Sekr kavramı hangi Fass ile ilişkilendirilir?

Sekr, lugatta 'sarhoşluk, mest olma' anlamına gelirken, tasavvufta sâlikin fenâ hâlinde aklının Hak ile mest olması ve kontrolünü kaybetmesi durumunu ifade eder. Bu manevi sarhoşluk, ilâhî tecellînin şiddetinden kaynaklanır³. Kur'ân-ı Kerîm'de Hz. Yûsuf kıssasında kadınların Yûsuf'un cemâlini görünce hayran kalıp ellerini kesmeleri (Yûsuf 31) sekrin asıl mesnedi olarak görülür; zira kadınlar Yûsuf'un cemâlinde sekr ettikleri için ellerini farkına varmadan kesmişlerdir. Tasavvufta sâlik de Hak'ın cemâlinde benzer bir şekilde sekr eder. Bu hâl, Bâyezîd-i Bistâmî'nin 'Sübhânî' sözü gibi zâhirî tezat ifadelerle kendini gösterebilir. Fusûsu'l-Hikem'de Sekr kavramı, özellikle Yûsufiyye Fassı'nın 'cemâliyye' bahsi ile ilişkilendirilir. Bu fass, Hz. Yûsuf'un cemâli üzerinden ilâhî güzelliğin tecellîlerini ve bunun sâlik üzerindeki etkilerini ele alır. Sekr, manevi cezbe ile oluşan bir hâldir ve 'Salik-i Meczub' ile 'Meczub-u Salik' olmak üzere iki sınıf sâlikten bahsedilir; kimisi sülûktan sonra cezb edilirken, kimisinin cezb edilmesi sülûkundan öncedir¹·²·⁴·⁵. Bu cezbe hâli, zahiri meczupluktan, yani garip konuşmak veya zikir meclislerinde bağırıp çağırmaktan ziyade, ilim ile Allah'ın kulunu kendine çekme hâlidir¹·². Sekr hâlindeki sâlik, âlemi et ve yağ tabakası gözüyle değil, 'Ak-dide' ile, yani Uluhiyet gözü veya İnsân-ı Kâmil'in gözüyle görür⁶·⁷. Bu hâlden çıkan kişinin hâline ise sahv denir ki bu da uyanıklık ve şuur hâlidir⁶·⁷. Sekr, ilâhî muhabbetin (HUB) ve aşkın hükmüne ulaşmış bir ilâhî sarhoşluktur⁸.