüğüm vücutta midenin bu bölüm ile aklı küll bağlantısı olabilir ve bu bölümde hazm edi...”

Tarık Suresi

“...ve güzel kızın solunda oturduğunu ve Şeyh’in onlar ile şehvet-âmîz muâmelede bulunduğunu görür. Hz. Şeyh, “Bu güzel oğlan benim aklımın; ve bu güzel kız dahi nefsimin suretidir. Hak Teâlâ hazretleri evliyâsına “müşâhed...”

En'âm Sûresi

“Paragraf: Ve tahkîkan biz Fütûhât-ı Mekkiyye'de zikrettik ki, muhakkak "eser", mevcûd için değil, ancak ma'dûm için vâki ’ olur; ve her ne kadar mevcûd için olursa da ma'dûmun hükmü hasebiyledir; ve bu ilim, garîbdir ve mes'ele-i nâdiredir; ve onun hakikatini ancak evham sahipleri bilir. İmdi bu ilim, onların indinde zevk ile hâsıl olur; velâkin kendisinde vehm müessir olmayan kimse bu mes'eleden uzaktır (6).”

190 Fusûsu’l-Hi̇kem

“...r ↑ ↑ Necdet Ardıç - Gönülden Esintiler - Gökyüzü insanları araştırması – Tasavvuf Serisi 214-2- ↑ https://islamansiklopedisi.org.tr/mecid ↑ Necdet ARDIÇ, Gönülden Esintiler –Kûr’ân-ı Kerim’de Yolculuk – Tas...”

Buruc Suresi

“) Fütûhât-ı Mekkiyye'lerinde buyururlar ki: “Kazâ, makzînin gayrıdır; ve kazâ ayân-ı sâbitenin isti’dâdına râci' olan kadere muvâfık, îcâd ve ah- kâmdan ibârettir. Binâenaleyh kazâ, sıfât-ı fiiliyye-i Hak'tandır; ve ona rızâ farzdır; ve niçin şöyle, böyle kazâ etti diye Hak'tan şikâyet etmek haram- dır.”

Kelime-i Üzeyriyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Kaderiyye

“(Fütûhât, III, 157) * * * SADREDDİN KONEVÎ’NİN YORUMU Kurb-ı nevafil, talib (mürid) olanlara; kurb-ı feraiz ise, talep ve irâde edilenlere (murâd) mahsustur. Buna göre muhakkik olan ârif, “ev edna: yahut daha yakın” denilen makamını geçtiğinde, daireyi iki kısma bölen çizgi ortadan kalkar (tam bir cem hali meydana gelir). Murad olan için, hüküm cihetinden öncelik/evvellik ve zuhur gerçekleşir.”

Dur Rabbın Namazda Cilt 2

“) hazretleri, et-Tedbîrâtü’l-llâhiyye fî îslâhi Memleketi’l-lnsâniyye nâmındaki eser-i âlîlerinde îzâhât i’tâ bu-yurdukları gibi, Fütûhât-ı Mekkiyye lennin “Firâset” bâbmda dahi ma’lûmât-ı müfîde beyân buyururlar. Sürh-i şerîfdeki ibâresi “Ehl-i sıdk ile mücâleset ettiğiniz vakit, sıdk ile oturunuz!”

251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi Murat Deruni

“Ve “ahkab” “hukub”un cem’i olup uzun müddetten bahsetmekle, nihâyet ma’nâsını ifâde eder. Cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.) Fütûhât-ı Mekkiyye ’lerinde, cehennemin havâ-yı nârîden yânî sıcak havadan ibâret olup, içinde ateş olmadığını ve onun kor ateşlerinin mücrimler olduğunu ve cehennem ehlinin bu sıcak hava içinde yanmakta olmakla berâber “küllemâ nedicet cülûdühüm beddelnâhüm cülûden gayrahâ li yezükûl azâb” yânî...”

78 A’yân-I Sâbi̇te

“) Fütûhât-ı Mekkiyye ’lerinde, cehennemin havâ-yı nârîden yânî sıcak havadan ibâret olup, içinde ateş olmadığını ve onun kor ateşlerinin mücrimler olduğunu ve cehennem ehlinin bu sıcak hava içinde yanmakta olmakla berâber “küllemâ nedicet cülûdühüm beddelnâhüm cülûden gayrahâ li yezükûl azâb” yânî “Onların derilerinin her yanışında, azabı tatmaları için onları(derilerini) başka deriler ile değiştireceğiz.”

Gökyüzü İnsanları Araştırması 1

“...em-yezeldir; dünyâ ve âhiretçe lâ-yezâldir. Ve eceller halk hakkında değil, mahlûk hakkında müddetlerin son bulması iledir. Şimdi halk nefisler ile yenilenir." Vel­hâsıl sonzuz fezâ-ın keyfiyyet-i halkın başlangıcı ve...”

165 9 Kiyâmet Sûresi̇

“...onun varlığı o dur, orada öyle abd suretinde zuhur etmiştir.) Mükellefin kim olduğuna şuurum ve vukufum ola idi ne olurdu! (Yani mükellefin kim olduğuna şuurum olsaydı bilebilseydim bunu diyor.) Eğer abddir desem , (ya...”

185 Fusûsu’l-Hi̇kem

“...erisi 44 – Sayfa 109… ↑ Necdet Ardıç – Gönülden Esintiler – Â’raf Sûresi– Tasavvuf Serisi 44 – Sayfa 111… ↑ Necdet Ardıç – Gönülden Esintiler – Terzi Baba (1) – Tasavvuf Serisi 12 – Sayfa 294… ↑ Necdet Ardıç – Gönülden...”

238 26 39 Ku Ker Yol Şu'ara Sûresi Murat Derûni

“İsmâil Hakkı Bursevî'nin Lübb'ül Lübb isimli kitabının Terzi Baba şerhinde, ârifin bu hâli şöyle ifâde edilir: ------------------- Hazreti Şeyh'in " Fütûhât-ı Mekkiyye "sinde açıklamayı arzu ettiği meselelerden biri de "ÂRİF" hakkındadır. " Fe-izâ kâne'l-ârîfu ârîfen hakîkaten fe-lem yetekayyed bi-mu'tekadin... " ( Bir irfân sahibi hakîkaten ârif olduğu zaman, (tek) bir itikâd ile kayıtlanmaz.. .) Bir irfân ehli,...”

239 23 7 Mu'minûn Sûresi.T.O.Cem Cemâlî

“Peygamber, tanıdığı kimseyi görmek ve müşahede etmede yabancılık çekmemiştir. Öyleyse peygamberin bu makamdaki müşahedesi, bir ünsiyet müşahedesiydi. (Fütühât, III, 54-55) * * * Bir kimse insan-ı kâmili tanıyıp Hakk’ı, insan-ı kâmile giydirdiği surette gördüğünde, iki suret arasında hayrette kalır ve hangisine secde edeceğini bilemez.”

243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi Murat Deruni

“...nülden Esintiler – 4-LÜBBÜL LÜB – Tasavvuf Serisi 111 – Sayfa 164… ↑ Necdet Ardıç – Gönülden Esintiler – İnsan-ı Kâmil-A-K-C-Cilt-1-kitap-7 – Tasavvuf Serisi 167 – Sayfa 37… ↑ Elmalılı Hamdi Yazır Tefsiri ↑ Necdet Ardı...”

250 42 38 Ku Ker Yol Şûrâ Sûresi Murat Derûni

“Velâkin suver-i âlemin misâlini müştemil olarak, gayr-ı mâddî ve rûhânî ve cevher-i nûrânî bir âlem olmak hususunda her iki berzah müşterektir. Ve Hz. Şeyh (r.a.) Fütûhât-ı Mekkiyye'nin üç yüz yirmi birinci bâbında tasrîhan beyân buyururlar ki:654 “Bu berzah evvelki “berzah”ın gayrıdır. Evvelki "berzah”da olan şeyin âlem-i şehîdette zuhûru imkânından nâşî ona "gayb-ı imkânî” ve ikinci berzahta olan şeyin âlem-i...”

Kelime-i Hâlidiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Samediyye

“) tarafından gerek Fusûs'ta ve gerek Fütûhât-ı Mekkiyye'de tahrîr buyurulan ibârâtın kat'iyyet-i müfâdına kāil olmuşlardır. Bâlî Efendi hazretleri ise kendi şer- hinde bu ibârâtı cevâza hamledip Fir'avn'ın âhirette saâdet ve şekāveti hak- kında Kur'ân-ı Kerîm'de ve ahâdîs-i şerîfede bir nass vârid olmamış oldu- ğundan, Hz.”

Kelime-i Mûseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ulviyye

“) Fütûhât-ı Mekkiyye ’lerinde, cehennemin havâ-yı nârîden yânî sıcak havadan ibâret olup, içinde ateş olmadığını ve onun kor ateşlerinin mücrimler olduğunu ve cehennem ehlinin bu sıcak hava içinde yanmakta olmakla berâber كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا الْعَذَابَ (Nisâ, 4/56) “küllemâ nedicet cülûdühüm beddelnâhüm cülûden gayrahâ li yezükûl azâb” yânî “Onların derilerinin...”

180 Fusûsu’l-Hi̇kem