Kurbiyet'in Muhammediyye Fassı'ndaki dayanağı nedir?

Kurbiyet, sâlikin Hak ile arasındaki mânevî yakınlık mertebesidir ve tasavvufun temel hedefidir. Hakîkat-i Muhammediyye ise tasavvuf mâverâsının en derin terimlerinden olup, Hz. Muhammed'in hem beşerî yönünü hem de Hak'ın ilk taayyünü, akl-ı evvel ve kâinatın halk sebebi olan hakikat yönünü ifade eder. Verilen kaynaklarda kurbiyetin İdrîsiyye Fassı'nın 'mevt-i irâdî' bahsinde yer aldığı belirtilirken, Muhammediyye Fassı'nın 'ferdiyyet' bahsinin Hakîkat-i Muhammediyye'nin yeri olduğu ifade edilmektedir. Hakîkat-i Muhammediyye, Nûr-ı Muhammedî olarak Hak'ın ilk taayyünü ve ahadiyyetten sonraki ilk hâlidir; aynı zamanda kâinatın halkına başkanlık eden ilâhî akıl olan Akl-ı Evvel / Rûh-ı A'zam'dır. Bu hakikat, vâhidiyet mertebesi, sıfatlar ve isimler mertebesi olarak da adlandırılır ve ahadiyet mertebesiyle arasındaki fark, belirginleşmemiş olmak ile belirginleşmiş olmaktan ibarettir². Sırf zâtın bâtını ahadiyet iken, vâhidiyet mertebesi sırf zâtın zâhiri olur¹. Bu durum, Hakîkat-i Muhammediyye'nin ilâhî sıfatların suretleri ve mümkün varlıkların hakikatleri ve dayanağı olduğunu gösterir¹. Dolayısıyla, kurbiyetin nihai gayesi olan Hakk'a yakınlaşma, varlığın temel dayanağı olan bu Hakîkat-i Muhammediyye üzerinden bir idrâk ve zevk meselesi olarak düşünülebilir.