İçeriğe atla

Eyyûbiyye Fassı hangi anahtar ayetlere dayanır?

Fass İçeriği1 görüntülenme10 kaynak
Kısa cevap

Eyyûbiyye Fassı'nın dayandığı anahtar ayetler, verilen kaynaklarda doğrudan belirtilmemiştir. Ancak tasavvufî metinlerde "anahtar" kavramı, Hakikat-i İlâhiyye'yi tanıtan hususiyetler olarak ele alınır ve Kur'ân-ı Kerîm'deki her sûre ve âyet, kendi mertebesinden birer anahtar olarak kabul edilir. Bu anahtarları hakkıyla kullanmak irfâniyet gerektirir ve İnsân-ı Kâmil'in vasfıdır¹·²·³·⁴. Dolayısıyla, Eyyûbiyye Fassı'nın da kendine mahsus bir veya birden fazla anahtar ayeti olduğu varsayılabilir, ancak bu ayetler kaynaklarda açıkça zikredilmemiştir.

Detaylı cevap

Verilen kaynaklarda spesifik olarak "Eyyûbiyye Fassı" ve ona dayanak teşkil eden anahtar ayetler hakkında bilgi bulunmamaktadır. Ancak genel olarak tasavvufî anlayışta, Kur'ân-ı Kerîm'in her bir sûresi ve âyeti, Hakikat-i İlâhiyye'yi tanıtan birer "anahtar" olarak kabul edilir¹·²·³·⁴. Bu anahtarların kullanılması, bir irfâniyet gerektirir ve bu irfâniyete sahip olan kişi İnsân-ı Kâmil'dir¹. Örneğin, Besmele-i Şerif'teki "Allah, Rahman, Rahiym" isimleri, zat, sıfat ve esma mertebelerini kendinde toplayan bir anahtar olarak zikredilir ve bunların zuhura çıktığı yer "beden-i insan" yani "ef'al mertebesi"dir⁵·⁶. Ayrıca, Ra'd Sûresi'ndeki bir ayet, küllî düzeyde ve içsel tefekkürde bir anahtar cümle olarak okunur; her nefiste, her düşüncede ve her değişimde bir kudret düzeninin işlediğini gösterir⁷. Hûd Sûresi'ndeki bir ayet ise, "Ehadiyye" hikmetine dayanır ve Cenâb-ı Hakk'ın mevcutlardan her birini zâtî hüviyetiyle tuttuğunu, isimleri dolayısıyla onda tasarruf ettiğini belirtir⁸. Fâtır Sûresi'ndeki bir ayet ise, Allah Teâlâ'nın insanlara rahmet dizisinden açtığı şeyi kimsenin tutamayacağını ve tuttuğu şeyi de kimsenin gönderemeyeceğini ifade ederek, küşâyişin (açılışın) Kibriyâ'dan başkasına ait olmadığını vurgular⁹·¹⁰. Bu örnekler, Kur'ân âyetlerinin tasavvufta nasıl birer "anahtar" işlevi gördüğünü göstermektedir. Eyyûbiyye Fassı'nın da benzer şekilde, belirli ayetlere dayandığı ancak bu ayetlerin kaynaklarda açıkça belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi · s.45O nun ümmetine hediye ettiği anahtarların başlıcaları (Besmele-i şerif, Elham-Fatiha Sûresi ve Fetih Sûresi) dir. Aslında her bir “Sûre-Sûret” Hakikat-i İlâhiy Oku
  2. 2Bi'smi Has, Selâm (13) · s.23O nun ümmetine hediye ettiği anahtarların başlıcaları (Besmele-i şerif, Elham-Fatiha Sûresi ve Fetih Sûresi) dir. Aslında her bir “Sûre-Sûret” Hakikat-i İlâhiy Oku
  3. 3Feth Sûresi · s.53O nun ümmetine hediye ettiği anahtarların başlı caları (Besmele-i şerif, Elham-Fatiha Sûresi ve Fetih Sûresi) dir. Aslında her bir “Sûre-Sûret” Hakikat-i İlâhiyOku
  4. 4Değmez Dosyası · s.51O nun ümmetine hediye ettiği anahtarların başlı caları (Besmele-i şerif, Elham-Fatiha Sûresi ve Fetih Sûresi) dir. Aslında her bir “Sûre-Sûret” Hakikat-i İlâhiyOku
  5. 5Er-Rahmân · s.105Yeri gelince bu ayeti de sıraya alacağız. Besmeledeki anahtar, içinde bulunan “Allah, Rahman, Rahiym” isimleridir. Allah zat, Rahman sıfat , Rahiym esma , BunlaOku
  6. 6Dur Rabbın Namazda (Cilt 2) · s.112Yeri gelince bu ayeti de sıraya alacağız. Besmeledeki anahtar, içinde bulunan “Allah, Rahman, Rahiym” isimleridir. Allah zat, Rahman sıfat , Rahiym esma , BunlaOku
  7. 7Ra'd Sûresi · s.67O halde bu ayet, sadece evrensel düzeyde değil, aynı zamanda içsel tefekkürde bir anahtar cümle olarak okunmalıdır: Her nefiste, her düşüncede, her değişimde biOku
  8. 8Hûd Sûresi · s.67--------------------- Hud as’ın hikmeti (ki bu hikmet: Ehadiyye) bu ayet-i kerimeye dayanır. Mevcutlardan her birini C. Hak zati hüviyeti ile onun perçeminden tOku
  9. 9Fâtır Sûresi · s.25Eğer zerre zerre anahtarlar olsa, bu küşâyiş Kibriyâ'nın gayrından değildir. Eğer âlem zerre zerre anahtarlar olsa, bu zulmetten ve nûrdan mürekkeb olan yetmiş Oku
  10. 10Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6 · s.565Eğer âlem zerre zerre anahtarlar olsa, bu zulmetten ve nurdan meydana gelmiş olan yetmiş bin perdeyi kaldıramaz ve bu büyük kilidi açamaz. Onun açılması Hakk'taOku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.