Nefs-i Râdıyye nedir?
Nefs-i Râdıyye, tasavvuftaki yedi nefs mertebesinin beşincisi olup, "râzı olan nefs" anlamına gelir. Bu mertebede sâlik, Hakk'ın takdirine kalben ve kayıtsız şartsız râzıdır; sıkıntı veya rahatlık fark etmeksizin her şeyi O'ndan bilir ve kabul eder¹. Fecr Sûresi'nin 27-28. ayetlerinde geçen "irci'î ilâ rabbike râdıyeten merdıyyeh" (Rabb'ine râzı olarak ve râzı kılınmış olarak dön) ifadesi, hem Nefs-i Mutmainne'yi hem de Nefs-i Râdıyye'yi kapsar. Nefs-i Râdıyye'nin zikri "Ya HAY" olup, rengi sarıdır¹.
Detaylı cevap
Nefs-i Râdıyye, sülûk yolunda Nefs-i Mutmainne'den sonra gelen bir mertebedir². Nefs-i Mutmainne'nin "kalbin sâkinleşmesi" mertebesi olmasına karşın, Nefs-i Râdıyye bunun bir adım üstüdür; sâlik artık sadece sâkin olmakla kalmaz, Hakk'tan gelen her şeye tam bir rıza gösterir. Bu mertebede sâlikin nefsinde şikâyet hali kalmaz; başına gelen her şeyi "O'ndan" diye kabul eder ve tercih belirtmez. Sıhhat, hastalık, zenginlik, fakirlik, övgü veya eleştiri arasında bir ayrım yapmaz, Hakk'ın dileğini esas alır. Nefs-i Râdıyye'ye ulaşan sâlik, süflî nefsin tortularından tamamen kurtulmuş, halka karşı şefkat duyan ve kalbi sürekli Hakk ile meşgul olan bir haldedir. Nefs-i Merdıyye'nin iki yüzünden biri Râdıyye'ye bakar; bu, sâlikin beşerî varlığından tam sıyrılamamış olmakla birlikte bu halin sonuna geldiğini ve eski hallerine dönmemeye çalıştığını gösterir³. Nefs-i Râdıyye'nin idrâki, bu mertebenin şuuru ile ileriye doğru gitmeye gayret etmektir¹. Nefs-i Mutmainne'nin bir vechesi de Nefs-i Râdıyye'ye bakar⁴.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.
- 1Bakara Sûresi, s. 159“Belki biraz daha uzayacak ama yeri gelmişken faydalı olur düşüncesiyle yine (İrfan mektebi) kitabımızdan (nefs-i râdiyye) bölümünü ilâve etmeyi uygun buldum. 16”Oku
- 2Kelime-i Tevhîd, s. 162“5 - Nefsi Radiyye 4 - Nefsi Mutmainne 3 - Nefsi Mülhime mertebeleridir. &10024; 5 - Nefs-i Radiyye, 4 - Nefs-i Mutmainne, 3 - Nefs-i Mülhime mertebeleridir. Yir”Oku
- 3İrfan Mektebi ve Hakk Yolu, s. 44“Yaşantısı: Nefs-i Merdiyye nin iki yüzü vardır . Biri Râdiyye ye diğeri Sâfiyye ye bakar. Henüz daha beşeri varlığından tam sıyrılamamış olmakla birlikte bu hal”Oku
- 4Aşk ve İrfan Yolunda Bir Ömür (Alıntı)“Yaşantısı: Nefs-i mutmainnenin iki vechesi vardır, biri nefs-i mülhimeye, diğeri nefs-i radıyyeye bakar. Bu mertebenin öne çıkan ahlâkî özellikleri ve nitelikle”Oku
Dayandığı eserler
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.