Sâffât Sûresi 114. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Sâffât 114Cüz 23 · Sayfa 450

Sâffât Sûresi 114. Âyet

الصافات

Velekad menennâ ‘alâ mûsâ ve hârûn(e)

Andolsun, biz Musa'ya ve Harun'a da lütufta bulunduk.

Bu ayet, Allah'ın Musa ve Harun'a bahşettiği lütuf ve ihsanı vurgulamaktadır. Ayetteki temel kavramlar, ilahi lütfun mahiyetini ve bu lütfun peygamberler üzerindeki tecellisini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.

1مَنَنَّاm-n-n

Kök:م ن ن—Allah'ın Musa ve Harun'a bahşettiği büyük lütuf, ihsan ve nimet anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'menn' kelimesinin asıl anlamının 'kesmek' olduğunu, ancak mecazi olarak 'nimet vermek' ve 'ihsanda bulunmak' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'menennâ' ifadesi, Allah'ın Musa ve Harun'a kesintisiz ve büyük nimetler bahşettiğini, onlara peygamberlik ve kurtuluş gibi lütuflarda bulunduğunu ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'menennâ' fiilini 'ihsan ettik, lütufta bulunduk' şeklinde açıklar. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın Musa ve Harun'a özel bir ikramda bulunduğunu, onları seçip görevlendirdiğini ve onlara yardım ettiğini gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'menn' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın insanlara karşılıksız olarak bahşettiği büyük nimetleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Musa ve Harun'a verilen peygamberlik ve Firavun'dan kurtuluş gibi ilahi lütufların, Allah'ın 'menn' sıfatının bir tecellisi olduğunu vurgular.

2عَلَىٰa-l-w

Kök:ع ل و—Bu harf-i cer, 'menennâ' fiiliyle birlikte kullanıldığında, lütfun kime yöneldiğini ve kimin üzerine olduğunu belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'alâ' harf-i cerrinin 'istîlâ' (üstün gelme, hakim olma) ve 'istihkak' (hak etme) manaları taşıdığını belirtir. Ancak 'menn' fiiliyle kullanıldığında, lütfun ve ihsanın doğrudan muhataplarına ulaştığını ve onların bu lütfa mazhar olduğunu ifade eder. Burada Musa ve Harun'un Allah'ın lütfuna doğrudan muhatap olduğunu gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'alâ'nın 'fî' (içinde) ve 'li' (için) gibi harf-i cerlerin yerine de kullanılabileceğini, ancak burada 'menn' fiiliyle birlikte 'üzerine, lehine' anlamı taşıdığını belirtir. Musa ve Harun'a yapılan lütfun onların lehine ve onlara yönelik olduğunu vurgular.

3مُوسَىٰm-w-s

Kök:م و س—İsrailoğullarına gönderilen, Firavun'a karşı mücadele eden ve Tevrat'ı getiren büyük peygamberin adıdır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, Musa isminin Kur'an'da sıkça geçtiğini ve onun peygamberlik misyonunun önemini vurgular. Bu ayette, Allah'ın Musa'ya olan özel lütfunun, onun peygamberlik görevi ve İsrailoğullarını kurtarma çabalarıyla ilişkili olduğunu belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, Musa isminin Süryanice kökenli olduğunu ve 'sudan çıkarılan' anlamına geldiğini belirtir. Kur'an'da ise onun Firavun'un zulmünden kurtarılması ve peygamber olarak seçilmesiyle özdeşleştiğini ifade eder. Ayetteki 'menennâ alâ Musa' ifadesi, bu kurtuluş ve seçimin ilahi bir lütuf olduğunu vurgular.

4وَهَـٰرُونَh-r-n

Kök:ه ر ن—Musa'nın kardeşi ve yardımcısı olan peygamberin adıdır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, Harun'un Musa'nın kardeşi ve veziri olduğunu, Allah'ın onu da peygamberlikle şereflendirdiğini belirtir. Ayetteki 've Harun' ifadesi, Allah'ın lütfunun sadece Musa'ya değil, onun yardımcısı Harun'a da şamil olduğunu, ikisinin de ilahi destek ve ihsana mazhar olduğunu gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, Harun isminin Kur'an'da Musa ile birlikte anılmasının, onun peygamberlik görevindeki önemini ve Musa'ya olan desteğini vurguladığını belirtir. Bu ayetteki kullanım, Allah'ın Musa ve Harun'a birlikte lütufta bulunduğunu, onların ortak misyonunu ve bu misyondaki ilahi yardımı ifade eder.

Sâffât Sûresi

Bu âyeti kerimede zâti âyetlerdendir.

“menennâ” biz lütüfda bulunduk. Biz lütüfta bulunduktaki “Biz” ile zatından lütfettiğini bildirmektedir.

Mûsâ (a.s.) akıl Mûsâ sıdır. Allah (c.c.) Harûn (a.s) a ise “Fikir” ile lütüfta bulunmuştur.

Salik bu mertebelere geldiği zaman enfüsünde kendisine hakikat aklı ve fikri ile lütüfta bulunulur. (Murat Derûni) Kâmil insan, Mûsâ'nın tevhidi ile Hârûn'un hikmetini cem eder. Asâsıyla bâtılı yıkar, beyaz eliyle hakikati gösterir."^[114]

Eserin tamamını oku