Rahmân Sûresi 63. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'âlâ'' kelimesini 'nimet' ve 'kudretin işaretleri' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın insan ve cinlere bahşettiği, şükredilmesi gereken açık ve belirgin lütufları ifade eder. Bu, sadece maddi iyilikleri değil, aynı zamanda Allah'ın varlığına ve birliğine delalet eden mucizevi yaratılışları da kapsar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'âlâ'' kelimesini 'nimetler' (نعمة) olarak tefsir eder. Ayetteki bağlamda, Rabbin insanlara ve cinlere verdiği, onların hayatlarını kolaylaştıran ve varlıklarını sürdürmelerini sağlayan her türlü lütfu ve ihsanı kasteder. Bu, Allah'ın cömertliğinin ve merhametinin bir göstergesidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'nimet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini vurgular. 'Âlâ'' kelimesi, Allah'ın insanlara ve cinlere olan lütfunun somut tezahürlerini ifade eder. Ayetteki 'âlâ'' kullanımı, bu lütufların o kadar açık ve belirgin olduğunu gösterir ki, onları inkâr etmek akıl dışıdır ve nankörlüktür.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Rab' kelimesini 'terbiye eden, ıslah eden, malik olan, efendi' anlamlarıyla açıklar. Ayetteki 'rabbikümâ' ifadesi, hem insanları hem de cinleri kapsayan bir hitapla, Allah'ın her iki varlık türü üzerindeki mutlak egemenliğini, onları yoktan var edip sürekli gözetip terbiye edişini vurgular. Bu, nimetlerin kaynağının Allah olduğunu gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'malik, seyyid, müdebbir, mürebbi' gibi anlamlarını sıralar. Ayetteki 'rabbikümâ' ifadesi, Allah'ın insan ve cin âlemlerinin yegane sahibi, yöneticisi ve terbiye edicisi olduğunu belirtir. Bu, nimetlerin sadece Allah'tan geldiğini ve O'nun kudretinin bir eseri olduğunu pekiştirir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, besleyici ve yönetici sıfatlarını kapsayan merkezi bir terim olduğunu belirtir. 'Rabbikümâ' ifadesi, Allah'ın insan ve cinler üzerindeki mutlak otoritesini ve onlara karşı olan lütufkâr muamelesini vurgular. Nimetlerin inkârı, bu Rabbin hakkını inkâr etmek anlamına gelir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'tekzîb' kelimesini 'yalanlamak, inkâr etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'tükezzibân' ifadesi, Allah'ın açıkça görünen ve hissedilen nimetlerini, yani O'nun varlığına ve kudretine delalet eden işaretleri, insan ve cinlerin yalanlamasını veya inkâr etmesini sorgular. Bu, bir kınama ve uyarı niteliğindedir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'tekzîb'in 'bir şeyi doğru olmaktan çıkarmak, yalan olduğunu iddia etmek' anlamında olduğunu belirtir. Ayetteki 'tükezzibân' ifadesi, Allah'ın nimetlerinin apaçık ortada olmasına rağmen, insan ve cinlerin bu nimetleri görmezden gelerek veya onlara nankörlük ederek yalanlamalarını ifade eder. Bu, hakikati çarpıtmaktır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'kezeb' kökünün 'yalan söylemek, yalanlamak, inkâr etmek' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'tükezzibân' kullanımı, Allah'ın bahşettiği nimetlerin varlığını ve kaynağını inkâr etme eylemini ifade eder. Bu, sadece sözlü bir yalanlama değil, aynı zamanda nimetlere karşı nankör bir tavır sergilemektir.