İçeriğe atla

İnsân-ı Kâmil (Cilt 4) eserinde Lâhût kavramı nasıl ele alınır?

Kitap-KonuOrta düzey1 görüntülenme5 kaynak
Kısa cevap

İnsân-ı Kâmil (Cilt 4) eserinde Lâhût kavramı, varlık mertebelerinin en üstü ve ilâhî mertebe olarak ele alınır. Lâhût, Hakk'ın zâtının mertebesi olup, nâsût, melekût ve ceberût gibi diğer mertebeleri kuşatan bir hakikattir. İnsân-ı Kâmil'in kalbi de lâhût mertebesindedir ve bu sebeple tüm varlık mertebelerini ihâta eder. Eserde, eşyada sâri olan hayatın ilâhî yönü "lâhût" olarak tanımlanır ve insanın içindeki ruhun da lâhût hakikatinde olduğu belirtilir; bu, insanın ilâhî yönünü, yani ilahlık hâlini ifade eder¹·².

Detaylı cevap

Lâhût, tasavvufta vücud mertebelerinin en üstü olarak kabul edilen ilâhî mertebedir. İnsân-ı Kâmil (Cilt 4) eserinde bu mertebe, "nâsûtun ruhu melekût, melekûtun ruhu ceberût ve ceberûtun ruhu lâhûttur" ifadesiyle açıklanır². Bu sıralama, varlık mertebelerinin birbirini kuşatan ve bir üst mertebenin bir alt mertebenin ruhu olduğu bir hiyerarşiyi gösterir. Lâhût, bu silsilenin zirvesinde yer alır ve tüm mertebeleri kuşatır. İnsân-ı Kâmil'in kalbi de lâhût mertebesindedir ve bu sebeple lâhût gibi tüm mertebeleri ihâta etme özelliğine sahiptir³.

Eserde, eşyada sâri olan hayatın belli bir miktarının "lâhût" olarak adlandırıldığı belirtilir. Bu, eşyadaki ruhun ilâhî yönünü ifade eder. İnsanın içindeki ruh da "Lâhût" hakikatindedir, çünkü ruh, Rahmanî nefesinden, yani ilâhî ruhtan ibarettir. Bu durum, insanın "Lâhût hâli" veya "ilahiyat, ilahlık hâli" olarak nitelendirilir. Bu bağlamda, insanın yaşadığı hayvanî ruhu, hakiki ruha, yani akla ve idrâke ulaştırması gerektiği vurgulanır¹. Ayrıca, "Lam" harfinin lâhût âlemini, yani bütün âlemleri çengeliyle birlikte tutan bir mânayı ifade ettiği ve bunun Hakikat-ı Muhammediye'nin bir veçhesi olduğu belirtilir⁴. "Elif, Lam, Mim" harflerinde "Lam"ın lâhût, ulûhiyet ve vahidiyet mertebesi olduğu da ifade edilir⁵. Bu açıklamalar, lâhûtun sadece bir varlık mertebesi değil, aynı zamanda insanın kendi içindeki ilâhî potansiyeli ve Hakikat-ı Muhammediye ile olan bağlantısını da gösterir.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1TB. Kelime-i Îseviyye · s.47“Paragraf: İmdi eşyada sâri olan hayâttan bu mikdâr "lâhût" ile tesmiye olunur. Ve "nâsût", / ancak kendisiyle bu ruhun kâim olduğu mahaldir. Binâenaleyh onunla ”Oku
  2. 2Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9 · s.972“Çünkü nâsûtun ruhu melekût, melekûtun ruhu ceberût ve ceberûtun ruhu lâhûttur. İnsân-ı kâmilin kalbi ise lâhûttur; ve lâhût bütün mertebeleri kuşattığı gibi, in”Oku
  3. 3Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9 · s.973“Kutb-i âlem hakkındaki izâhât biraz evvel yukarıda geçti. İkinci mısra'da dört def'a “cân”ın zikri ile merâtib-i vücûda işâret buyrulur. Birinci “can” ile nâsût”Oku
  4. 4İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000) · s.98““Mim” bir göz yapılıyor bir de küçük kuyruğu oluyor, yine Elif’in kıvrımlarından meydana geliyor, Hakikat-ı Muhammedi, yani bütün bu alemlerin varlığı O’nun hak”Oku
  5. 5TB. Kelime-i Nûhiyye · s.59““Elif, Lam, Mim” insan-ı kamilin bir ismidir. İnsan-ı kamil de Hakk’ın kitabıdır. Dört tane kitap vardır, bu alemde birisi İnsan-ı kamil, “Elif, Lam, Mim” diye ”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.