Fâtır Sûresi 41. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Fâtır 41Cüz 22 · Sayfa 439

Fâtır Sûresi 41. Âyet

فاطر

İnna(A)llâhe yumsiku-ssemâvâti vel-arda en tezûlâ(c) vele-in zâletâ in emsekehumâ min ehadin min ba'dih(i)(c) innehu kâne halîmen ġafûrâ(n)

Şüphesiz Allah, gökleri ve yeri, yok olup gitmesinler diye (kurduğu düzende) tutuyor. Andolsun, eğer onlar (yörüngelerinden sapıp) yok olur giderlerse, O'ndan başka hiç kimse onları tutamaz. Şüphesiz O, halimdir (hemen cezalandırmaz, mühlet verir), çok bağışlayandır.

Fâtır Suresi 41. ayet, Allah'ın evreni ayakta tutan mutlak kudretini ve bu kudretin devamlılığını vurgular. Ayet, göklerin ve yerin zeval bulmamasını sağlayan ilahi iradeyi ve Allah'ın Halim ve Gafûr sıfatlarıyla olan ilişkisini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.

1يُمْسِكُm-s-k

Kök:م س ك—Allah'ın gökleri ve yeri düşmekten, yok olmaktan alıkoyması, tutması ve muhafaza etmesi anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İmsâk (إمساك), bir şeyi tutmak, alıkoymak, bırakmamak demektir. Ayetteki 'yumsiku' (يمسك) fiili, Allah'ın gökleri ve yeri, belirlenmiş düzenlerinden sapmadan, dağılıp yok olmaktan koruduğunu ifade eder. Bu, ilahi bir kudret ve idame ettirme eylemidir. (el-Müfredât, s. 777)

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'yumsiku' (يمسك) ifadesini, Allah'ın gökleri ve yeri düşmekten ve yok olmaktan alıkoyması olarak açıklar. Bu, mecazi bir tutma değil, bilakis Allah'ın kudretiyle varlıklarını sürdürmelerini sağlamasıdır. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 165)

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'imsâk' kavramının Kur'an'daki kullanımının, Allah'ın evren üzerindeki mutlak kontrolünü ve düzenleyici gücünü gösterdiğini belirtir. Bu bağlamda 'yumsiku', Allah'ın kozmik düzeni sürdüren, onu dağılmaktan koruyan aktif bir fiilidir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 189)

2ٱلسَّمَـٰوَٰتِs-m-w

Kök:س م و—Yüksekliği ve yüceliği ifade eden, Allah'ın kudretinin tecelligahı olan gökler anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Semâ (سماء) kelimesi, 'sumuvv' (سمو) kökünden gelir ve yücelik, yükseklik anlamına gelir. Kur'an'da 'es-semâvât' (السماوات) çoğul haliyle, genellikle yedi kat gökleri veya genel olarak üst âlemi ifade eder. Ayette, Allah'ın kudretinin kapsayıcılığını gösteren geniş bir varlık alanını temsil eder. (el-Müfredât, s. 427)

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, semâ kelimesinin hem maddi gök cisimlerini hem de manevi yücelikleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'es-semâvât', Allah'ın kudretiyle ayakta duran, düzen içinde hareket eden kozmik varlıkları işaret eder. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 3, s. 248)

3تَزُولَاz-w-l

Kök:ز و ل—Göklerin ve yerin yerinden oynaması, yok olması, dağılması veya düzeninin bozulması anlamındadır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Zevâl (زوال), bir şeyin yerinden ayrılması, yok olması veya ortadan kalkmasıdır. Ayetteki 'en tezûlâ' (أن تزولا) ifadesi, göklerin ve yerin kendi düzenlerinden saparak yok olmalarını veya dağılmalarını engellemek için Allah'ın onları tuttuğunu belirtir. Bu, ilahi bir koruma ve idame eylemidir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 385)

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'zevâl' kelimesinin, bir şeyin sabitliğini yitirip hareket etmesi veya yok olması anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın müdahalesi olmaksızın göklerin ve yerin kendi başlarına varlıklarını sürdüremeyeceklerini, dağılıp yok olacaklarını vurgular. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 235)

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'zevâl'in Kur'an'da genellikle bir şeyin kalıcı olmaması, geçiciliği veya yok oluşu anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise Allah'ın kudretiyle göklerin ve yerin bu zevalden korunduğu, yani varlıklarının devamlılığının sağlandığı ifade edilir. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 312)

4حَلِيمًاh-l-m

Kök:ح ل م—Allah'ın aceleci olmayan, kullarına karşı sabırlı, cezalandırmakta acele etmeyen ve hilim sahibi olması anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hilim (حلم), öfke anında kendini tutmak, acele etmemek ve cezayı ertelemektir. Allah'ın 'Halîm' (حليم) olması, kullarının günahlarına rağmen onlara hemen ceza vermeyip mühlet tanıması, sabır ve müsamaha göstermesidir. Bu ayette, Allah'ın evreni tutan kudretinin yanı sıra, kullarına karşı olan hilim sıfatı da vurgulanır. (el-Müfredât, s. 248)

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'Halîm' sıfatını, Allah'ın kullarının isyanlarına rağmen onlara rızık vermeye devam etmesi, cezalandırmakta acele etmemesi ve onlara tövbe etme fırsatı tanıması olarak açıklar. Bu, Allah'ın evreni ayakta tutan kudretinin, aynı zamanda merhamet ve sabırla tecelli ettiğini gösterir. (el-Külliyyât, s. 378)

5غَفُورًاğ-f-r

Kök:غ ف ر—Allah'ın kullarının günahlarını örten, bağışlayan ve affeden olması anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ğufrân (غفران), günahları örtmek ve bağışlamaktır. Allah'ın 'Ğafûr' (غفور) olması, kullarının günahlarını affetmesi, onları bağışlaması ve üzerlerini örtmesidir. Ayette, Allah'ın evreni ayakta tutan kudretinin yanı sıra, kullarına karşı olan affediciliğinin de altı çizilir. Bu iki sıfat, Allah'ın hem celal hem de cemal yönünü bir arada gösterir. (el-Müfredât, s. 609)

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'Ğafûr' isminin, Allah'ın günahları silen, affeden ve kullarını azaptan koruyan sıfatı olduğunu belirtir. Bu ayette, Allah'ın evreni tutan kudretinin, aynı zamanda kullarına karşı olan merhamet ve bağışlayıcılığıyla birlikte anılması, O'nun mutlak egemenliğinin rahmetle iç içe olduğunu vurgular. (Umdetü'l-Huffâz, c. 3, s. 125)

Fâtır Sûresi

“Kıyam bi-Nefsihi” Cenâb-ı Hakk’ın zâti sıfatlarındandır. Hakk’ın varlığı nefsinin kıyamı ile âyakta durmakadır. Ve sisitemi içinde bulunan Güneş, Ay, Yıldızlar ve Gezegenleri bir sitem içinde tutmaktadır.

Bizlerin gönül göğüde bir sistem dahilindedir. Bunun ilâhi sisteme entegre edilmesi için “kıyam bi nefsihi” nefsin kıyametinin koparılıp fenâ ve beka ya erilmesi gerekir.

Güneş; ilahi benlik, Ay; İzafi benlik ve Yıldız; Nefsi benliğin remzidir.

"Göklerin ve yerin ayakta durması, Hak Teâlâ’nın ‘Hayy’ (diri) ve ‘Kayyûm’ isimlerinin tecellisiyledir. Eğer O, bir an bile bu tecelliyi kesse, kâinat ‘adem’ denizine düşer. Lakin O’nun rahmeti, bu imkânsızlığı bir lütuf olarak önler."^[119]

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Ra'd Sûresi