Meryem Sûresi 3. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Meryem 3Cüz 16 · Sayfa 305

Meryem Sûresi 3. Âyet

مريم

İż nâdâ rabbehu nidâen ḣafiyyâ(n)

Hani o, Rabbine gizli bir sesle yalvarmıştı.

Meryem Suresi'nin 3. ayeti, Zekeriya peygamberin Rabbine gizlice yakarışını anlatır. Ayet, 'nida' kelimesinin hem fiil hem de masdar haliyle kullanılarak bu yakarışın mahiyetini ve samimiyetini vurgulamaktadır.

1نَادَىٰn-d-v

Kök:ن د و—Zekeriya'nın Rabbine seslenmesi, yakarması.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'nida' kelimesinin 'uzaktan seslenmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'nâdâ' fiili, Zekeriya'nın Allah'a yönelişini, O'ndan bir talepte bulunmak üzere seslenmesini ifade eder. Bu, bir çağrı ve davettir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'nâdâ' fiilini 'çağırmak, seslenmek' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Zekeriya'nın Rabbine olan yönelişini, O'na içten bir şekilde hitap etmesini mecazi olarak ifade eder, zira Allah'a seslenmek O'na dua etmek demektir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'nida' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a yapılan çağrılar ve dualar bağlamında kullanıldığını belirtir. Burada 'nâdâ' fiili, Zekeriya'nın Allah ile kurduğu kişisel ve samimi iletişimi, O'ndan yardım dilemesini vurgular.

2رَبَّهُۥr-b-b

Kök:ر ب ب—Zekeriya'nın kendisine sahip çıkan, terbiye eden ve nimet veren yüce varlık olan Allah'a yönelmesi.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Rab' kelimesinin 'terbiye eden, ıslah eden, sahip olan, efendi' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Ayette 'Rabbehu' ifadesi, Zekeriya'nın Allah'ı kendisinin Rabbi olarak tanımasını ve O'na olan bağlılığını, O'ndan yardım dileme hakkını ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'malik, seyyid, müdebbir, mürebbi' anlamlarını taşıdığını ve Allah için kullanıldığında bu anlamların hepsini kapsadığını ifade eder. Zekeriya'nın 'Rabbehu' demesi, Allah'ın kendisi üzerindeki mutlak otoritesini ve gözetimini kabul ettiğini gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, besleyici, koruyucu ve yönetici vasıflarını ifade ettiğini belirtir. Zekeriya'nın 'Rabbine' yakarması, O'nun bu vasıflarına sığınarak bir talepte bulunmasıdır.

3نِدَآءًn-d-v

Kök:ن د و—Zekeriya'nın Rabbine yaptığı yakarışın kendisi, çağrısı.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'nida' kelimesini 'çağrı, seslenme' olarak açıklar. Ayetteki 'nidaen' masdarı, Zekeriya'nın Rabbine yönelttiği fiilin, yani seslenişin kendisini ifade eder. Bu, bir dua ve niyazdır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'nida' kelimesinin 'uzaktan seslenmek, çağırmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'nidaen' kelimesi, Zekeriya'nın Rabbine yaptığı bu çağrının, yani duasının bir niteliğini, 'gizli' oluşunu vurgulamak için gelmiştir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'nida' kelimesinin Kur'an'da hem maddi hem de manevi çağrılar için kullanıldığını ifade eder. Burada 'nidaen' kelimesi, Zekeriya'nın Allah'a yaptığı manevi çağrıyı, yani duasını ve yakarışını ifade eder.

4خَفِيًّاh-f-y

Kök:خ ف ي—Zekeriya'nın yakarışının gizli, sessiz ve içten olması.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'hafiy' kelimesini 'gizli, saklı' olarak açıklar. Ayetteki 'hafiyyen' kelimesi, Zekeriya'nın duasının dışarıdan duyulmayacak şekilde, içten ve samimi bir fısıltı veya kalpten gelen bir yakarış olduğunu belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'hafiy' kelimesinin 'gizli, örtülü' anlamında kullanıldığını ve bu bağlamda Zekeriya'nın duasının riyadan uzak, sadece Allah'a yönelmiş bir içtenlik taşıdığını ifade eder. Bu, duanın kabulüne daha yakın bir haldir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'hafiy' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'a karşı gösterilen samimiyet ve içtenliği ifade ettiğini belirtir. Zekeriya'nın 'gizli' yakarışı, onun Allah ile arasındaki özel ve derin bağı, gösterişten uzak ibadetini simgeler.

Meryem Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

“O, gizlice seslenerek, Rabbine nidâ etmişti.” Demek ki bu mertebenin bir özelliği Rabbine gizlice seslenmektir. Kişi kimseye duyurmadan kendi bünyesi içerisinde doğrudan Rabbına yalvarmakta ve bağlantıyı Rabbı ile kurmaktadır.

قَالَ رَبِّ إِنِّي وَهَنَ الْعَظْمُ مِنِّي وَاشْتَعَلَ الرَّأْسُ

شَيْبًا وَلَمْ أَكُن بِدُعَائِكَ رَبِّ شَقِيا

(4) (Kâle rabbî innî ve henel azmu minnî veştealer re’su şeyben ve lem ekun bi duâike rabbî şakıyyen.)

“Zekeriyyâ (a.s): “Rabbim, gerçekten ben (zayıfladım) ve benim kemiklerim (de) zayıfladı ve başım (saçlarım) ağardı. Ve Rabbim, ben Sana dûa ederek şâkî olmadım.” dedi.”

“işteale” tutuşmak, alevlenmek mânâsına olarak ihtiyarlayıp, telâşa düşerek “acaba ne olacak?” tarzında bir endişe ile hareketlenmenin ifâdesidir.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Tesbih ve Zikir