Sâffât Sûresi 30. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Sâffât 30Cüz 23 · Sayfa 447

Sâffât Sûresi 30. Âyet

الصافات

Vemâ kâne lenâ ‘aleykum min sultân(in)(s) bel kuntum kavmen tâġîn(e)

"Bizim, sizin üzerinizde hiçbir hakimiyetimiz yoktu. Hatta siz azgın bir kavimdiniz."

Sâffât Suresi 30. ayet, kıyamet gününde müşriklerin şeytanlarla olan diyalogunu aktarırken, şeytanların kendilerini temize çıkarma çabalarını ve müşriklerin kendi sapkınlıklarının sorumluluğunu vurgulamaktadır. Ayet, 'sultân' kavramı üzerinden şeytanların insan üzerindeki gerçek etkisinin sınırlarını, 'kavm' ile toplumsal yapıyı ve 'tâğîn' ile de bu toplumun azgınlık ve haddi aşma durumunu dilbilimsel olarak ele almaktadır.

1سُلْطَـٰنٍs-l-t

Kök:س ل ط—Ayette, şeytanların insanlar üzerinde zorlayıcı bir gücü, nüfuzu veya delili olmadığını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Sultân kelimesi, 'salata' fiilinden türemiş olup, 'güç, kudret, delil, hüccet' anlamlarına gelir. Ayetteki bağlamda, şeytanların insanları zorla saptıracak bir güce veya bunu meşrulaştıracak bir delile sahip olmadıklarını belirtir. Onların etkisi sadece vesvese ve davetten ibarettir, zorlama değildir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Sultân, burada 'hüccet' (delil) anlamındadır. Şeytanlar, kıyamet günü kendilerini takip edenlere karşı 'Bizim sizin üzerinizde sizi zorlayacak bir delilimiz yoktu' diyerek, kendi eylemlerinin sadece bir davet olduğunu, insanların kendi iradeleriyle sapmayı seçtiklerini ifade ederler.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'sultân' kavramının Kur'an'da genellikle 'otorite, güç, delil, kanıt' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, şeytanların insanları zorla günaha sürükleyecek bir 'otoriteye' sahip olmadıklarını, dolayısıyla insanların kendi seçimlerinin sorumluluğunu taşıdıklarını vurgular.

2قَوْمًاk-v-m

Kök:ق و م—Ayette, azgınlık ve haddi aşma özelliğiyle nitelenen bir insan topluluğunu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kavm, 'kıyâm' kökünden gelir ve 'bir araya gelmiş, bir iş üzerinde duran topluluk' anlamına gelir. Genellikle erkekler için kullanılır, ancak burada 'tâğîn' sıfatıyla birlikte, belirli bir niteliğe sahip olan insan grubunu ifade eder. Ayette, şeytanların davetine uyan, kendi iradeleriyle azgınlığı seçen topluluğu tanımlar.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kavm, 'bir araya gelmiş, belirli bir amaç veya özellik etrafında toplanmış insan topluluğu' demektir. Ayetteki 'kavmen tâğîn' ifadesi, bu topluluğun temel özelliğinin azgınlık ve haddi aşma olduğunu açıkça ortaya koyar, onların bu vasıfla tanındığını belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'kavm' kelimesinin Kur'an'da genellikle belirli bir peygamberin muhatap olduğu veya belirli bir özelliği taşıyan toplulukları ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayette, şeytanların etkisine kapılarak kendi iradeleriyle haddi aşan, azgınlaşan bir topluluğu işaret eder.

3طَـٰغِينَt-ğ-y

Kök:ط غ ي—Ayette, Allah'ın sınırlarını aşan, haddi aşan, azgınlaşan ve sapkınlıkta ileri giden kimseleri tanımlar.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Tâğîn, 'tağâ' fiilinden türemiş olup, 'haddi aşmak, sınırı geçmek, azgınlaşmak' demektir. Ayette, şeytanların vesveselerine uyarak Allah'ın koyduğu sınırları çiğneyen, doğru yoldan sapan ve azgınlıkta ısrar eden kişileri ifade eder. Bu, onların kendi iradeleriyle yaptıkları bir seçimdir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Tağy, 'haddi aşmak, sınırı geçmek' anlamına gelir. Suyun taşması gibi, insanın da Allah'ın emir ve yasaklarını aşmasıdır. Ayetteki 'tâğîn' ifadesi, bu kişilerin sadece hata yapmakla kalmayıp, bilerek ve isteyerek azgınlıkta ileri gittiklerini, hadlerini aştıklarını vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Tâğîn, 'tağâ' fiilinin ism-i fâilidir ve 'azgınlar, haddi aşanlar' demektir. Bu ayette, şeytanların kendilerini temize çıkarmak için, muhataplarının zaten azgın bir topluluk olduğunu, dolayısıyla kendi sapkınlıklarının sorumluluğunu taşıdıklarını belirtmek için kullanılır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'tağâ' kökünün Kur'an'da genellikle 'Allah'a karşı isyan etmek, haddi aşmak, zulmetmek' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'tâğîn' kelimesi, şeytanların davetine icabet edenlerin, zaten kendi iradeleriyle Allah'ın sınırlarını aşan, azgınlaşmış bir topluluk olduğunu ifade eder.

Sâffât Sûresi

Şeytan vermiş olduğu birimsel akıl yönünden vesvesenin hakimiyet kuramayacağını ifade eder ve sizin nefsi emarenizin azgınlığınınız buna sebep oldu der.

İrfan ehli ne şeytanı suçlar ne nefsini mazur görür. Hakk’ın lütfu ile nefsinin azgınlığından kurtuluşa erer. (Murat Derûni)

فَحَقَّ عَلَيْنَا قَوْلُ رَبِّنَا إِنَّا لَذَائِقُونَ {الصافات/31}

(37/31) “Fehakka ‘aleynâ kavlu rabbinâ innâ lezâ-ikûn(e)”

(37/31) “Artık Rabbimizin sözü bizim hakkımızda gerçekleşti. Biz onu mutlaka tadacağız.”

Eserin tamamını oku