İçeriğe atla

Haşr

Haşr, dağılmış olanın toplanması, kesretin Vahdet'e dönüşüdür. Hem kıyametteki zahiri toplanma hem de kâinat ve insandaki an be an tecelli eden batıni bir hakikattir.

Ey aziz dost, Hakk yolunun yolcusu! Gel, bu sohbetimizde sonu olmayan bir başlangıcın, dağılmış olanın toplanmasının sırrına, yani Haşr hakikatine gönül gözüyle bakalım. Haşr denilince akla hemen, sura üflendikten sonra mahşer meydanında toplanacak kalabalıklar gelir. Bu, işin zâhirî, yani dış yüzüdür ve elbette haktır, imanımızın temelidir. Lâkin irfan ehli, her zâhirin ardında bir bâtın, her harfin altında nice mânâlar olduğunu bilir. Onlar için Haşr, sadece yarın vuku bulacak bir hadise değil, an be an tecellî eden, kâinatın ve insanın kendi varlık serüveninin en derin sırlarından biridir. Haşr, kesretin, yani çokluğun Vahdet'e, yani Bir'e dönme arzusudur; cüz'ün, yani parçanın Küll'e, yani Bütün'e olan iştiyakıdır. Bu toplanma, hem âfâkta yani dış dünyada, hem de enfüste yani insanın iç âleminde her an cereyan etmektedir. Biz bu sohbetimizde, Terzibaba İrfan Mektebi'nin usûlünce, Haşr'ın zâhir perdesini aralayıp bâtınındaki inciyi görmeye niyet edelim.

Bu Kavram'in Geçtiği Eserler

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9

Ahmet Avni Konuk

22x

“Sabah vakti geldikte hulûdün nuru zahir olur, her birisi yüz gösterir, ne şem' idi. "Sabah vakti"nden murâd, kıyâmet ve haşr günüdür; veyâhud kıyâmet-i suğrâ olan ölüm zamânıdır. "Nûr-ı hulûd"den murâd, bâkî ve dâimî olan nûr-ı vücûd-ı hakîkattir.”

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9

Kâf Sûresi
Kâf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

20x

“Zîrâ düşünmek ve inkâr etmek için kalb ve rûh ve di-mâğ lâzımdır. 899. Vaktaki senin inkârın cemâdlıktan bitti, bu inkâr üzerine dahi senin haşrın sâbit oldu. Vaktâki topraktan mahşûr oldun ve akıl ve idrâke geldin, bu akıl ve idrâk sebebiyle sende, gelecek haşnn fıkr-i inkân neşv ü nemâ buldu.”

Kâf Sûresi

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3

Ahmed Avni Konuk

20x

“Ya'ni, vücûd-ı mevhûmun kalkıp vücud-ı Hak ile bâkî olduğun vakit, sûrette mevâtın-ı muhtelifeye intikālâtın, ya'ni mevt-i sûrî ile mevtın-ı berzaha ve berzahtan ba's-i cismânî mevtınına ve mevtın-i haşre ve mevtın-i haşrden cennet-i cismânî mevtınına intikāllerin hep maşrık olur. Zîrâ sen hakîkat gü-neşinin "ayn"ı olursun.”

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3

Kıyâmet Sûresi
Kıyâmet Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

16x

“İşte bu dünya hayatında iken yapacağımız nefis tezkiyesi, riyazat, namaz vs… ile nefsimizi temizlemek sureti ile kıyâmette haşr olduğumuz zaman “O gün yüzler var ki ışıl ışıl parlar”[5] denildiği gibi yüzler parlayacaktır. Dönüş âyeti kerimesinin arkasında aslında her an bir var ve bir yok” hükmü ile Nusret Babam (r.”

Kıyâmet Sûresi

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7

Ahmed Avni Konuk

15x

“İki zıddan birisi galib olunca, dîğerini öldürür. 433. Beşerin cümle hisleri dahi bekāsızdır, zîrâ ki haşr gününün nûru önünde lâdır. "Haşr", toplanmak ve cem' olmak demektir. "Haşr günü"nden murâd, butûnun zuhûra münkalib olduğu gündür; ve "O günün nûru"ndan murâd, vücûd-ı hakîkî-i Hak nûrunun inkişafıdır ki, o günde izâfî olan benlikler, fânî olur.”

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11

Ahmet Avni Konuk

13x

“Zîrâ onlar âhirete kendilerinin mevhûm varlıklarıyla ve vücûdlarıyla intikāl ettikleri ve hayât-ı dünyeviyyelerinde mevt-i ihtiyârî ile ölmedikleri için rûhları bu mevhûm varlıklarının ve vücûdlarının habsi içinde ve haşr u neşrde türlü türlü sıkıntılar çeker. Beyt-i Şemsî-i Sivâsî (k.s.): "Mûtû kable en temûtû" sırrına mazhar olan, Haşr u neşri bunda gördü, nefha-i sûr olmadan!”

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6

Ahmed Avni Konuk

13x

“Ya'ni gafil teni görür ve akıl onda ne gevherler ve ne kadar ma'nâlar olduğunu bilir." 2452. Binâenaleyh rûz-i haşrde neşr için diğer müvekkeller de yaratabilir. Hayât-ı dünyeviyyede zikr olunan müvekkelleri yaratan Hak Teâlâ hazretleri, ba'de'l-mevt hayât-ı uhreviyyede dahi zamîrlerin neşri ve ızhârı için dîger müvekkelleri dahi yaratmağa kādirdir.”

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8

Ahmet Avni Konuk

12x

“) Fusûsu'l-Hikem'de Fass-ı Ademî'de bu ma'nâ hakkında şöyle buyururlar: فیسمى هذ المذكور انسانا وخليفة فأما انسانيته فالعموم نشأته وحصره الحقائق كلها وهو للحق بمنزلة انسان العين من العين الذي به يكون النظر وهو المعبر عنه بالبصر فلهذا سمى انسانا فإنه به نظر الحق الى خلقه فرحمهم -Yani, Bu mezkûr, "insan" ve "halîfe" tesmiye olundu. Onun insâniyetine gelince, onun neş'etinin umûmundan ve hakāyıkın kâffesini hasr edici...”

) Fusûsu'l-Hikem'de Fass-ı Ademî'de bu ma'nâ hakkında şöyle buyururlar: فیسمى هذ المذكور انسانا وخليفة فأما انسانيته فالعموم نشأته وحصره الحقائق كلها وهو للحق بمنزلة انسان العين من العين الذي به يكون النظر وهو المعبر عنه بالبصر فلهذا سمى انسانا فإنه به نظر الحق الى خلقه فرحمهم -Yani, Bu mezkûr, "insan" ve "halîfe" tesmiye olundu. Onun insâniyetine gelince, onun neş'etinin umûmundan ve hakāyıkın kâffesini hasr edici...

Haşr Sûresi
Haşr Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

9x

“Kûr’ân-ı Kerîm’de (yolculuk) adlı İz-Terzi Baba sohbetleri ve kitaplarının bu hususta faydalı olabileceğini düşünüyorum, Bunlardan biri de konumuz olan “HAŞR” Sûresidir. İçinde bir hayli mevzular olan bu Sûre-i şerifin zâhir, bâtın nûrundan bu dünyada iken yararlanmaya gayret edelim.”

Haşr Sûresi

Nebe' Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

9x

“Ve bu umûmî emrinde Hak Teâlâ, “Ey toprakta inhilâl etmiş olan zerrât-ı unsuriyye, âlem-i şehâdette her bir mahlûkun hakikatine bir kisve ve taayyün olmak üzere nasıl toplandınız ise bu âlem-i haşrde dahi, yine o hakikatlere birer taayyün ve kisve olmak üzere toplanınız. Ve saklandığınız topraktan baş çıkarınız!”

Nebe' Sûresi

TEDBIRAT I ILAHIYYE

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

9x

“Ervâh mertebesinde cevâhir-i mücerrede sûretinde ve misâlde suver-i hayâliyyede ve âlem-i şehâdette suver-i unsuriyyede ve sûret-i unsuriyyenin infisâhından sonra da suver-i berzahiyyede ve ondan sonra neş’e-i rûhâniyye gâlib olmak üzere suver-i cismâniyye-i uhreviyyede yaʻnî baʻs ve haşr ve aʻrâf ve cennet ve cehennem mevtınlarında bu mevâtının icâbâtına göre verilen birer kisvede zâhir olurlar ki şerîat, cennet ve...”

TEDBIRAT I ILAHIYYE

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2

Ahmed Avni Konuk

8x

“Fakîr ise "gûş"u isim, "dâr"ı emr-i hâzır ve "ân”ı ism-i işâret olarak aldım; ve ism-i işareti "sad işâret" tarafına ircâ' ettim ve âtîdeki ma'nâya zâhib oldum: "Bu ağaçlar, idrâk sahibi olan insanlara ellerini arzdan yukarı kaldırmakla, hayât-ı berzahiyye ve istihâlât-ı mütenevvia ve haşr u neşir hakkında yüz işaret ediyorlar. Ey müdrik olan insan, o işârete kulak tut, onların latîf ibârât-ı zâhire olduğunu...”

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2

TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye
TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

8x

“Binâenaleyh îmandan veya küfürden ne hâl üzere olursa onun üzerine kabz olunur. Ve bunun için (S.a.v.) Efendimiz "Ne hâl üzere ölürse onun üzerine haşr olunur" buyurdu. Nitekim olduğu hâl üzere kabz olunur. Muhtezır ise, ancak şuhüd sahibidir. Böyle olunca o, vaki' olan şeye sâhib-i imandır.”

TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye

Hûd Sûresi
Hûd Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

7x

“Yaptıklarımız halimizi, idrakimizi değiştirip “insan” olma yoluna sokarsa, ahrette de “insan” olarak haşr edileceğiz. Ateş her şeyi yok eder. Dünyada iken “yok” hükmünde yapılanların ateşle karşılanması oldukça normaldir.”

Hûd Sûresi

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13

Ahmet Avni Konuk

7x

“Sen düştüğün bu tabîat kuyusundan nasıl kurtulabilirsin? 4134. Eğer o babanın emriyle olmaya idi, haşra kadar kuyudan baş çıkaramazdı.. Ya'nî, eğer Yûsuf (a.s.)ın teferrüce gitmesi babası olan Ya'kūb (a.”

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13

TB. Kelime-i Îseviyye
TB. Kelime-i Îseviyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

7x

“Bu cüz' evvelki cüz'e rabt olunursa, yani bu bölüm ondan evvelki bölüm ile birleştirilirse Hak, Mesîh ibn Meryem'in hüviyyetine hasr edilmiş olur, yani orası ile sınırlandırılmış olur. Ve bu surette o ayetin tamamı hatâ ile küfür beynini cem' eder Keza هُوَ اللَّهُ kavl-i cüz'îsinde de hatâ ve küfür yoktur.”

TB. Kelime-i Îseviyye

Hac Sûresi
Hac Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

6x

“Zîrâ onlar âhirete kendilerinin mevhûm varlıklanyla ve vücûdlanyla intikâl ettikleri ve hayât-ı dünyeviyyelerinde mevt-i ihtiyârî ile ölmedikleri için rûhlan bu mevhûm varlık ve vücûdlarının habsi içinde ve haşr u neşrde türlü türlü sıkıntılar çeker. Beyt-i Şemsî-i Sivâsî (k.s.): “Mûtû kable en temûtû" sımna mazhar olan, Haşr u neşri bunda gördü, nefha-i sûr olmadan!”

Hac Sûresi

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5

Ahmed Avni Konuk

6x

“Dikme vaktinde ip ve bir iğne yoktur; öyle diker ki, terzi zâhir değildir. "Harz" çizme ve mest gibi ayakkabıları dikmek ma'nâsınadır. 1762. Göz aç, haşri zâhir gör; tâ ki yevm-i dînde senin şübhen kalmasın. "Yevm-i dîn" yevm-i kıyâmet demektir. Zîrâ "dîn" kāide ve inkıyâd ve ce- zâ ma'nâlarına gelir.”

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5

Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000)
Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000)

Terzibaba - Necdet Ardıç

6x

“Yukarıda belirtilen mertebelerin aşılması için yapılacak çalışmalar 24 saatte bir tekrarlanır süresi akşam namazının başlaması ve ertesi gün bitmesi çalışmaya başlarken evvela iki rekat miraç namazı kılınır, sonra tebareke suresinin tamamı (sure 67) Haşr (sure 59) suresinin 22. Ve 23.ayetleri yani “Hüvallahüllezi” den itibaren okunur, bir tesbih istiğfar ve bir tesbih Kelime-i tevhid çekilir.”

Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000)

Kelime-i İlyâsiyye
Kelime-i İlyâsiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

5x

“Bu âlem-i dünyâda iken ârifin neş'et-i âhiret üzere muaccelen mahşûr ve menşûr ol- ması, Allah Teâlâdan ba'zı ibâdına inâyettir. Mevtın-ı Dünyâda Haşr ve Neşr: Ma'lûm olsun ki, ârifin kalbine tecellî-i ilâhî-i zâtî vârid oldukda, onun vücûdu, bu tecellî-i ilâhîde muzmahil olur; ve fenâ-fillâh dedikleri hâl bu- dur; ve bu hâl مُوتُوا قَبْلَ أَنْ تَمُوتُوا [Ölmeden evvel ölünüz!”

Kelime-i İlyâsiyye

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10

Ahmet Avni Konuk

5x

“[سیرتی کان بر وجودت غالبست هم بر آن تصویر حشرت واجبست Bir siret ki, o senin vücudunda gālibdir, o tasvîr üzerine de haşrin vâcibdir.] 2212. El, ayak Müsteân'ın huzurunda onun fesâdına beyân ile şahitlik verir. Ya'ni, dünyadaki kötü fiilerin sûreti bu cism-i berzahîye mün'akis olduğu vakit huzûr-ı ilâhîde her bir uzuv kendisine taalluk eden günâha açıktan açığa şehadet etmiş olur, günah sahibinin lisânını...”

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10

Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (27)
Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (27)

Terzibaba - Necdet Ardıç

5x

“Veya Rahmaniyet tarafımız olmasaydı firavun olur çıkardık daha çocukluğumuzdan itibaren, ikisi de var iki tür malzeme de olmalıdır ki biz hangi malzeme ile haşr neşir olacağız hangi malzeme ile güzel bir inşaat yapacağız. Nasıl ki zahirdeki evlatlarımızın inşasında ihtiyacı olan tuğla taşlarını sıvasını bilmem nesini yemek yedirmek suretiyle o hizmeti yapmak suretiyle bütün binada lazım olacak ne varsa onun ham...”

Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (27)

Nusret Tura Divanı — Erler Demine

Nusret Tura

5x

“Bülbül gibi feryâd ederiz ey gonca-i vahdet Nusret sana pervânedir ey âteş-i gayret Hak aşkına sen ağzıma vur mühr-i sükûtu Vurma beni hoş gör ne olur ey ulu hazret Sen pîrine üstâdına lâyık isen ey dost Tâ haşre kadar söyle darılmam sana ey dost 23 1. Mâh cemâlin şems-i pîrden nûr-i aşk aksettirir Sen de gönlünde doğan nemc-i sabaha bak da gel 2.”

Nusret Tura Divanı — Erler Demine

TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları
TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

5x

“Paragraf:İmdi tecellî-i ilâhî haysiyyetinden, ârif-i billâhdan bir arif yoktur. (137) Mevtın-ı Dünyada Haşr ve Neşr (139) Mesnevi (140) 20.Paragraf: Allah Teâlâ İlyas (a.s.) için biri nübüvvet ve diğeri risâlet olmak üzere iki menzilet beynini cem' etti.”

TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları

Divan 3
Divan 3

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

“Dolmuş gözüm gönlüm, senin aşkınla ey nazlı güzel, Sensiz cihanı neylerim, ey munisi canım yetiş. İçtim gözünden bir kadeh, aşkın şarabın mest olup, Ayılmazem ta haşra dek, ey mest-i çeşmanım yetiş. Ey tuti-i sükker deher, nutkun verir bu cisme can, Kurban yolunda baş-ı can, ey mah-ı tabanım yetiş.”

Divan 3

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4

Ahmed Avni Konuk

4x

“Bu sûretle nazarlarında Adem'in nûr-ı ilim ve ma'rifeti zâhir oldu ve Adem'in halîfe olarak hilkatindeki meçhûl kendilerine inkişaf etti. 1811. "Senin haşrın söyler ki, "Ölümün sırrı nedir?"; meyveler söyler ki, "Yaprağın sırrı nedir?" Ya'ni, "Ölümün altında gizli bir haşir ve cem' mevtını vardır ki, orada her ferdin meyve-i a'mâli neşr olunur.”

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4

Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)
Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

“Orada faaliyete geçmeye başlayacaklar sonrada ruhani manada gelişim sağlamak için de “venefahtü” toplu “Venefahtü” edilecektir. Bazıları haşr hakkında haşr cismani mi olacak yoksa ruhani mi olacak diye ihtilaf konuları oluyor, bu dünyada haşr-ı nurani olmaz olur da haşr cismaninin içinde venefahtü ile olur ama haşr cismani olarak olacaktır.”

Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)

Mü'minûn Sûresi
Mü'minûn Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

“------------------- (Kâf, 50/15) "Halk-ı evvel (ilk halk ediş) ile bize bir acz ve yorgunluk mu geldi; belki onlar halk-ı cedîdden lebs (şüphe) içindedirler." Bu âyet-i kerîme ba'si (yeniden dirilme) ve haşr u neşri (mahşerde toplanma ve diriltilmeyi) inkâr eden kimselere karşıdır ve teceddüd-ü emsâle (benzerlerin yenilenmesine) işâretdir.”

Mü'minûn Sûresi

Sohbet Arası Sohbetler CD 4 (2000)
Sohbet Arası Sohbetler CD 4 (2000)

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

“Yukarıda belirtilen mertebelerin aşılması için yapılacak çalışmalar 24 saatte bir tekrarlanır süresi akşam namazının başlaması ve ertesi gün bitmesi çalışmaya başlarken evvela iki rekat miraç namazı kılınır, sonra tebareke suresinin tamamı (sure 67) Haşr (sure 59) suresinin 22. Ve 23.ayetleri yani “Hüvallahüllezi” den itibaren okunur, bir tesbih istiğfar ve bir tesbih Kelime-i tevhid çekilir.”

Sohbet Arası Sohbetler CD 4 (2000)

TB. Kelime-i Âdemiyye
TB. Kelime-i Âdemiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

4x

“) şeriatı ile kayıtlandı, kendini onun içerisinde eyledi ve kaydetti, bizi O’nun ümmetinden kıldığı gibi O’nun zümresinden haşr eyleye. İmdi mâlikin abde bundan ilka eylediği evvelki şey Kelime-i Âdem’de mündemiç Hikmet-i ilâhiyenin beyanında olan fastır.”

TB. Kelime-i Âdemiyye

Ölüm ve Kıyâmet Hakkında
Ölüm ve Kıyâmet Hakkında

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

“********* وَلَئِنْ مُتَم أَوْ قُتِلْتُمْ لَالَى اللهِ تُحْشَرُونَ (Ve lein muttum ev kutiltum le ilâllâhi tuhşerûn.) (3/158) “Ve elbette, ölseniz de öldürülseniz de mutlaka Allah'a haşr olunacaksınız” (Allah'ın huzurunda toplanacaksınız). Yaşadığımız dünyâda iki tür ölüm vardır, birisi tabî ölüm yâni ecel ile kişinin ömrünün sona ermesi ki bu Âyet-i Kerîme’de “ölseniz de” şeklinde ifâde edilmiştir.”

Ölüm ve Kıyâmet Hakkında

Ahzâb Sûresi
Ahzâb Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

“Bu haşir mes’elesi hakkında hükemâ ve ulemâ arasında muhtelif fikirler dermeyân olunmuştur. Kimi haşr-ı ecsâd vâki’dir der ve kimi haşr-ı ecsâdı inkâr edip kelâm-ı enbiyâda zikr olunan haşir, haşr-i rûhî ve aklîdir; tefhîm-i avâm için haşr-i ecsâma delâlet eden azâb ve sevâb-ı cismânî ibâreleriyle beyân olunmuştur.”

Sayfa 171

Kelime-i Hûdiyye
Kelime-i Hûdiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

3x

“Velâkin "O, yalnız buradadır" deme; belki idrak ettiğin şey indinde dur! Ve Mescid-i Harâm cânibine istikbâlde edebi lâzım kıl; ve eyniyyet-i hâssada vechin adem-i hasrı husûsunda edeb üzere ol! Belki o cihet, müteveccihin teveccüh ettiği eyniyât cümlesindendir. İmdi muhakkak, Hakk'ın her cihetin eyniyetinde olduğu, sana Allah'dan zâhir oldu.”

Kelime-i Hûdiyye

Kelime-i Îseviyye
Kelime-i Îseviyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

3x

“Binâenaleyh Hakk-ı mutlakı, yalnız taayyün-i Îsevîye [15/35] vaz'ettikleri için hatâ ettiler. Zîrâ vücûd-ı mutlak-ı Hak cemî'-i mezâhirde sârîdir. Onun bir mazhara hasrı hatâdır. Ve diğer taraftan Hakk'ı, Cenâb-ı Îsâ'nın sûret-i beşeriyyesi ile set-retmekle kâfir oldular.”

Kelime-i Îseviyye

Kelime-i Şuaybiyye
Kelime-i Şuaybiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

3x

“Ve Hak Teâlâ “akıl sahibi için” demedi; zîrâ akıl, kayddır. İmdi emri, na't-i vâhidede hasreder. Halbuki hakîkat, nefs-i emirde hasrı mâ- ni'dir. Binâenaleyh Kur'ân, aklı olan kimse için pend ve nasîhat de- ğildir. [12/27] Hz. Şeyh (r.”

Kelime-i Şuaybiyye

Mektuplarda Yolculuk — M. Nusret Tura
Mektuplarda Yolculuk — M. Nusret Tura

Nusret Tura

3x

“Amirler sessiz sedasız, zararsız, tamiratsız, gürültü yapmıyan kimseleri tercih ederler. Bütün varlığınızı gündüzün işinize, gece de boş kalan zamanınızı yalnız Hakk’a hasr ediniz. Birbirine karıştırma devreniz henüz gelmemiş. Zuhûrâtlara gelince; aşk ve zât deryasında yüzmek de iyidir, vücut teknesinde gezmek de iyidir, fakat fazla sür’at vermeyin.”

Mektuplarda Yolculuk — M. Nusret Tura

TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye
TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

3x

“İmdi bunlar, ikâme-i adl ve cerime ile muâhaze ve ashâb-ı cennet hakkında, sevâb-ı amelî için, zemîn-i vâhidde haşr olurlar. Bunlar zemîn-i vâhidde nâsdan inkıta' ile haşr oldukları vakit, onların hakkında efdallerinden bir nebî ba's olunur; ve onlara bir nâr temsil olunur.”

TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye

TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye
TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

3x

“Gayr-ı kâmil ise, Hakk'ı ya yalnız tenzih eder; bu halde Hakk'ın ba'zı suretlerde tecellîsini inkâr eyler; Veyahut yalnız teşbîh edip Hakk'ı ba'zı suretlerde hasr eder, Nasarâ (hırıstiyanlar) gibi. Yani İsa (a.s.) ın varlığında Hakk’ı görür gibi. Velâkin teşbîh ve tenzîh arasını câmi' olup da Hakk'ı ba'zı kemâlât ile takyîd eden kimse, Hakk'ı kendi i'tikadı hasebiyle görür.”

TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye

TB. Kelime-i Yûsufiyye
TB. Kelime-i Yûsufiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

3x

“Yani aklımızda hangi mana varsa yani hangi şekil varsa o şeklin manası ve fiili üzere suret bulacaktır kişiler. “Senin vücudun üzerine galip olan bir sıretin tasviri ile haşrin vacibdir.” Yani içindeki siretin tasviriyle suretin haşri vacip olacaktır. Yani dünyada insan suretinde geziyorduk ama siretimiz yani içimiz herhangi bir hayvanın ahlakı ileymiş.”

TB. Kelime-i Yûsufiyye

TB. Kelime-i Şîsiyye
TB. Kelime-i Şîsiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

3x

“Aynadan başka bir şey değildir. Şu dünya alemindeki halin dahi böyledir. Bundan sonra gideceğin berzah âleminde ve haşr aleminde ve alem-i dar-ı naimde yani nimet yerinde, cennette dahi böylesin. Her birerlerimizin mana aleminde ilim olarak birer silüetleri vardır.”

TB. Kelime-i Şîsiyye

Kelime-i Âdemiyye
Kelime-i Âdemiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

3x

“...olan şey onun harfleriyle zâhir olur; ve sen vücûdsun ve nefs-i vücûdsun; ve sende mevcûd olan şey hasr ve tadâda gelmez. Senin hârice ihtiyacın yoktur. Kitâb-ı kâinâtta mastûr olan şeyler hep senden hurûceder.”

...olan şey onun harfleriyle zâhir olur; ve sen vücûdsun ve nefs-i vücûdsun; ve sende mevcûd olan şey hasr ve tadâda gelmez. Senin hârice ihtiyacın yoktur. Kitâb-ı kâinâtta mastûr olan şeyler hep senden hurûceder.

Aşk ve İrfan Yolunda Bir Ömür
Aşk ve İrfan Yolunda Bir Ömür

Serkan Denkçi

2x

““Yetiş” başlıklı şiiri örnek olmak üzere aşağıdadır: YETİŞ Ey gonca-i bâğ-ı safâ, ey verd-i handânım yetiş Bûyin senin derde devâ ey derde dermânım yetiş Dolmuş gözüm gönlüm senin aşkınla ey nazlı güzel Sensiz cihânı neylerim ey mûnis-i cânım yetiş İçtim gözünden bir kadeh aşkın şarâbın mest olup Ayılmazam tâ haşre dek ey çeşm-i mestânım yetiş Ey tûti-i sükker-dehân nutkun verir bu cisme cân Kurban yolunda baş...”

Aşk ve İrfan Yolunda Bir Ömür

Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 1)
Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“Hasta yakınınızın sizinle ilgili gördüğü rüya iki yönlü: İlk yönü sizin mana âlemindeki hicretinizin (emmareden levvameye, sadrdan kalbe olan) hicretinizin tescili, ellerinizden şelalenin akması zahir ve batın açısından ilahî lutüflardan nimetlenmeniz, haşr (diriliş) suresinin manevi dirilişinize yansımasıdır. İkinci yönü hastanızın inşallah sizlerin ellerinizle maddi ve manevi şifa bulmasına hamledelim de öyle...”

Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 1)

Câsiye Sûresi
Câsiye Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“Zira Allah Teâlâ, kuruyup hayat izleri silinmiş, verim ve bereketini yitirmiş toprağa yağmur indirerek yeniden dirilik verir; bu diriliş, haşrin küçük bir örneği, ölümden sonra dirilmenin dünyevî bir misalidir. Toprağın bu dirilişinde de ibretler vardır: Ondan çeşitli ekinler, meyveler ve bitkiler çıkar; her birini türüne, rengine, tadına, şekline göre farklılaştırır.”

Câsiye Sûresi

Enbiyâ Sûresi
Enbiyâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“) “Ben resul iken Âdem su ile çamur arasında idi” buyurduğu, bir başka neslin Resullüğünde, sonra ölüm anının halinden, insanın an be an ölüp dirilmesi, nefes alıp vermede bir günde ölüp dirilmesi, bir yılda ölüp dirilmesi bir de dünyanın ölüp dirilmesi, sonradan tekrar üzerinde hayat başlaması o da burada bunu anlatıyor. Yani avamın zannettiği üzere cesedlerin haşri sahih olmaz. Velakin mümkündür ki insan nevinden...”

Enbiyâ Sûresi

Enfâl Sûresi
Enfâl Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“Altüst olur bütün âlem, ben yine benle bakîyim., Cemâlimi eğer açsam, mest olurdu bütün âlem. Ta haşra dek ayılmazlar, çekmişler, derdin hepsi dem. Zatımla bassam zemine, kaldıramaz vallah beni. Bir nefes alsam yeniden, nefes-i Rahmân almaz beni.”

Enfâl Sûresi

Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)
Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“Görürsün sen yine zâhir cihânı; Her anda yeni bir semâvat ve arzı. Beher göz açıp kapamada o kocamışı bil tâzedir; Bu âlemin haşr ve neşri vâr olan bir andır. Değildir gördüğün şey her an aynı; Göz açıp kapamada yok olur ve o an yeni.”

Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)

Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)
Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)

Mahmûd-ı Şebüsterî

2x

“Her an yeniden yaratılmaktadır, gençtir... Her an yok olmaktadır, kocamıştır... Âlemde her an bir haşir vardır, bir neşir vardır. ‘O her an bir şe’ndedir.’ ayetini açıklıyor. Alemde hiç bir şey iki an içinde bâki değildir.”

Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)

Hicr Sûresi
Hicr Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“Haşir günü, bu terbiyenin netîcelerinin zuhûr edeceği, Rubûbiyyetin hükümlerinin tecellî edeceği gündür. “Rabb”in “Hakîm” ve “Alîm” olması, haşrin vukû bulacağının delîlidir. Zîrâ hikmet, mahlûkâtın başıboş bırakılmamasını ve her amelin karşılığının verilmesini gerektirir.”

Hicr Sûresi

Kelime-i Hâlidiyye
Kelime-i Hâlidiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

2x

“Mesnevî: هر خیالی کاو کند در دل وطن روز محشر صورتی خواهد شدن سیرتی کان بر وجودت غالب است هم بر آن تصوير حشرت واجب است روز محشر هر عرض را صورتیست صورت هر يك عرض را نوبتی است چون ز دستت زخم بر مظلوم رست آن درختی گشت از و زقوم رست مار و کژدم گشت میگیرد دمت این سخنهای چو مار و کژدمت Tercüme: “Her bir hayal ki gönülde yer tutar, rûz-ı mahşerde bir sûret olacaktır.648 Senin vücuduna galib bulunan bir sîrete...”

Kelime-i Hâlidiyye

Kelime-i Nûhiyye
Kelime-i Nûhiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

2x

“Fakat bu âyet-i kerîmeden ehl-i havâssın anladığı tenzîh ve tefrîd ma'nâsına gelince هو zamîrinin evvelen zikri ve haber olan “Semî ve Basîr" kelimelerinin harf-i tarîf ile gelmesi hasr ifâde ettiği cihetle maʼnâ: “Semî” ve Basîr olan ancak Haktır; başka semî ve basîr yoktur” demek olur.”

Kelime-i Nûhiyye

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1

Ahmed Avni Konuk

2x

“Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde (İstanbul 2003) Yüksek Lisans tezi olarak çalışılmış ve "İnsan-ı Kâmil" adıyla Gelenek Yayınları arasında Haziran 2004'te yayımlanmıştır. Buyurdu ki, nutkum bundan sonra deve gibi çöktü. Haşre kadar hiçbir kimseye onun sözü yoktur. Bunun bâkî olan şerhi vardır; fakat bâtındadır. Lisân-ı zahirî bağlandı, artık dışarıya gelmiyor.”

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12

Ahmet Avni Konuk

2x

“Mâdemki, biz böyle korkunç ahvâl içine letâfet koyan senin gibi bir zât-ı kerîm ile beraberiz, zîrâ sen kelâm-ı şerîfinde وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ (Hadîd, 57/4) ya'nî "Her nerede olsanız o sizinle beraberdir" buyurdun, binâenaleyh biz bundan sonra yüzü vahşetli ve korkunç olan kabir ve ba's ve haşr ve neşr ve hesâb ve mîzân... ilh. gibi makāmlardan korkup kaçmayız. 2327. Mûsâ onu ateş gördü ve nûr idi.”

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12

Mü'min (Ğâfir) Sûresi
Mü'min (Ğâfir) Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“Binâenaleyh îmandan veya küfürden ne hâl üzere olursa onun üzerine kabz olunur. Ve bunun için (S.a.v.) Efendimiz "Ne hâl üzere ölürse onun üzerine haşr olunur" buyurdu. Nitekim olduğu hâl üzere kabz olunur. Muhtezır ise, ancak şuhüd sahibidir. Böyle olunca o, vaki' olan şeye sâhib-i imandır.”

Mü'min (Ğâfir) Sûresi

Nahl Sûresi
Nahl Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“Ayeti Kerime'de Esteizu billah "Ve men egrade an zikri fe inne lehü maişeten danken ve nahşuruhü yevmelkıyameti egma" (Taha 20/124) Mealen: (Benim zikr'im den yüz çeviren bilsin ki; onun dar bir geçimi olur ve kıyamet günü de onu kör olarak haşrederiz) buyurulmuştur. Zikirden yüz çevirenlerin, kabirde azap içinde, kıyamette a'ma olarak haşr olacaklarını açık olarak bildirmektedir. Yine böylece, salike lazım...”

Nahl Sûresi

Sohbet Arası Sohbetler (24)
Sohbet Arası Sohbetler (24)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“Ama burada tefekkürü kapalı ise orada açılacak bir şey yok, imkanı da yok. Çünkü kim burada âmâ ise oraya âmâ olarak haşr olunur. “Men kane fi hezihil a’ma vehüve fil ahiratü a’ma.” Ne kadar ağır bir ihtar. Âmâ’dan kasıt gözün kör olması değil, kalp gözünün görmemesi.”

Sohbet Arası Sohbetler (24)

Sohbet Arası Sohbetler CD 15
Sohbet Arası Sohbetler CD 15

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“Ya da alacakları vardır alamaz, وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَمَةِ اَعْمَى burası daha da beter “Kıyamet gününde biz onu a’ma olarak haşr ederiz” bakın Allah’ın zikrinden uzak duran kimse Kıyamet gününde a’ma olacak a’ma olarak haşr edilecek ve diyecek ki قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِىۤ اَعْمَى “ya rabbi beni niçin ama halk ettin ahirette benim gözlerim vardı görüyordum, ben dünyada görüyorken beni neden ahirette a’ma...”

Sohbet Arası Sohbetler CD 15

Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)
Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“...rim Alt üst olur bütün alem Ben yine ben ile bakıyim Cemalimi açsam eğer Mest olurdu bütün alem Ta haşre dek ayılmazlar Çekmişler derdin hepsi dem Zatımla bassam zemine Kaldıramaz vallah beni Bir nefes a...”

Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)

TB. Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet
TB. Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

2x

“Yani menfaat yönüyle değil, yani birisine diyelim 100 dönüm cennet verilecek de diğerine 1000 dönüm cennet verilecek gibi şeyler belirtmek istemiyorum, irfan ehlinin derdi ahretteki cennet cehennem değildir. Zaten irfan ehli ahretini burada bitiriyor. Bütün kıyametini mahşerini haşrini, neşrini burada hesabını bitirmiş oluyor. Sen dost ile birlikte olduktan sonra seni nereye isterse koysun.”

TB. Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet

TB. Kelime-i Hûdiyye
TB. Kelime-i Hûdiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

2x

“Yani hasta olmadığı bir zaman da kabz olunur, gaflet vaktinde de Gayra meşgul iken kabz olunan kimse ile Hakk’a meşgul olduğu halde kabz olunan kimse arasında fark vardır. Zîrâ hadîs-i şerifde: “Yaşadığınız gibi ölür ve öldüğünüz gibi haşr olunursunuz” buyurulmuştur. Binâenaleyh gayra meşgul iken kabz olunanlar, gayr ile haşr olunurlar. Velâkin arif bu tenbîh üzerine her yerde ve her anda Hakk’ı müşahede ettiğinden...”

TB. Kelime-i Hûdiyye

TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye
TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

2x

“Yani menfaat yönüyle değil, yani birisine diyelim 100 dönüm cennet verilecek de diğerine 1000 dönüm cennet verilecek gibi şeyler belirtmek istemiyorum, irfan ehlinin derdi ahretteki cennet cehennem değildir. Zaten irfan ehli ahretini burada bitiriyor. Bütün kıyametini mahşerini haşrini, neşrini burada hesabını bitirmiş oluyor. Sen dost ile birlikte olduktan sonra seni nereye isterse koysun.”

TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye

TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları
TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

2x

“İşte Resul (a.s.), bu dakikayı bildiği cihetle, emr-i hilâfeti hacr ve men' etmedi. Ve hilâfeti kendi hilâfetine hasr etmedi. Belki hilâfet kapısını açık bırakmakla hilâfet-i ilâhiyyeye işaret etti. Binâenaleyh Allah Teâlâ'nın kendi halkında bir takım hulefâsı vardır ki, rusül alehimü'sselâmın aldığı hükümleri onların aldığı ma'denden ve menba'dan alırlar.”

TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları

Terzi Baba (Cilt 1)
Terzi Baba (Cilt 1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“Altüst olur bütün âlem, Ben yine benle bakîyim., Cemâlimi eğer açsam, Mest olurdu bütün âlem. Ta haşra dek ayılmazlar, Çekmişler, derdin hepsi dem. Zatımla bassam zemine, Kaldıramaz vallah beni. Bir nefes alsam yeniden, Nefes-i Rahmân almaz beni.”

Terzi Baba (Cilt 1)

Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi
Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“Eğer cümle ağaçlar ve nebatlar kalem olsa ve bütün denizler mürekkeb olsa, insanlar, cinler ve melekler de katib olsalar ve dahi bu âlemin yaratılışından haşre kadar yazsalar, İnsân-ı Kâmil’in ahvalini şerhe çalışsalar yine de tamamlamaları mümkün olmazdı. Nitekim Kur’anı Keriym Kehf Suresi 18.”

Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi

Tuhfetu'l-Uşşâkî
Tuhfetu'l-Uşşâkî

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“İKİNCİ BÖLÜM Öğle namazının usulü beyanındadır; Ey tarik-i uşşaki saliki (mensubu) öğle namazının farzını sünnetleri ile kıldıktan sonra evvela euzü besmele ile Fatiha-ı Şerife'yi okursun, sonra besmele ile "Surei Mülk"-ü (Tebarekellezi, Mülk 67) okursun. Sonra: Besmele ile Süre-i Haşr'ın sonu olan (Hüvalla hüllezi la ilahe illa hu) dan sonuna kadar okursun sonra istediğin kadar tevhid ile meşgul olursun.”

Tuhfetu'l-Uşşâkî

Târık Sûresi
Târık Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“(Tânk, 86/9) ya’ni “O günde sırlar zâhir olur" âyet-i kerîmesinin ma‘nâ-yı münîfi bu olur; ve herkesin nefsinde hangi hayvanın sıfatı gâlib olmuş ise, yevm-i kıyâmette o hayvanın sûretinde haşr olur. Meselâ şehvet gâlib ise eşek ve hanımını erkeklerden kıskanmama gâlib ise domuz, ve halka zulüm ile me’lûf ise yılan ve akrep sûretlerinde haşr olur.”

Târık Sûresi

Zuhruf Sûresi
Zuhruf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“Ya’ni (Târık, 86/9) ya’ni “O günde sırlar zâhir olur" âyet-i kerîmesinin ma‘nâ-yı münîfi bu olur; ve herkesin nefsinde hangi hayvanın sıfatı gâlib olmuş ise, yevm-i kıyâmette o hayvanın sûretinde haşr olur. Meselâ şehvet gâlib ise eşek ve puştluk gâlib ise domuz ve halka zulüm ile me’lûf ise yılan ve akrep sûretlerinde haşr olur.”

Zuhruf Sûresi

Zümer Sûresi
Zümer Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“Zâhiren ölüm sonrası hayâtı; bâtınen ise her şeyin nihâî hakîkatini ve aslına rücûunu ifâde eder. Âhirete inanmamak, yalnızca haşri inkâr etmek değil, görünenin ardındaki hakîkati reddetmektir. Kırk ikinci âyette işlendiği üzere, Allâh her gece uyku ile nefsleri alır ve sabah geri gönderir; bu, ölüm ve dirilişin günlük tatbîkâtıdır.”

Zümer Sûresi

Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)
Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

2x

“Eğer cümle ağaçlar ve nebatlar kalem olsa ve bütün denizler mürekkeb olsa, insanlar, cinler ve melekler de katib olsalar ve dahi bu elemin yaratılışından haşre kadar yazsalar, İnsan-ı Kamil’in ahvalini şerhe çalışsalar yine de tamamlamaları mümkün olmazdı. Nitekim Kur’anı Keriym Kehf Suresi 18.”

Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)

Şu'arâ Sûresi
Şu'arâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

“İmdi eğer siz bu sınıftan değil iseniz, ehl-i akıl ve takyîd iseniz ve edille-i ukûlünüzün i'tâ eylediği şeyde Hakk'ı hasr ederseniz, muhakkak ben size cevâb-ı sânîde cevap verdim, demek olur. Böyle olunca Fir'avn onun fazlını va sıdkını bilmek için Mûsâ vecheyn ile zahir oldu.”

Şu'arâ Sûresi

Kelime-i Şîsiyye
Kelime-i Şîsiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

2x

“Ve her bir isim, şuûnât-ı zâtiyyeden bir şe'ndir; ve esmâ-i ilâhiyye külliyât cihetinden kâbil-i ta'dâddır; fakat cüz'iyyât cihetinden kâbil-i hasr ve ta'dâd değildir; çünkü nâmütenâhîdir. Meselâ Hayy ismi bir ism-i küllîdir; onun tahtında [2/20] muharrik, muhassis, mümeyyiz, muhyî, muskî ilh.”

Ve her bir isim, şuûnât-ı zâtiyyeden bir şe'ndir; ve esmâ-i ilâhiyye külliyât cihetinden kâbil-i ta'dâddır; fakat cüz'iyyât cihetinden kâbil-i hasr ve ta'dâd değildir; çünkü nâmütenâhîdir. Meselâ Hayy ismi bir ism-i küllîdir; onun tahtında [2/20] muharrik, muhassis, mümeyyiz, muhyî, muskî ilh.