Yûsuf 4-100 ayeti hangi Fass ile bağlanır ve neden?
Yûsuf Sûresi'nin 4. ve 100. ayetleri, Fusûsu'l-Hikem'deki Yûsufiyye Fassı ile doğrudan bağlantılıdır. Bu bağlantı, Yûsuf (a.s.)'ın rüyâ tâbiri ilmindeki kemâli ve bu ilmin nûriyyet hikmetiyle olan ilişkisi üzerinden kurulur. Yûsuf Sûresi 12/4. ayetinde Hz. Yûsuf'un on bir yıldız, güneş ve ayı kendisine secde ederken gördüğü rüyâ anlatılırken, bu ayet "yûsufîyyet mertebesi bilgilerine" geçişi ve "makâm-ı hubbiyyet"in başlangıcını işaret eder¹·². Yûsufiyye Fassı ise "Nûriyyet hikmetinin Yûsuf kelimesine tahsis olunmasının sebebi, âlem-i misâl, âlem-i nûrânî ve Yûsuf (a.s.)'ın keşfinin dahi 'misâlî' olmasıdır" ifadesiyle bu bağlantıyı açıkça ortaya koyar³. Dolayısıyla, Yûsuf (a.s.)'ın rüyâ tâbiri ilmi ve misâl âlemindeki keşfi, onun nûriyyet hikmetini temsil eden Yûsufiyye Fassı'nın temelini oluşturur.
Detaylı cevap
Fusûsu'l-Hikem, Muhyiddîn İbn Arabî'nin tasavvuf metafiziğinin ana metni olup, 27 Fass'tan oluşur ve her Fass bir peygambere ait bir hikmeti işler (Fusûsu'l-Hikem, K1-26). Hz. Yûsuf'a tahsis edilen Fass, Yûsufiyye Fassı olarak bilinir ve Hikmet-i Nûriyye'yi temsil eder⁴·³. Yûsuf Sûresi'nin 4. ayeti, Hz. Yûsuf'un babasına gördüğü rüyâyı anlatmasıyla başlar: "Bir vakit ki, Yûsuf babasına demişti: Ey babacağım!. Muhakkak ben rû’yada on bir yıldız ile güneşi ve ayı gördüm, onları bana secde ederlerken gördüm"⁵·²·⁶. Bu ayet, "yûsufîyyet mertebesi bilgilerine" geçişi ve "makâm-ı hubbiyyet"in başlangıcını belirtir². Yûsufiyye Fassı'nda ise, "Yûsuf kelimesinin içinde mevcut olan Nûriyyet hikmetinin açıklanması" olduğu ifade edilir³. Bu hikmetin Yûsuf (a.s.)'a tahsis edilmesinin sebebi, onun keşfinin "misâlî" olması ve âlem-i misâl ile âlem-i nûrânî ile olan bağlantısıdır³. Hz. Yûsuf'a misâlî ve hayalî suretlerin keşfine dayalı olan ilmî nûriyyet saltanatı zahir olmuş, bu da kemâl bir yön üzere "tâbir" ilmidir³. Yûsuf (a.s.)'dan sonra bu ilmi bilenler, onun mertebesinden ve rûhâniyetinden alırlar³. Bu durum, Yûsuf (a.s.)'ın rüyâ tâbiri ilmindeki üstünlüğünü ve bu ilmin nûriyyet hikmetiyle olan derin bağını gösterir. Yûsuf Sûresi'nin 100. ayeti de bu rüyânın gerçekleştiğini ve Yûsuf (a.s.)'ın makamını teyit eder⁷.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3) · s.14“(İz kâle Yûsufu li ebîhi yâ ebetî innî raeytü ehade aşere kevkeben veşşemse vel kamera raeytühüm lî sacidîne.) 12/4. “Bir vakit ki, Yûsuf babasına demişti: Ey b”Oku
- 2Yûsuf Sûresi · s.15“ (İz kâle Yûsufu li ebî”Oku
- 3Kamer Sûresi · s.23“Yeri gelmişken faydalı olur düşüncesiyle Füsûs-ül Hikem’den küçük bir bölümü sadeleştirerek aktarmaya çalışalım, Cild (2) sayfa (219) Yûsuf Fass-ı. Yûsuf kelime”Oku
- 4Fusûsu'l-Hikem, K1-26
- 5Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3) · s.84“. --------- Yûsuf sûresi 12/4 âyette; iz kale yusüfü liebiyhi ya ebeti inniy reeytü ehade aşere kevkeben veşşemse vel kamere reeytühüm liy sacidiyne --------- ”Oku
- 6Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5 · s.1930“إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَـٰٓأَبَتِ إِنِّى رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِى سَـٰجِدِينَ (Yûsuf, 12/4) yani “Vaktiy”Oku
- 7Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13 · s.1327“Yüsuf, 12/94-95 C. 11ل 1572. Yüsuf, 12/95... C. &10024; 1572. Yûsuf, 12/95... C. &10024; 1572. Yûsuf, 12/95... C. Yûsuf, 12/96 ©. 1 2 Yûsuf, 12/100 C. VI 441; C”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.