Muhammediyye Fassı'nda esas olarak hangi mesele ele alınır?

Muhammediyye Fassı, İslâm kâinat nizamının merkez taşı olan Hakîkat-i Muhammediyye'yi inceler². Bu hakîkat, Hz. Muhammed'in fizikî doğumundan ziyade, kâinattan önce var olan mânevî hakîkatine işaret eder ve "Allah'ın halk ettiği ilk şey benim nûrumdur" hadîsiyle temellendirilir. Fass'ta, Hakîkat-i Muhammediyye'nin kademeli tezahürleri ele alınır: Nûr-ı Muhammedî olarak Hakk'ın ilk taayyünü, ardından kâinatın halk edilişine başkanlık eden ilâhî akıl olan Akl-ı Evvel veya Rûh-ı A'zam ve son olarak bu hakîkatin Hz. Muhammed'in tarihsel şahsında vücud-ı haricîye gelmesi. Fass, bu mertebeye "vahidiyet mertebesi ve sıfatlar ve isimler mertebesi" adını verir ve ahadiyet mertebesiyle arasındaki farkın, yalnızca belirginleşmemiş olmak ile belirginleşmiş olmaktan ibaret olduğunu belirtir¹. Ayrıca, "gizli bir hazineydim, bilinmeyi sevdim, bilinmek için halkı halk ettim" kudsî hadîsi, Hakîkat-i Muhammediyye'nin asıl mesnedi olarak sunulur. Fass'ın "ferdiyyet" bahsi de bu kavramın derinlemesine incelendiği yerdir. Bu bağlamda, Regaib'in oluşturulması ve gönülde Hakîkat-i Muhammediyye'nin doğması, yani Mevlüd gecesinin oluşması gerektiği vurgulanır³. Mertebe-i Muhammediyye'nin, henüz âlem-i şehadete nüzul etmeden önceki bazı özelliklerinin, Mertebe-i Îseviyyet'ten, Hz. İsa'nın lisanından misalli olarak belirtildiği de ifade edilir⁴. Bu durum, Mertebe-i Îseviyet'in, sofranın gelebilmesi için Hakîkat-i Muhammediyye'ye yöneldiğini, çünkü sofranın esas kaynağının orası olduğunu gösterir⁵.