Sâffât Sûresi 101. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Sâffât 101Cüz 23 · Sayfa 449

Sâffât Sûresi 101. Âyet

الصافات

Febeşşernâhu biġulâmin halîm(in)

Biz de ona uysal bir oğul müjdeledik.

Bu ayet, Hz. İbrahim'e bir oğul müjdelenmesini konu almaktadır. Anahtar kavramlar, 'müjdelemek', 'oğlan çocuğu' ve 'yumuşak huylu' kelimeleri üzerinden, ilahi lütfu ve müjdelenen çocuğun niteliğini vurgulamaktadır.

1فَبَشَّرْنَاهُb-ş-r

Kök:ب ش ر—Allah'ın Hz. İbrahim'e hayırlı bir haber vermesi, müjdelemesi.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Beşâret (بشارة), bir haberin derinin dış yüzeyine ulaşması gibi, sevinç veya üzüntü veren bir haberin insana ulaşmasıdır. Ancak Kur'an'da genellikle sevinç veren haberler için kullanılır. Bu ayette ise, Hz. İbrahim'e bir oğul verileceği müjdesi, onun için büyük bir sevinç kaynağıdır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Beşşernâhu (بشّرناه), 'ona müjdeledik' demektir. Araplar, bir kişiye iyi bir haber verildiğinde bu fiili kullanırlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın Hz. İbrahim'e, uzun zamandır beklediği bir evlat müjdesini vermesi anlamındadır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Beşâret kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın peygamberlerine veya salih kullarına verdiği ilahi lütufları ve gelecek güzel haberleri ifade eder. Bu ayetteki 'beşşernâhu' fiili, Allah'ın Hz. İbrahim'e olan özel ilgisini ve ona bahşettiği büyük nimeti vurgular.

2بِغُلَامٍğ-l-m

Kök:غ ل م—Henüz genç, ergenlik çağına gelmemiş erkek çocuk.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Gulâm (غلام), ergenlik çağına gelmemiş genç erkek çocuktur. Bu kelime, ayette müjdelenen çocuğun henüz doğmamış olduğunu ve gelecekteki bir evlat olduğunu belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Gulâm (غلام), sakalı çıkmamış genç erkek çocuk için kullanılır. Ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim'e müjdelenen çocuğun yaşına ve cinsiyetine işaret eder, onun bir erkek evlat olacağını bildirir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Gulâm (غلام), gençlik dönemindeki erkek çocuktur. Bu ayetteki bağlamda, Hz. İbrahim'e müjdelenen çocuğun henüz doğmamış olmasına rağmen, onun gelecekteki gençlik dönemine atıfta bulunarak bir erkek evlat olacağı vurgulanır.

3حَلِيمٍh-l-m

Kök:ح ل م—Yumuşak huylu, sabırlı, öfkesini kontrol edebilen, ağırbaşlı.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hilm (حلم), öfke anında kendini tutma, acele etmeme ve sabırlı olma halidir. Ayetteki 'halîm' kelimesi, müjdelenen çocuğun (Hz. İsmail'in) ileride sahip olacağı üstün ahlaki niteliği, yani sabrını ve ağırbaşlılığını ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Hilm (حلم), akıl ve sabır ile birlikte anılan bir özelliktir. 'Halîm' olan kişi, öfkesine kapılmaz, aceleci davranmaz. Bu ayetteki 'halîm' sıfatı, müjdelenen çocuğun sadece bir evlat olmakla kalmayıp, aynı zamanda üstün bir karaktere sahip olacağını da belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Hilm kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın sıfatlarından biri olarak da geçer ve O'nun kullarına karşı müsamahakâr ve aceleci olmayan tutumunu ifade eder. İnsanlar için kullanıldığında ise, kişinin zor durumlarda bile sakinliğini koruyabilmesi, affedici ve hoşgörülü olması anlamına gelir. Ayetteki 'halîm' sıfatı, müjdelenen çocuğun bu yüce ahlaki vasıflara sahip olacağını vurgular.

Sâffât Sûresi

Görüldüğü gibi bu Âyet-i Kerîme de zâtîdir, yâni Cenâb-ı Hakk, zâtından “Biz müjdeledik,” diyerek müjdeyi zâtına bağlamıştır, bu hâdise sıradan bir olay değil İlâh-î eğitimin zât-î bir seyridir. Yumuşak tabiatlı oğlu müjdeleyen Hakk’ın zâtıdır. Allah’ın (c.c.) Zâtından gelen ise tabii ki, zât-î olacaktır. İşte bir Hakk yolcusunda bu hakikat ortaya çıkmıyor. Ve hep kesrette kalınıyor ise bu hususun tekrar incelenmesinin gereği ortaya çıkmış olması lâzım gelecektir, demektir.^{^[97]} “ İz- -T-B- ”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(7)

NECDET ARDIÇ’IN TASAVVUF ANLAYIŞINDA SEYR-Ü SÜLUK MERTEBELERİ - Lisans Tezi Bakara Sûresi İrfan Mektebi ve Hakk Yolu Bakara Dosyası Fecr Sûresi A'lâ ve Gâşiye Sûreleri Hac Sûresi