Rahmân Sûresi 51. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'âlâ' kelimesini 'nimetler' ve 'kudretin eserleri' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın insan ve cinlere bahşettiği, şükredilmesi gereken açık ve belirgin lütufları ifade eder. Bu, sadece maddi değil, aynı zamanda manevi ve varoluşsal nimetleri de kapsar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'âlâ' kelimesini 'nimetler' (نعمة) olarak yorumlar. Rahmân Suresi'ndeki tekrar eden bu ayette, Allah'ın yaratılışta ve yaşamda ortaya koyduğu kudret ve lütuf eserlerinin birer nimet olduğunu ve bunların inkâr edilemezliğini vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'nimet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. 'Âlâ' kelimesi, Allah'ın cömertliğinin ve lütfunun somut tezahürleri olarak anlaşılmalıdır. Ayetteki bağlamda, bu nimetler, Allah'ın varlığının ve kudretinin delilleri olarak sunulur ve muhatapların bunları yalanlamasının imkansızlığına işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Rab' kelimesini 'terbiye eden, ıslah eden, malik olan, efendi' anlamlarıyla açıklar. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın insan ve cinler üzerindeki mutlak otoritesini, onları yoktan var edip sürekli gözetip terbiye edişini ve tüm nimetlerin kaynağı oluşunu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'Rab' isminin Allah'a nispet edildiğinde, O'nun yaratma, rızık verme, terbiye etme ve yönetme gibi tüm ilahi sıfatlarını kapsadığını belirtir. 'Rabbiniz' ifadesi, muhatapların (insan ve cin) üzerinde Allah'ın tam bir velayet ve egemenlik sahibi olduğunu, dolayısıyla O'nun nimetlerini yalanlamanın anlamsızlığını pekiştirir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'daki temel anlamının 'sahip, efendi, besleyici, terbiye edici' olduğunu belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın insan ve cinler üzerindeki mutlak egemenliğini ve onlara karşı olan lütufkâr tutumunu ifade eder. Bu, aynı zamanda, nimetleri yalanlamanın, bu 'Rab' ile olan ilişkinin inkârı anlamına geldiğini gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'kezzebe' fiilinin 'yalanlamak, inkâr etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tükezzibân' ifadesi, Allah'ın açıkça görünen ve hissedilen nimetlerini bile bile inkâr etme, onların Allah'tan geldiğini reddetme veya küçümseme eylemini ifade eder. Bu, sadece sözlü bir yalanlama değil, aynı zamanda kalben ve fiilen bir inkârdır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'kezeb' kökünün 'doğrunun zıddı' olduğunu ve 'tekzîb'in 'bir şeyi yalan saymak' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'tükezzibân' fiili, Allah'ın nimetlerinin varlığını veya kaynağını inkâr etme, onları görmezden gelme veya şükretmeme durumunu ifade eder. Bu, aynı zamanda, Allah'ın kudretini ve cömertliğini sorgulama anlamı taşır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'tekzîb' kavramının Kur'an'da genellikle peygamberleri veya Allah'ın ayetlerini yalanlama bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise, Allah'ın nimetlerini yalanlama, O'nun varlığını ve kudretini inkâr etmenin bir tezahürü olarak sunulur. İnsan ve cinlerin, kendilerine bahşedilen nimetleri inkâr etmeleri, Allah'a karşı nankörlük ve isyan olarak değerlendirilir.