İçeriğe atla

TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye kitabının okuma sırası nasıl olmalıdır?

Kitap-KonuOrta düzey0 görüntülenme6 kaynak
Kısa cevap

TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye kitabının okuma sırası, tasavvufî sülûkun mertebelerine uygun olarak, öncelikle Kelime-i Tevhid'in idrakinden başlayıp, ardından Hz. Musa'nın hakikat-i museviyyesi olan Tevhid-i Esmâ'ya geçişle devam etmelidir. Bu sıralama, sâlikin önce nefsin kayıtlarından arınmasını, sonra da ilahi isimlerin tecellilerini müşâhede etmesini sağlar. Kelime-i Tevhid'in "Lâ ilâhe" kısmı ile iç ve dış sevgilerin olumsuzlanması¹, sülûkun ilk adımıdır. Ardından, hakikat-i museviyye'nin Tevhid-i Esmâ üzerine kurulu olduğu² bilinciyle, ilahi isimlerin farklı tecellileri idrak edilmelidir. Bu süreç, sâlikin kendi kitabını okuması³ ve mertebeler arası uruc etmesiyle tamamlanır⁴.

Detaylı cevap

TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye kitabının okuma sırası, sâlikin tasavvufî gelişimini destekleyecek bir tertipte olmalıdır. İlk olarak, "Kelime-i Tevhid"in derinlemesine anlaşılması esastır. Bu, nefsi emmare mertebesinden kurtuluşun anahtarıdır ve Kelime-i Tevhid'in "Lâ ilâhe" kısmı ile iç ve dış sevdiklerin, hayal ürünü varlıkların olumsuzlanması idrakini yaşamakla başlar¹. Bu idrak, sâlikin kalbini Hak'la ilişkilendirme bilinci olan murâkabenin de temelini oluşturur.

Bu başlangıçtan sonra, "hakikat-i mûseviyye"nin incelenmesi gelir. Hz. Musa'nın makamı, "Tevhîd-i esmâ" üzerinedir ve ilahi isimlerin tecellileri muhteliftir². Bu mertebede, sâlikin kontrollü çalışmalarla Rabb'ının gönlünden kendisine verilecek olan hakikat-i mûseviyye'yi idrak etmesi beklenir. Hz. Musa'nın melek vasıtası olmaksızın Allah Teâlâ ile tekellüm etmesi, bu ulvi mertebenin bir göstergesidir⁵.

Kitabın ilerleyen bölümlerinde, sâlikin dış âlemi Kur'ân sayfaları gibi okuması, yani "Kelimat-ı İlâhiyye"yi idrak etmesi önemlidir. Karıncasından sineğine kadar her şeyin bir kelime olduğu ve her kelimenin bir mânâ taşıdığı bilinciyle, dışarıdaki Kur'ân'ı ve kendi kitabını okuma emri yerine getirilmelidir³. Bu okuma, sâlikin mertebeler arası uruc ederek seyrini tamamlamasına yardımcı olur⁴. Miladi 610'da "Makam-ı Muhammediyye"nin "oku" ayetiyle faaliyete geçmesi ve "Kelime-i Tevhid"in tamamının lafzen ve müşâhede ederek okunması, bu sülûkun nihai hedefine işaret eder⁶. Bu süreçte, tasavvufî hâllerin zuhuru ve yerleşmesi de sâlikin ilerlemesinde önemli bir yer tutar.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Kelime-i Tevhîd · s.325“"Lâ ilâhe", Kelime-i Tevhid'in birinci, yani olumsuzlama bölümüdür. ... Bu kısımda kişi, yukarıda belirtildiği gibi bir idrak içinde olmalı, "lâ" derken içindek”Oku
  2. 2Fussilet Sûresi · s.69“Görüldüğü gibi bu âyet-i kerîmenin de baş tarafı zât-î’dir. Cenâb-ı Hakk Mûsâ’ya kitabı biz verdik, demektedir. Hâl böyle olunca kişinin seyru sülûkunda, kontro”Oku
  3. 3Neml Sûresi · s.143“164 Kerîm-i tilâvet etmekle emir olunmuştuk. Sadece Kûr’ân-ı kerîm-i sayfalarla okumaya başladı demek değil, o işin ilk tarafı. Tilâvet, dışarıdaki bütün âlem K”Oku
  4. 4Altı Peygamber (Cilt 4) · s.21“Bu Âyet-i Kerîme’nin faaliyyet sırası daha evvelce incelemeye çalıştığımız Âyet-i Kerîme’den sonra gelmektedir. (Vetlü) “oku” sözünün muhatabı ümmet-i Muhammed,”Oku
  5. 5TB. Kelime-i Mûseviyye · s.1“XXV فَص ُّ حِكْمَة ٍ عُلْوِيَّة ٍ فِي كَلِمَة ٍ مُوسوِيَّةٍ KELİME-İ MÛSEVİYYEDE MÜNDEMİC OLAN HİKMET-İ ULVİYYE FASSIDIR 2. Şerh “Hikmet-i ulviyye”nin Kelime-i ”Oku
  6. 6Kelime-i Tevhîd · s.244“Miladi 610 da “Makamı Muhammediyye” “ikra/oku” ayetiyle “Kelime-i Tevhid”in tamamını lafzen ve şuhuden okuyarak faaliyete geçtiğinden, asalet gerçekleşerek, vek”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.