Tâ-Hâ 12 ayeti Mûseviyye Fassı'nda nasıl yorumlanır?

Tâ-Hâ Sûresi'nin 12. âyeti, Hz. Mûsâ'ya yapılan ilahî hitabı içerir ve tasavvufta derin bâtınî anlamlar taşır. Bu âyet, "Şüphesiz ben senin Rabbinim, ayakkabılarını çıkar, çünkü sen mukaddes vadi Tuvâ'dasın" (Tâ-Hâ, 20/12) şeklindedir. Mûseviyye Fassı'nda bu âyet, Hak'ın peygamber mahallinde doğrudan tasarrufunun bir ifadesi olarak yorumlanır. Hz. Mûsâ'nın asâsının yılana dönüşmesi gibi mu'cizeler, dış dünyada bir cismin gerçekten dönüşmesi değil, Hak'ın peygamber aracılığıyla gerçekleştirdiği bir tasarrufun adıdır.

Bu âyetteki "ayakkabılarını çıkar" emri, sâlikin dünya bağlarından, nefsanî arzulardan ve benlik iddialarından arınmasını sembolize eder. Sâlik, Hak'ın tecellîlerini idrâk edebilmek için maddî ve mânevî kirlerden temizlenmelidir. Bu arınma, sâlikin kendi sırrını açması, ezelî hakikatini ve Hak ile ilişkisinin mahiyetini idrâk etmesi anlamına gelen mükâşefe-i sır ile ilişkilendirilebilir.

"Mukaddes vadi Tuvâ" ise, Hak ile perdesizleşmenin, yani vuslatın gerçekleştiği mânevî bir makamı ifade eder (Vuslat). Bu makamda sâlik, Hak'ın esmâ ve sıfatlarının doğrudan tecellîlerini müşâhede eder; bu hâl, zâtî mükâşefe olarak adlandırılır. Hz. Mûsâ'ya verilen bu hitap, aynı zamanda Hak'ın "el-Adl" isminin tecellîsiyle kâinatın bir denge üzerinde kurulu olduğunu gösteren vücudî mîzân ile de bağlantılıdır. Sâlik, bu makamda Hak'ın her şeyi tutan ve dengeleyen kudretini idrâk eder.

Tâ-Hâ Sûresi'nin genelinde Hz. Mûsâ'nın kıssası ve ona gösterilen "büyük âyetler" (Tâ-Hâ, 20/23) vurgulanır. Bu âyetler, peygamberlerin nübüvvet iddialarını ispatlayan, âdetin dışında ve taklit edilemeyen olağanüstü hâller olan mu'cizelerdir. Hz. Mûsâ'ya gösterilen bu âyetler, Efendimiz (s.a.v.)'e gösterilen büyük âyetler arasında bir incelik olduğunu düşündürür¹. Bu bağlamda, Tâ-Hâ 12. âyet, sâlikin Hak'ın tecellîlerine ve mu'cizelerine şahit olmaya hazırlandığı, derin bir mânevî arınma ve idrâk sürecinin başlangıcıdır.