İçeriğe atla

Îseviyye Fassı'nda esas olarak hangi mesele ele alınır?

Fass İçeriği3 görüntülenme6 kaynak
Kısa cevap

Îseviyye Fassı'nda esas olarak, İsa aleyhisselam'ın temsil ettiği manevi mertebe ve bu mertebenin Muhammediyet ile olan ilişkisi ele alınır. Bu fass, İseviyet'in batıni ve zahiri yönlerini, onun ilahi bir kelime oluşunu ve Muhammediyet'in İseviyet üzerindeki tamamlayıcı rolünü inceler. Özellikle, İsa aleyhisselam'ın davetinin kıyamete kadar geçerli olduğu ve Muhammediyet'in bu daveti tamamladığı vurgulanır¹. Ayrıca, İseviyet'in "terahum" yani ilahi merhamet ve rıza ile ilişkisi, irfan ehli müminlerin varlığında nasıl tezahür ettiği de bu fassın temel konularındandır².

Detaylı cevap

Îseviyye Fassı, İsa aleyhisselam'ın manevi konumunu ve onun getirdiği şeriatın hakikatini derinlemesine işler. Bu fassın temelinde, İseviyet'in ilahi bir kelime oluşu yatar; Kur'an-ı Kerim'de İsa aleyhisselam'dan Allah'ın bir kelimesi olarak bahsedilmesi bu durumu teyit eder³. Fass, İseviyet'in üç temel üzerine oturduğunu belirtir ve bu temellerin neyi ortaya koyduğunun iyi anlaşılması gerektiğini vurgular⁴. İseviyet'in batıni yönü, insân-ı Kâmil'in gönlüne nefh edilen manayı ifade eder ki bu, kalpte oluşan "veled-i kalb" ile tezkiye edilmiş bir gönül evladının hayat geçişini açıkça bildirir⁵. Bu anlayış, bir irfaniyet işidir.

Fass, Muhammediyet'in İseviyet üzerindeki tamamlayıcı rolünü de açıklar. İshak dalından gelen İseviyet'in kısa kaldığı ve tam olarak tavana ulaşmadığı, ancak İsmail dalından gelen Muhammediyet'in tavan yaptığı ve dalını aşağı sarkıtarak İseviyet'e ulaştığı belirtilir. Bu şekilde Muhammediyet'in devreyi tamamladığı ve aksi halde İseviyet dalında olanların ebediyen Hakk'a ulaşamayacakları ifade edilir¹. Bu durum, Resûlullah (s.a.v)'ın davetinin kıyamete kadar geçerli olduğunu ve bu davetin İseviyet'i de kapsadığını gösterir. Günümüzde ehl-i garbın iddia ettikleri şeriat-i İseviyye'nin aslında mevcut olmadığı, zira onların bu şeriata ittiba etme istidadında olmadıkları, ancak farkına varmaksızın Kur'an'ın hükümlerine riayet ettikleri de bu fassın ele aldığı önemli bir husustur⁶. Ayrıca, mana-yı Museviyye ve İseviyye'nin insanlardan razı olmakta olduğu ve bu ilahi halin irfan ehli müminlerin varlığında "terahum" olarak açıkça görüldüğü de belirtilir².

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1İbrâhîm Sûresi · s.6“İshak dalından Îseviyyete kadar uzanan dal kısa kaldı ve tam olarak tavana ulaşmadı, fakat İsmâîl dalından gelen Muhammediyyet tavan yaptı ve ondan sonra dalını”Oku
  2. 2Sohbet Arası Sohbetler (25) · s.32“Dolasıyla mana-yı Museviyye ve İseviyye insanlardan razı olmakta. Cenaze namazı gibi. İşte bu ilahi hali irfan ehli olarak müminlerin varlığında “terahum” açık ”Oku
  3. 3Yehova Şahitleri ile Mülâkât · s.39“Ahmet Bey: Mukaddes Kitap’ta söz olarak bahsediliyor. Terzi Baba: Evet, onu tasdik ediyoruz zâten, Kur’ân-ı Kerîm’de de Îsâ a.s’dan Allah’ın bir kelimesi olarak”Oku
  4. 4Yehova Şahitleri ile Mülâkât · s.26“Terzi Baba: İseviyet üçe dayanıyor ancak bu üçe dayanma gerçekte nedir ve neyi ortaya getiriyor esas mesele bunun iyi anlaşılmasıdır. Ahmet Bey: Bu tarih kitapl”Oku
  5. 5Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi · s.197“------------------- Bâtını Îseviyyetten zâhiri Îseviyyete geçiş başlangıcını bu âyet-i kerîme ile görmekteyiz. ( 19 ) Rasûlün rasûlü olan insân-ı Kâmilin, sâlik”Oku
  6. 6Enfâl Sûresi · s.171“Biz seni ancak bütün nâsa müjdeci ve korkutucu olarak gönderdik" buyurulur. Binâenaleyh elyevm ehl-i garbın ahkâmına tevessül ettiklerini iddiâ eyledikleri şerî”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.