Bekâ billâh'ın Muhammediyye Fassı'ndaki dayanağı nedir?

Bekâ billâh, tasavvuf sülûkunun kemâl mertebesidir ve fenâ fillâh'ın ardından gelir. Sâlik, fenâda kendi vücudundan fânî olduktan sonra, bekâda Hak'ın vücuduyla bâkî kalır. Bu makam, sâlikin Hak'la kâim olarak halka dönmesini ifade eder. Hz. Peygamber, bekâ billâh'ın kâmil bir örneği olarak gösterilir; zira o, mîrâcta lâhûta urûc etmiş, ancak halkı Hak'a davet etmek için geri dönmüştür. Bu dönüş, onun mahbûbiyyet makamının bir göstergesidir ve Muhammediyye Fassı'nda bu makamın yeri olarak belirtilir.

Muhammediyye Fassı, tasavvuf metafiziğinin en yüksek kavramı olan Hakîkat-i Muhammediyye ile ilişkilidir (Hakîkat-i Muhammediyye). Bu hakikat, Hz. Muhammed'in temsil ettiği kemâlât mertebesini ve tevhidin en üst zuhurunu ifade eder (Mertebe-i Muhammediyye). "Bekâ yakutu" olarak nitelendirilen ruh, ilâhî oluşa ve Hakîkat-i Muhammediyye'ye mensubiyetiyle bekâ billâh makamının bir veçhesini oluşturur¹. Bu durum, sâlikin fenâdan sonra elde ettiği bekânın, Hakîkat-i Muhammediyye'nin bir tecellisi olduğunu ve bu makamda Hak'la birlikte halk içinde yaşama hâlini işaret eder. Fütûhât-ı Mekkiyye gibi eserler, tasavvufî bilginin tüm dallarını işlerken, bu tür derin manevî açılımları da barındırır.