İçeriğe atla

Rabıta nasıl gerçekleşir?

Kavram MekanizmasıOrta düzey21 görüntülenme11 kaynak
Kısa cevap

Rabıta, tasavvufta sâlikin mürşidiyle mânevî bir bağ kurması ve kalbinde onu tasavvur etmesiyle gerçekleşen bir uygulamadır. Bu uygulama, sâlikin mürşidinin sûretini kalbinde canlandırması, onunla mânevî bir ilişki kurması ve mürşidinden feyz akışını talep etmesi şeklinde tezahür eder. Rabıta, sâlikin gönül âlemindeki dağınıklığı toplayarak dikkatini tek bir noktaya odaklamasını sağlar ve bu sayede mânevî hayata dâhil olmasına vesile olur¹. Ancak rabıtanın doğru bir şekilde yapılabilmesi için rabıta yapılan kişinin "fenâfillah" ve "bakâbillah" mertebelerinde olması şarttır; aksi takdirde putperestliğe dönüşme tehlikesi taşır²·³.

Detaylı cevap

Rabıta, lügatte "bağlama, ilişki kurma, irtibat" anlamına gelir⁴. Tasavvufta ise sâlikin mürşidine kalben bağlanması ve onun sûretini kalbinde tutması şeklinde tanımlanır⁵. Bu mânevî uygulama, sâlikin gözlerini kapatarak mürşidinin sûretini kalbinde canlandırması, mürşidinin kalbiyle mânevî bir bağ kurması ve ondan feyz akışını dilemesiyle gerçekleşir. Rabıta, genellikle günlük zikir uygulamalarıyla birleştirilir; sâlik zikir yaparken kalbinde mürşidinin sûretini taşır. Rabıtanın temel amacı, sâlikin gönül âlemindeki dağınıklığı gidermek ve dikkatini tek bir noktaya, yani mürşidine odaklamaktır. Zira kişinin belirli bir yere rabıtası olmadığında, zihni yüzlerce farklı düşünceye dağılır ve bu da mânevî enerjinin dağılmasına yol açar. Rabıta sayesinde bu dağınık enerji toplanır ve sâlik güçlenir⁶. Rabıta, sâlikin mânevî hayata dâhil olmasını sağlayan bir sistemdir⁷. Ancak rabıtanın doğru ve faydalı olabilmesi için rabıta yapılan kişinin "fenâfillah" ve "bakâbillah" mertebelerinde olması, yani Hakk'ta fani olup Hakk ile baki olması şarttır²·⁸. Aksi takdirde, bu hallere sahip olmayan bir kişiye yapılan rabıta, putperestlikten başka bir şey olmaz ve rabıta yapanın hem dünyasını hem de ahiretini mahvetme riski taşır²·⁹·¹⁰. Rabıta, kişiye değil, kişideki Hakk'a yönelik olmalıdır⁷. Vefat etmiş kâmil zâtlarla yapılan rabıta ise, yaşayan mürşidlerle yapılan rabıtadan farklı olarak, daha çok lâtif bir hatırlama ve muhabbet şeklinde gerçekleşir; bedenin feyz aktarma kabiliyeti olmadığından, yaşayan mürşidlerden alınan feyz kadar yoğun olmaz¹¹.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Reşahât — Aynü'l-Hayât, s. 307“Zaten rabıta diye bilinen ve az da olsa tatbiki tavsiye edilen şeyin aslı, rabıta edilen yerin ve kişinin herhangi bir şekilde, o kişiye yönelmek şekliyle değil”Oku
  2. 2Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3), s. 235“Rabıta yapılacak yerin mutlaka “fenafillah ve sonra bakabillah/Hakta fani ve sonra Hak’ta Hak ile baki” olunması lâzımdır. Bu hallerin kendisinde olmayan kişile”Oku
  3. 3Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2), s. 211
  4. 4Mesnevî Cilt 13 · Beyit 4464 (s. 178)“Râbıta: Bağ, münâsebet, alâka, ilişki, ilgi. Râbi': Dördüncü. Râbian: Dördüncü olarak. Rabt: Bağlama, bağlanma.”Oku
  5. 5Rabıta
  6. 6Reşahât — Aynü'l-Hayât, s. 24“Zaten rabıta diye bilinen ve az da olsa tatbiki tavsiye edilen şeyin aslı, rabıta edilen yerin ve kişinin herhangi bir şekilde, o kişiye yönelmek şekliyle değil”Oku
  7. 7Aşk ve İrfan Yolunda Bir Ömür (Alıntı)“Netice olarak dinimizde rabıta (rabtetme, bağlanma, ilgilenme) diye bir sistem vardır. O rabıta (bağlanma) ile kişi mânevî hayata dâhil olmuş olur. Rabıta yapıl”Oku
  8. 8Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 1), s. 336
  9. 9Sohbet Arası Sohbetler CD 9 (2002), s. 203“Rabıta da yaptırıyorlar, rabıta da lazım ama kime lazım nasıl yapılması lazım eğer yersiz bir rabıta yapılırsa putperestlikten başka hiçbir şey olmaz.”Oku
  10. 10Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6), s. 341““Oğlum rabıtada ver, Bu husus kolay bir durum değildir yukarıda belirtildiği gibi rabıta vermenin şartları açıktır, bu şartlar gerçekten o kişide yoksa, rabıra ”Oku
  11. 11Aşk ve İrfân Yolunda, Aşk ve İrfân Yolunda (Ses Kaydı), s.306, s. 306

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.