TB. Kelime-i İsmâîliyye & Ya'kûbiyye kitabı sâlik için hangi açıdan yol gösterir?

Kelime-i Ya'kūbiyye, "hikmet-i dîniyye-i rûhiyye" ile telkîn olunmuştur ve ruh ile din arasındaki tedbîri esas alır. Bu, âlem-i şehâdetteki ve ba'de'l-ba's olan insaniyet neş'etlerinin ruh ve dinin tedbîrini kapsadığı anlamına gelir¹. Eser, sâlikin Hak yolculuğunda temel bir rehber işlevi görür. Özellikle sâlikin seyr-i sülûkuna Kelime-i Tevhîd ile başlaması gerektiği vurgulanır. Bu zikir, nefs-i emmâre mertebesinin zikri ve o mertebeden kurtuluşun anahtarıdır⁶. Sâlik, başlangıçta lisanen söylediği Kelime-i Tevhîd'i zamanla gönülden ve muhabbetle söylemeye, açılımlarını düşünerek anlamaya gayret eder²·⁷. Bu süreç, sâlikin hayata bakışını değiştirir ve birlik bilincinin yavaş yavaş kendini göstermesini sağlar².

Kitap, sâlikin nefsini terbiye etme sürecinde de yol gösterir. Seyr-i sülûk yoluna çıkan bir sâlikin nefs-i emmâresi ilk başlarda demir gibi sert ve kabadır; ilâhî hakikatlere ulaşmasına engel teşkil eder. Bu nedenle nefsin işlenip yumuşatılması, yani eğitilmesi gereklidir⁴. Mürşid-i kâmilin riyâzât ve mücâhedât yoluyla sâlikin vehmî varlığını ifnâ etmesi, nefsin kıvranmasına sebep olsa da, hakîkî vücudun idrâk edilmesi için elzemdir⁸. Dinin tedbîri, âlemin nizamını koruyan siyaset ve nefsi hıraset olmak üzere iki vecih üzerinedir; bu da sâlikin dinî ahkâma riayet etmesinin önemini gösterir⁹. Sâlikin istidatlı ve yolda samimi olması durumunda, irfan ehli bir Arif'in rehberliğinde şaşırmadan yoluna devam ederek Hakikat-ı Muhammediye'ye ulaşacağı belirtilir⁵. Bu eser, sâlikin ma'rifet-i tâmme-i kâmile sahibi olması için gerekli olan "hikmet-i înâsiyye"nin dayanağı olan ma'rifeti sunar¹⁰.