Hicr Sûresi 96. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Hicr 96Cüz 14 · Sayfa 267

Hicr Sûresi 96. Âyet

الحجر

Elleżîne yec'alûne me'a(A)llâhi ilâhen âḣar(a)(c) fesevfe ya'lemûn(e)

(95-96) Şüphesiz biz, Allah ile beraber başka ilah edinen alaycılara karşı sana yeteriz. İlerde bilecekler.

Bu ayet, Allah ile birlikte başka ilahlar edinenlerin akıbetini bildiren bir tehdit içermektedir. Anahtar kavramlar, 'ilah edinme' fiili ve bu fiilin sonuçlarına işaret eden 'bilecekler' fiili etrafında yoğunlaşmaktadır.

1يَجْعَلُونَc-a-l

Kök:ج ع ل—Bir şeyi başka bir şey olarak kabul etmek, kılmak veya atfetmek anlamında kullanılır; burada Allah ile birlikte başka bir ilah edinmeyi ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ceale' fiilinin bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek, bir şeyi bir şey olarak kabul etmek veya bir şeye bir sıfat vermek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yec'alûne ma'allâhi ilâhen âhara' ifadesi, Allah'ın birliğini reddederek O'nunla birlikte başka bir varlığı ilah konumuna koyma eylemini vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ceale' fiilinin bazen 'zanne' (zannetmek, sanmak) anlamında kullanılabileceğini ifade eder. Bu bağlamda, müşriklerin Allah ile birlikte başka ilahlar edindikleri şeyin aslında bir zan ve vehimden ibaret olduğunu, gerçekte ilah olmadığını ima eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'ceale' fiilinin, bir varlığa ilahlık atfetme, onu tanrısal bir konuma yükseltme veya ona tapınma eylemini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın mutlak birliğine karşı çıkanların, O'nunla birlikte başka varlıkları ilahlaştırma çabalarını dile getirir.

2إِلَـٰهًاe-l-h

Kök:أ ل ه—Tapınılan, ibadet edilen, yüceltilen ve kendisine sığınılan varlık; bu ayette Allah'ın dışında tapınılan sahte tanrıları ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ilah' kelimesinin 'el-me'lûh' yani kendisine ibadet edilen, tapınılan anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ilâhen âhara' ifadesi, Allah'ın dışında, O'nunla eş tutulan, ibadete layık görülen her türlü varlığı kapsar.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ilah' kelimesinin 'el-ulûhe' kökünden geldiğini ve 'hayranlık duyulan, kendisine sığınılan, ibadet edilen' anlamlarını taşıdığını açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın mutlak ilahlığına ortak koşulan, O'nunla birlikte tapınılan varlıkları ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ilah' kavramının Kur'an'da 'yaratıcı, rızık verici, hayat veren ve öldüren, ibadete layık tek varlık' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ilahân âhara' ifadesi, bu niteliklere sahip olmayan, ancak müşrikler tarafından ilahlaştırılan varlıkları işaret eder.

3ءَاخَرَe-h-r

Kök:أ خ ر—Başka, diğer, farklı olan; bu ayette Allah'ın dışında, O'na ortak koşulan ikinci bir ilahı ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'âhar' kelimesinin 'gayr' (başka, diğer) anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ilâhen âhara' ifadesi, Allah'ın tek ilah olduğu gerçeğine rağmen, O'nunla birlikte başka bir varlığın ilah olarak kabul edildiğini vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'âhar' kelimesinin, bir şeyin benzeri veya zıddı olmayan, ondan farklı olanı ifade ettiğini açıklar. Bu ayette, Allah'ın benzersiz ilahlığına karşılık, O'ndan tamamen farklı ve O'na denk olmayan bir varlığın ilah olarak kabul edilmesini anlatır.

4يَعْلَمُونَa-l-m

Kök:ع ل م—Bilmek, öğrenmek, idrak etmek; bu ayette, Allah'a ortak koşanların, yaptıklarının akıbetini ve cezasını yakında kesin olarak öğreneceklerini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ilm' kelimesinin bir şeyi olduğu gibi idrak etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fesevfe ya'lemûn' ifadesi, müşriklerin şu anki cehaletlerinin aksine, gelecekte kesin bir bilgiyle, yani azabı tecrübe ederek gerçeği idrak edeceklerini vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'ilm'in, bir şeyin hakikatini kavramak olduğunu ifade eder. 'Sevfe ya'lemûn' ifadesi, bu bilginin gelecekte, genellikle bir ceza veya akıbetle birlikte, kesin ve kaçınılmaz bir şekilde gerçekleşeceğini gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'ilm'in sadece teorik bilgi değil, aynı zamanda pratik sonuçları olan bir idrak olduğunu belirtir. 'Yakında bilecekler' ifadesi, bu bilginin, Allah'a ortak koşmanın dünyevi veya uhrevi sonuçlarını bizzat yaşayarak elde edilecek acı bir tecrübe olacağını ima eder.

Hicr Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Bu âyet bir öncekinin devâmı olmakla birlikte, önceki âyet Zât mertebesinden bu ise Rahmâniyyet mertebesindendir, çünkü eğer bu âyet Zâtî olsaydı, “Allâh ile beraber” yerine “Benim ile beraber” ifâdesi kullanılırdı.

Âyetin ma’nâsı şudur: Nefislerinin hevâsını ilâh edinerek ona tâbî olan (kendi hayâlinde ve vehminde var ettiği ilâha tapan) şirk ehli kimseler, dünyâ hayâtında gözlerindeki gaflet perdesinden ötürü hakîkati göremeseler de âhirette acı gerçekle karşılaşacaklar ve işte o zaman büyük bir pişmanlık yaşayacaklardır: “O gün, yüzleri ateşte çevrilirken: ‘Eyvah bize! Keşke Allâh’a ve Resûl’e itâat etseydik!’ derler.” (Ahzâb 33/66) Not: “Fe sevfe ya’lemûn” ifâdesi, 3’üncü âyette geniş olarak îzâh edilmişti. " T.O.C.C."

Âyet 97

وَلَقَدْ نَعْلَمُ اَنَّكَ يَض۪يقُ صَدْرُكَ بِمَا يَقُولُونَۙ

Ve le kad na’lemu enneke yadîku sadruke bi mâ yekûlûn.

Andolsun, onların söyledikleri şeylerden dolayı göğsünün daraldığını biliyoruz.

Eserin tamamını oku