Sâffât Sûresi 14. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Sâffât 14Cüz 23 · Sayfa 446

Sâffât Sûresi 14. Âyet

الصافات

Ve-iżâ raev âyeten yestesḣirûn(e)

Bir mucize gördükleri zaman onu alaya alıyorlar.

Bu ayet, müşriklerin mucizelere karşı alaycı ve küçümseyici tavrını dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır. Özellikle 'görmek' ve 'alay etmek' fiilleri, onların hakikate karşı körlüklerini ve inkarlarını vurgular.

1رَأَوْا۟r-'-y

Kök:ر أ ي—Görmek, algılamak, müşahede etmek anlamındadır ve burada bir mucizeyi fiziksel olarak görmeyi ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, رؤية (rü'yet) kelimesinin hem gözle görmeyi hem de kalple idrak etmeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, müşriklerin mucizeyi gözleriyle görmelerine rağmen kalpleriyle idrak edemediklerini, dolayısıyla onu eğlenceye aldıklarını ima eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ra'ev' fiilinin burada 'gördüler' anlamında kullanıldığını, ancak bu görmenin bir ibret alma veya tasdik etme ile sonuçlanmadığını, aksine alay etmeye yol açtığını vurgular. Bu, görme eyleminin amacından saptığını gösterir.

2ءَايَةً'-y-y

Kök:أ ي ي—Mucize, delil, işaret anlamındadır ve burada Allah'ın kudretini gösteren olağanüstü bir olayı ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'âyet' kelimesinin 'alamet' ve 'delil' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'âyet', müşriklerin inkârına rağmen Allah'ın varlığını ve peygamberin doğruluğunu gösteren açık bir delildir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'âyet'in, kendisinden başka bir şeye delalet eden her şey olduğunu ifade eder. Ayetteki 'âyet', Allah'ın birliğini ve kudretini gösteren bir delil olmasına rağmen, müşrikler tarafından alay konusu yapılmıştır, bu da onların idrak eksikliğini gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'âyet' kavramının Kur'an'da hem kozmik işaretleri (doğadaki mucizeler) hem de peygamberlere verilen mucizeleri kapsadığını belirtir. Bu ayetteki 'âyet', müşriklerin karşılaştığı ve inkâr ettikleri peygamberlik mucizelerinden biridir, onların bu mucizeye karşı takındıkları tavır, inançsızlıklarının bir göstergesidir.

3يَسْتَسْخِرُونَs-h-r

Kök:س خ ر—Alay etmek, eğlenceye almak, küçümsemek anlamındadır ve burada mucizeyi ciddiye almayıp onunla dalga geçmeyi ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'sehire' fiilinin 'istihza' (alay etme) anlamına geldiğini belirtir. 'İstesharûne' ise 'istif'al' babından gelerek bu alay etme eyleminin daha şiddetli ve sürekli olduğunu, adeta alay etmeyi talep ettiklerini veya alay etmeye devam ettiklerini gösterir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'istishâr'ın, bir şeyi küçümseyerek ve alay ederek karşılamak olduğunu açıklar. Ayetteki kullanımı, müşriklerin gördükleri mucizeyi ciddiye almak yerine, onu aşağılayarak ve eğlence konusu yaparak inkârlarını pekiştirdiklerini gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'sahr' kökünün, bir şeyi kendi isteği dışında bir işe koşmak veya onu küçümsemek anlamlarına geldiğini ifade eder. 'Yesteskhirûne' fiili, müşriklerin mucizeyi kendi heveslerine göre eğlenceye dönüştürme ve onu değersizleştirme çabasını yansıtır.

Sâffât Sûresi

Nefsin hayal, vehimi içinde olduklarından ve Hakk’ın mucizesi olan âyetler hakikatte kaynaklı olduğu için değerlendirmeleri bu sınırlı ve şartlanmış anlayışla olduğu için bu mucizleri alaya alırlar. (Murat Derûni)

وَقَالُوا إِنْ هَذَا إِلَّا سِحْرٌ مُّبِينٌ {الصافات/15}

(37/15) “Ve kâlû in hâzâ illâ sihrun mubîn(un)”

(37/15) (Dediler ki:) “Bu bir büyüden başka bir şey değildir.”

Eserin tamamını oku