Yûnus Sûresi 33. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hakk kelimesi, bir şeyin sabit ve doğru olması anlamına gelir. 'Hakkatu'l-kelimetu' ifadesi, Rabbin sözünün kesinleştiğini, değişmez bir hüküm haline geldiğini ve fasıklar hakkında verilen kararın kaçınılmaz olduğunu ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Hakk, bir şeyin varlığının ve doğruluğunun kesinleşmesidir. Ayetteki 'hakkat' fiili, Allah'ın fasıklar hakkındaki hükmünün, yani onların iman etmeyeceklerine dair sözünün, artık geri dönülemez bir şekilde gerçekleştiğini ve sabitlendiğini gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Kelime, burada Allah'ın hükmü ve vaadi anlamındadır. Ayetteki 'kelimetu Rabbike', Allah'ın fasıklar hakkında verdiği, onların iman etmeyeceklerine dair kesin ve değişmez hükmünü ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kelime, genellikle anlam ifade eden tek bir lafız için kullanılırken, Kur'an'da bazen daha geniş anlamda, Allah'ın hükmü, vaadi veya takdiri için de kullanılır. Bu ayette 'kelimetu Rabbike', Allah'ın fasıkların iman etmeyeceklerine dair ezelî hükmünü ve takdirini belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'kelime' kavramının Kur'an'da sadece sözlü ifadeyi değil, aynı zamanda ilahi iradeyi, hükmü ve yaratıcı emri de kapsadığını belirtir. Bu ayette 'kelimetu Rabbike', Allah'ın fasıklar hakkındaki değişmez iradesini ve hükmünü temsil eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Rabb, malik ve müdebbir (işleri idare eden) demektir. Ayette 'Rabbike' ifadesi, Allah'ın evrenin ve insanların mutlak sahibi, yöneticisi ve hüküm koyucusu olduğunu vurgular. Bu bağlamda, O'nun sözünün gerçekleşmesi, O'nun mutlak otoritesinin bir göstergesidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Rabb, bir şeyi tedricen kemale erdiren, terbiye eden, sahip olan ve yöneten anlamlarına gelir. 'Rabbike' ifadesi, Allah'ın sadece yaratıcı değil, aynı zamanda kullarının işlerini düzenleyen, onlara hükmeden ve sözü kesin olan yüce varlık olduğunu belirtir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Fısk, bir şeyin kabuğundan çıkması gibi, Allah'ın emrinden ve doğru yoldan çıkmak anlamına gelir. Ayetteki 'feseku', iman etmeyi reddederek ve günah işleyerek Allah'ın çizdiği sınırlardan çıkan, itaatsizlik eden kişileri ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Fısk, şeriatın sınırlarından çıkmak demektir. 'Feseku' fiili, bu kişilerin bilinçli olarak Allah'ın emirlerine karşı gelerek, doğru yoldan saptıklarını ve bu sapmanın bir sonucu olarak iman etmeyeceklerini gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'fısk' kavramını, Allah'a karşı isyan ve itaatsizlik olarak tanımlar. Fasıklar, Allah'ın koyduğu ahlaki ve dini sınırları aşan, bu sınırların dışına çıkan kişilerdir. Ayetteki 'feseku', bu kişilerin iman etmeme durumlarının, kendi iradeleriyle seçtikleri bu yoldan çıkışın bir sonucu olduğunu vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İman, tasdik etmek, güvenmek ve emin olmak anlamlarına gelir. 'Lâ yü'minûn' ifadesi, fasıkların kalben tasdik etmediklerini, Allah'a ve O'nun ayetlerine güvenmediklerini, dolayısıyla hakikati kabul etmediklerini belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): İman, kalple tasdik, dille ikrar ve azalarla amel etmektir. Ayetteki 'lâ yü'minûn', fasıkların bu üç unsuru yerine getirmediklerini, yani Allah'ın birliğini ve peygamberin getirdiklerini ne kalben tasdik ne de dille ikrar ettiklerini ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'iman' kavramının sadece kuru bir tasdikten öte, tam bir teslimiyet ve güveni içerdiğini belirtir. 'Lâ yü'minûn' ifadesi, fasıkların bu tam teslimiyet ve güven halinden uzak olduklarını, dolayısıyla Allah'ın mesajına karşı direnç gösterdiklerini gösterir.