Fesâheme fekâne mine-lmudhadîn(e)
Gemidekilerle kur'a çekmiş ve kaybedenlerden olmuştu.
(Oradakilerle) kur'a çekmiş de kaydırılanlardan (yenilenlerden) olmuştu.
Bu ayet, Hz. Yunus'un gemideki durumu ve kura çekimi sonucunda denize atılmasını anlatmaktadır. Ayet, 'kura çekmek' ve 'yenilmek/mağlup olmak' fiilleri üzerinden olayın seyrini ve sonucunu dilbilimsel bir kesinlikle ifade eder.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Sahm (سهم) kelimesi, pay ve hisse anlamına gelir. 'Sâheme' fiili ise, karşılıklı olarak kura çekmek, pay veya hisse belirlemek için çekiliş yapmak demektir. Ayetteki kullanımı, gemidekilerle Hz. Yunus arasında kimin atılacağını belirlemek üzere yapılan çekilişi ifade eder.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Sâheme (ساهم) fiili, 'kura çekti' demektir. Bu ayetteki bağlamda, gemidekilerin Hz. Yunus ile birlikte denize atılacak kişiyi belirlemek için yaptıkları çekilişi mecazi olarak değil, doğrudan ifade eder.
Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Sâheme (ساهم) fiili, 'müsâheme' babından olup, karşılıklı olarak kura çekme, hisse belirleme manasına gelir. Ayetteki 'fesâheme' ifadesi, Hz. Yunus'un gemideki diğer yolcularla birlikte, kimin denize atılacağını belirlemek için yapılan bir çekilişe katıldığını açıkça belirtir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Dahd (دحض) kelimesi, bir şeyin kayması, zail olması ve batıl olması anlamına gelir. 'Mudhadîn' ise, kura çekiminde hakkı zail olan, yani yenilen ve mağlup olan kimselerdir. Ayetteki kullanımı, Hz. Yunus'un kura sonucunda denize atılmaya hak kazanan, yani 'yenilen' kişi olduğunu gösterir.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Mudhadîn (المدحضين), 'yenilenler' veya 'mağlup olanlar' demektir. Kura çekiminde şanssız olan ve bu nedenle cezaya çarptırılan kişiyi ifade eder. Ayetteki bağlamda, Hz. Yunus'un kura sonucunda denize atılma hükmüne maruz kalan kişi olduğunu belirtir.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Dahd (دحض), bir şeyin yerinden kayması, batıl olması ve delilin çürütülmesi anlamlarına gelir. 'Mudhadîn' ise, kura çekiminde yenilgiye uğrayan, hakkı zail olan ve bu nedenle mağlup sayılan kişilerdir. Ayette, Hz. Yunus'un kura sonucunda 'yenilenlerden' olduğunu ve bu sebeple denize atıldığını vurgular.
Sâffât Sûresi
فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌ {الصافات/142}