Tâ-Hâ 12 ayeti Terzibaba çizgisinde nasıl şerh edilir?

Terzibaba çizgisinde Tâ-Hâ Sûresi'nin 12. âyeti, sâlikin mânevî sülûkundaki başlangıç ve yöneliş noktasını açıklar. Bu âyet, "Ben senin Rabbinim, ayakkabılarını çıkar, zira sen mukaddes vadi Tuvâ'dasın" şeklinde tecellî eden ilâhî bir hitabı içerir. Bu hitap, sâlikin Hak'tan gelen bir cezbe ile mânevî bir uyanış yaşamasına işaret eder. Bir hâlin başlaması (zuhûr) genellikle ânî bir cezbe, bir nûr veya bir inkişâf şeklinde gerçekleşir. Tâ-Hâ Sûresi'nin genel olarak "Huşû sâhiplerine zikir (öğüt) olsun diye" (Tâ-Hâ, 20/3) nazil olması, bu âyetin de huşû sahibi sâliklere yönelik bir irşad olduğunu gösterir¹.

"Ben senin Rabbinim" hitabı, sâlikin kendi benliğinden sıyrılarak Hak'ın mutlak varlığını idrâk etmesi gerektiğini vurgular. Bu idrâk, halîfelik kavramıyla yakından ilişkilidir; zira halîfe, kendi başına müstakil bir vücud sahibi değil, Halîk'ın zuhûruna ayna olan bir mahaldir. Sâlikin nefsinin hilâfetini Hak'a teslim etmesi ve Hak'tan başka kimse olmadığını ayân etmesi, bu hitabın özünü oluşturur.

"Ayakkabılarını çıkar" emri ise dünyevî bağlardan, nefsânî arzulardan ve mâsivâdan arınmayı sembolize eder. Bu, sâlikin mânevî yolculuğa tam bir saflık ve teslimiyetle başlaması gerektiği anlamına gelir. Tâ-Hâ Sûresi'nin 26. âyetinde geçen "Ve bana işimi kolaylaştır" duası (Tâ-Hâ, 20/26), sâlikin bu arınma ve teslimiyet sürecinde Hak'tan yardım dilemesini ifade eder². Mukaddes vadi Tuvâ'da bulunmak ise, bu mânevî yolculuğun ilâhî bir huzur ve bereket ortamında gerçekleştiğini, Hak'ın tecellîlerine açık bir mahal olduğunu gösterir. Terzibaba'nın eserlerinde, Kur'ân-ı Kerîm'deki âyetlerin şerhinin zikirler, sohbetler ve tefekkür ile mümkün olduğu belirtilir², bu da Tâ-Hâ 12'nin idrâkinin ancak bu mânevî pratiklerle derinleşeceğini gösterir.