İstidrâc

Tanım

İstidrâc (الاستدراج), klasik İslâm itikadının ve tasavvufun dikkatle ele aldığı kavramlardan biridir — Allah'ın inkârcı ya da fâsık bir kimseye, onu derece derece azaba çekmek için verdiği yanıltıcı olağanüstü hâller. Görünüşte kerâmete benzer; ama özünde tam zıttıdır. Kelime "derece derece çekme" anlamına gelir.

Kur'ânî Temel

İstidrâcın kavramsal kökü Kur'ân'dadır: "Sünestedricühüm min haysü lâ ya'lemûn" — "Onları, bilmedikleri yerden derece derece (azaba) yakalayacağız" (A'râf 7/182, aynısı Kalem 68/44).

Üç "Olağanüstü"yü Ayırma: Mu'cize, Kerâmet, İstidrâc

Klasik kelâmın yapı taşlarından biri bu üç kavramın titiz ayrılmasıdır:

Mu'cize, Kerâmet, İstidrâc Nasıl Ayırt Edilir?

Klasik kelâmcılar bu üçünü ayırt etmek için şu ölçütleri verir: