Zâriyât Sûresi 8. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kavl' kelimesini 'bir şeyin ifade edilmesi' olarak tanımlar ve Kur'an'da hem hayırlı hem de şerli sözler için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'kavl', 'muhtelif' sıfatıyla birlikte, inkarcıların hakikatten uzak, çelişkili ve tutarsız iddialarını ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'kavl' kelimesinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesinde kullanıldığını, bazen 'din' veya 'mezhep' anlamına da gelebileceğini ima eder. Bu ayetteki 'kavl-i muhtelif', inkarcıların benimsediği, birbiriyle çelişen inanç ve görüşler bütününü temsil eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'kavl'in Kur'an'da sadece sözlü ifade değil, aynı zamanda bir duruşu, bir inancı veya bir öğretiyi de ifade edebileceğini belirtir. Zâriyât 8'deki 'kavl-i muhtelif', inkarcıların hakikat karşısındaki tutarsız ve çelişkili duruşlarını, yani 'sözde' değil, 'özde'ki farklılıklarını vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ihtilaf' kelimesini 'bir şeyin diğerine muhalif olması, zıt düşmesi' olarak açıklar. 'Muhtelif' ise bu zıtlığı ve çelişkiyi taşıyan şeyi ifade eder. Ayetteki 'kavl-i muhtelif', inkarcıların sözlerinin birbiriyle tutarsız, çelişkili ve hakikatten uzak olduğunu gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'ihtilaf'ın 'bir şeyin diğerinden farklı olması, ayrışması' anlamına geldiğini belirtir. 'Muhtelif' kelimesi, inkarcıların sözlerinin sadece farklı değil, aynı zamanda hakikate aykırı ve kendi içinde tutarsız olduğunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ihtilaf' kökünün Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışımla, anlaşmazlık, çelişki ve ayrılık anlamlarında kullanıldığını belirtir. Zâriyât 8'deki 'muhtelif' kelimesi, inkarcıların sözlerinin hakikatle çelişen, tutarsız ve bu nedenle güvenilmez olduğunu ifade eder.