Rahmân Sûresi 25. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'âlâ' kelimesinin 'nimet' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın yaratma, rızıklandırma ve varlıkları idare etme gibi geniş kapsamlı lütuflarını ifade eder. Bu nimetler, sadece maddi değil, aynı zamanda manevi ve idrak edilebilir lütufları da kapsar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'âlâ' kelimesini 'nimetler' olarak açıklar ve bu kelimenin Kur'an'da genellikle Allah'ın kudretini ve cömertliğini gösteren delillerle birlikte kullanıldığına işaret eder. Rahmân Suresi'nde tekrarlanması, bu nimetlerin sayısız ve inkâr edilemez olduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'nimet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. 'Âlâ' kelimesi, Allah'ın mutlak iyiliğinin ve lütfunun bir tezahürü olarak, varoluşun kendisinden başlayarak tüm yaşam alanlarını kuşatan ilahi ihsanları ifade eder. Ayetteki bağlamda, bu nimetler, varlıkların şükretmesi gereken temel gerçekliklerdir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Rab' kelimesinin 'terbiye eden, ıslah eden, sahip olan, efendi' gibi anlamlara geldiğini belirtir. 'Rabbikümâ' ifadesi, hem insanları hem de cinleri terbiye eden, onların ihtiyaçlarını karşılayan ve onları belirli bir amaca doğru yönlendiren ilahi otoriteyi vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'Rab' isminin Allah'a nispet edildiğinde, O'nun yaratma, rızık verme, yönetme ve her şeyi kontrol etme sıfatlarını içerdiğini açıklar. Ayetteki 'rabbikümâ' kullanımı, bu ilahi sıfatların hem insanlara hem de cinlere yönelik olduğunu, dolayısıyla her iki varlık grubunun da O'nun terbiyesi altında olduğunu gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'Rab' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, sadece yaratıcı olmanın ötesinde, sürekli bir gözetim, bakım ve yönlendirme anlamı taşıdığını belirtir. 'Rabbikümâ' ifadesi, Allah'ın insan ve cin üzerindeki mutlak egemenliğini ve onların her an O'nun lütfu ve kontrolü altında olduğunu hatırlatır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'tekzîb' kelimesinin 'yalanlamak, inkâr etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tükezzibân' ifadesi, Allah'ın açıkça görünen ve hissedilen nimetlerini bile bile reddetme, onlara karşı nankörlük etme eylemini ifade eder. Bu, sadece sözlü bir yalanlama değil, aynı zamanda kalben ve fiilen inkârı da içerir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'tekzîb'in hakikati örtme ve gerçeği inkâr etme olduğunu açıklar. 'Tükezzibân' fiili, insan ve cinlerin, Rablerinin kendilerine bahşettiği sayısız nimeti görmezden gelerek veya küçümseyerek bu nimetlerin kaynağını ve değerini yalanlamaları anlamına gelir. Bu, aynı zamanda şükürsüzlüğün bir ifadesidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'küfür' (inkâr) kavramının Kur'an'daki temel anlamlarından birinin, Allah'ın nimetlerine karşı nankörlük olduğunu vurgular. 'Tükezzibân' fiili, bu nankörlüğün bir tezahürü olarak, Allah'ın lütuflarını yalanlama ve onlara değer vermeme eylemini ifade eder. Bu, aynı zamanda Allah'ın kudretini ve cömertliğini sorgulamak anlamına da gelir.