Sâd Sûresi 12. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kezzabe (تَكْذِيب), bir şeyi doğru olmadığını iddia etmek, yalan olduğunu söylemektir. Ayetteki kullanımı, Nuh, Ad ve Firavun kavimlerinin peygamberlerin getirdiği hakikatleri ve mucizeleri reddetmeleri anlamındadır. Bu, sadece bir sözü yalanlamak değil, aynı zamanda o sözün sahibini ve getirdiği mesajı da inkâr etmektir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Tekzib (تكذيب), Kur'an'da genellikle peygamberlerin ilahi mesajını ve uyarılarını reddetme eylemini ifade eder. Bu, sadece bir bilgiye karşı çıkmak değil, aynı zamanda Allah'ın otoritesine ve elçisinin doğruluğuna meydan okumaktır. Ayetteki 'kezzebet' fiili, geçmiş kavimlerin bu meydan okuyuşunu ve bunun sonuçlarını ima eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Kavm (قوم), bir araya gelmiş, belirli bir amaç veya aidiyetle birbirine bağlı insan grubudur. Ayette 'kavmu Nuh' (Nuh kavmi) ifadesi, Nuh peygamberin tebliğ ettiği topluluğu ve onunla imtihan olan insanları ifade eder. Bu, sadece bir etnik grup değil, aynı zamanda peygamberin muhatap olduğu sosyal yapıdır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kavm (قوم), bir peygamberin gönderildiği ve ona karşı çıkan veya onu takip eden topluluktur. Kur'an'da genellikle peygamberlerin muhatap olduğu, belirli bir coğrafyada yaşayan ve ortak özelliklere sahip insan grubunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, bu kavimlerin peygamberleri yalanlama eylemindeki kolektif sorumluluğunu vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Firavun (فرعون), Mısır krallarının genel adıdır. Kur'an'da ise özellikle Hz. Musa dönemindeki zalim ve kibirli hükümdarı ifade eder. Ayetteki zikri, onun da diğer kavimler gibi peygamberi yalanlayan ve ilahi mesaja karşı çıkan bir lider olduğunu gösterir. Onun gücü ve saltanatı, 'zül-evtâd' (sarsılmaz saltanat sahibi) ifadesiyle pekiştirilir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Firavun (فرعون), Kur'an'da genellikle zulmün, kibirin ve ilahi otoriteye karşı gelmenin sembolü olarak kullanılır. Onun 'zül-evtâd' (kazıklar/sarsılmaz güç sahibi) olarak nitelendirilmesi, sahip olduğu maddi gücün ve siyasi otoritenin büyüklüğünü vurgular. Bu güç, onu hakikati reddetmeye ve peygamberi yalanlamaya sevk etmiştir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Evtâd (أوتاد), kelime anlamı olarak 'kazıklar' demektir. Mecazi olarak ise, bir şeyin sağlamlığını, direncini ve gücünü ifade eder. Firavun'un 'zül-evtâd' olarak nitelendirilmesi, onun saltanatının ve hükümranlığının ne kadar sağlam, köklü ve sarsılmaz olduğunu anlatır. Bu, onun gücüne güvenerek peygamberi yalanlamasına bir göndermedir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Evtâd (أوتاد), bir şeyi yere sabitleyen, sağlamlaştıran kazıklar veya direklerdir. Firavun'a nispet edilmesi, onun ordularının çokluğunu, şehirlerinin sağlamlığını veya zulmünün köklülüğünü simgeler. Bu ifade, onun gücüne ve istikrarına olan güvenini ve bu güvenle peygamberi yalanlamasını vurgular.