Zâriyât Sûresi 3. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Zâriyât 3Cüz 26 · Sayfa 520

Zâriyât Sûresi 3. Âyet

الذاريات

Felcâriyâti yusrâ(n)

(1-6) Tozutup savuranlara, ağırlık taşıyanlara, kolaylıkla akanlara, iş bölüştürenlere andolsun ki, size vaad olunan şey elbette doğrudur. Hesap ve ceza mutlaka gerçekleşecektir.

Zâriyât Suresi'nin 3. ayeti, 'kolayca süzülenler' anlamındaki 'el-câriyât' kelimesiyle, hareketin akıcılığını ve kolaylığını vurgular. Bu kelime, yemin edilen varlıkların (rüzgarlar, bulutlar, gemiler veya melekler) işlevlerindeki rahatlığı ve düzeni ifade ederken, aynı zamanda kıyamet ve hesap gününün kaçınılmazlığını ima eder.

1فَٱلْجَـٰرِيَـٰتِc-r-y

Kök:ج ر ي—Bu ayette 'kolayca akıp gidenler, süzülenler' anlamında kullanılmıştır ve yemin edilen varlıkların (rüzgarlar, bulutlar, gemiler veya melekler) hareketlerindeki akıcılığı ve kolaylığı ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'el-câriyât' kelimesini 'akan, süzülen' olarak açıklar ve bu bağlamda rüzgarların veya gemilerin akışkan hareketine işaret ettiğini belirtir. Ayetteki 'yüsrâ' ile birlikte kolay ve rahat bir akışı vurgular. (Mecâzü'l-Kur'ân, I, 335)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'c-r-y' kökünü 'akmak, cereyan etmek' olarak tanımlar ve 'câriye' kelimesinin akıp giden her şey için kullanılabileceğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kudretiyle kolayca hareket eden varlıkları (rüzgarlar, bulutlar, gemiler) kapsar. (el-Müfredât, s. 195)

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki hareket ve akış kavramlarının genellikle ilahi düzen ve kudretle ilişkilendirildiğini belirtir. 'Câriyât' kelimesi, bu düzenin bir parçası olarak, belirli bir amaç doğrultusunda kolayca hareket eden varlıkları temsil eder. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 120)

2يُسْرًاy-s-r

Kök:ي س ر—Bu ayette 'kolayca, rahatlıkla' anlamında kullanılmış olup, 'el-câriyât'ın hareketindeki akıcılığı ve zorluktan uzaklığı pekiştirir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'yüsrâ' kelimesini 'kolaylık, rahatlık' olarak açıklar. Ayetteki 'el-câriyât' ile birlikte, yemin edilen varlıkların (rüzgarlar, bulutlar, gemiler) hareketlerinin Allah'ın emriyle hiçbir zorluk çekmeden gerçekleştiğini vurgular. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 420)

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'yüsr' kökünün 'kolaylık, rahatlık' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yüsrâ' ifadesi, 'el-câriyât'ın işlevlerini yerine getirirken karşılaştığı kolaylığı ve akıcılığı tasvir eder. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 570)

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'yüsr' kelimesinin 'zorluğun zıttı' olduğunu ve 'kolaylık' ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, yemin edilen varlıkların (rüzgarlar, bulutlar, gemiler veya melekler) hareketlerinin ilahi bir kolaylıkla gerçekleştiğini ve bu kolaylığın Allah'ın kudretinin bir göstergesi olduğunu vurgular. (Basâiru Zevi't-Temyîz, V, 305)

Zâriyât Sûresi

Akıp gidenler tefsirlerde gemi, tren, otomobil gibi verilmiştir. Bizlerin bedeni fark etsekte, etmesek te Hakikat-i Muhammedi tekneleridir. Bu dünya hayatına gelişimiz ve seyrimiz ile vademiz dolduğu zaman son halimiz ne ise geminin hali batıp batmadığı bir limana vardığı anlaşılacaktır.

Mesleği gemicilik olan Nusret babamız “Erler Demine” şiirinde bu hakikati dile getirmiş ve bizlere bu büyük mirası bırakmıştır.

Ey yolcu biraz gel dinle beni.

Kervan yürüyor sen kalma geri.

Nûsret denilen derya gezeri.

Hatmetti bu gün seyru seferi.

Ben derya gezeriyim seyr-i sülükûmu tamamladım. Ey salik, necat denilen derya gezeri Necdet (İz-Terzi Baba) kervanı (gemisinden) geri kalma demektedir. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku