Sâffât Sûresi 108. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Sâffât 108Cüz 23 · Sayfa 450

Sâffât Sûresi 108. Âyet

الصافات

Ve teraknâ ‘aleyhi fî-l-âḣirîn(e)

Sonradan gelenler arasında ona güzel bir ad bıraktık.

Sâffât Suresi'nin 108. ayeti, Hz. İbrahim'in sonraki nesiller arasında bıraktığı kalıcı ve hayırlı anıyı ifade etmektedir. Ayet, 'tereknâ' fiiliyle bu kalıcılığı, 'âhirîn' kelimesiyle de sonraki nesilleri vurgulayarak, peygamberlerin mirasının önemini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.

1تَرَكْنَاt-r-k

Kök:ت ر ك—Biz bıraktık, geride bıraktık, kalıcı kıldık anlamındadır ve Allah'ın Hz. İbrahim için sonraki nesillerde iyi bir anı bırakmasını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Terk (ترك) kelimesi, bir şeyi bulunduğu hal üzere bırakmak, terk etmek veya geride bırakmak anlamına gelir. Ayetteki 'tereknâ' ifadesi, Allah'ın Hz. İbrahim'in anısını sonraki nesiller arasında kalıcı kıldığını, onun şanını devam ettirdiğini belirtir. (s. 182)

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Terk (ترك) fiili, bir şeyi geride bırakmak, ondan vazgeçmek veya onu olduğu gibi bırakmak manalarına gelir. Buradaki kullanım, Allah'ın Hz. İbrahim'in güzel anısını ve selamını sonraki nesiller için baki kıldığını, onu unutturmadığını gösterir. (s. 125)

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'terk' kavramı, bazen bir şeyi terk etmek, bazen de bir şeyi geride bırakmak ve kalıcı kılmak anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'tereknâ' fiili, Allah'ın Hz. İbrahim'e bahşettiği şerefin ve selamın sonraki nesillerde de devam etmesini sağladığını, yani onun mirasını kalıcı kıldığını ifade eder.

2عَلَيْهِa-l-w

Kök:ع ل و—Üzerine, hakkında, ona dair anlamındadır ve Hz. İbrahim'in şanının ve anısının sonraki nesillerde devam ettiğini vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Harf-i cer olan 'alâ' (على), bazen bir şeyin üzerine olma, bazen de bir şey hakkında olma manasına gelir. Ayetteki 'aleyhi' ifadesi, Hz. İbrahim'in şanının ve selamının sonraki nesiller tarafından anılması ve onun hakkında konuşulması anlamını taşır. (c. 1, s. 230)

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): 'Alâ' (على) edatı, burada 'hakkında' veya 'dair' manasını taşır. Yani, sonraki nesillerin Hz. İbrahim hakkında iyi bir anı ve selam bırakıldığını ifade eder. Bu, onun mirasının ve şerefinin sonraki kuşaklar tarafından da tasdik edildiğini gösterir. (c. 3, s. 156)

3ٱلْـَٔاخِرِينَa-h-r

Kök:ء خ ر—Sonra gelenler, sonraki nesiller anlamındadır ve Hz. İbrahim'in mirasının kıyamete kadar devam edeceğini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Âhir (آخر) kelimesi, bir şeyin sonu, gerisi veya sonra gelen kısmı anlamına gelir. 'el-Âhirîn' (الآخرين) ise, kendisinden sonra gelen tüm nesilleri kapsar. Ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim'in şanının ve selamının sadece kendi döneminde değil, ondan sonraki tüm nesiller boyunca devam edeceğini vurgular. (s. 12)

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Âhir (آخر) kelimesi, bir şeyin nihayeti ve sonu demektir. 'el-Âhirîn' (الآخرين) ifadesi, geçmiş nesillerden sonra gelen, kıyamete kadar gelecek olan tüm insanları ifade eder. Bu ayette, Hz. İbrahim'in adının ve selamının sonraki tüm nesiller tarafından anılacağını ve onun mirasının kalıcı olacağını belirtir. (c. 1, s. 102)

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Kur'an'da 'âhirîn' kavramı, genellikle kendisinden sonra gelen nesilleri, sonraki zaman dilimlerini ifade eder. Bu ayette, Hz. İbrahim'in bıraktığı iyi anının ve selamın, onun vefatından sonraki tüm çağlarda, kıyamete kadar sürecek bir etkiyi ifade ettiğini gösterir.

Sâffât Sûresi

Böylece kıyamete kadar hatırlanacaklar ve getirdikleri mertebelerden genelde, İmân eden herkes, özelde ise, “hıllet” “halillik” tâlib-i olan kimseler faydalanabilecektir.^{^[104]}

Yukarıdan beri ifade edilen İbrâhîmiyyet mertebesinin hakikatlerini, sonra gelecekler üzerine bir verese-miras bıraktık, kim bu ilmî mertebe mirasından faydalanır ise, bu şekilde ona dua edceğinden iyi bir nam olmuş olacaktır. Bu yolun yolcuları hepimiz o na, dolayısı ile o mertebenin mânâsına ve o mertebenin mânâsının da hakikat-i olan, Hakikat-i Muhammediyye ye ye ve onunda hakikat-i olan, Allah’ın zâtına ebediyyen şükranlarımızı sunarız.^{^[105]} “İz- -T-B- ”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(7)

NECDET ARDIÇ’IN TASAVVUF ANLAYIŞINDA SEYR-Ü SÜLUK MERTEBELERİ - Lisans Tezi Fecr Sûresi Bakara Sûresi Bakara Dosyası İrfan Mektebi ve Hakk Yolu A'lâ ve Gâşiye Sûreleri Hac Sûresi