Rahmân Sûresi 65. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'âlâ'' kelimesini 'nimet' ve 'kudret eseri' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın insan ve cinlere yönelik sayısız lütfunu ve kudretinin delillerini ifade eder, bu da yalanlanması mümkün olmayan gerçeklerdir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'âlâ'' kelimesinin 'nimetler' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki bağlamda, Allah'ın yaratılışta ve yaşamda tecelli eden açık nimetlerini ve ihsanlarını kapsar ki, bunlar inkar edilemez delillerdir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'nimet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. 'Âlâ'' kelimesi, sadece maddi iyilikleri değil, aynı zamanda Allah'ın varlığının ve kudretinin delili olan her türlü lütfu ifade eder. Ayetteki sorgulama, bu nimetlerin inkarının mantıksızlığını vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Rab' kelimesini 'terbiye eden, ıslah eden, sahip olan, efendi' olarak tanımlar. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın insan ve cinler üzerindeki mutlak egemenliğini, onları yaratan, besleyen ve terbiye eden yüce varlık oluşunu vurgular. Bu bağlamda, O'nun nimetlerini yalanlamak, O'nun terbiye ediciliğini ve sahipliğini inkar etmek anlamına gelir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'sahip, malik, terbiye eden' anlamlarını içerdiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, Allah'ın insan ve cinler üzerindeki mutlak otoritesini ve onlara karşı olan lütufkâr sahipliğini ifade eder. Bu sahiplik, nimetlerin kaynağı olduğu için, nimetleri yalanlamak Rabbin kudretini ve cömertliğini yalanlamak demektir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'daki merkezi rolünü inceler. 'Rab', sadece yaratıcı değil, aynı zamanda sürekli olarak varlıkları besleyen, koruyan ve yöneten ilahi otoritedir. Ayetteki 'Rabbiniz' ifadesi, bu sürekli terbiye ve lütuf ilişkisini vurgular, bu da nimetlerin inkarının Rab'be karşı bir nankörlük olduğunu gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'kezzebe' fiilinin 'yalanlamak, inkar etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tükezzibân' ifadesi, Allah'ın açıkça görünen ve hissedilen nimetlerini, delillerini ve kudretini inkar etme eylemini ifade eder. Bu, sadece sözle yalanlamak değil, aynı zamanda kalben ve fiilen reddetmek anlamına gelir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'kezeb' kökünün 'doğrunun zıddı olan söz' ve 'inkar' anlamlarını taşıdığını açıklar. Ayetteki 'tükezzibân' fiili, Allah'ın nimetlerinin apaçık delillerine rağmen, insan ve cinlerin bu gerçekleri reddetme eğilimini sorgular. Bu, aynı zamanda Allah'ın kudretini ve cömertliğini küçümseme anlamını da içerir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'kezeb' kökünün Kur'an'da 'yalan söylemek' ve 'inkar etmek' olmak üzere iki temel anlamda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'tükezzibân' fiili, Allah'ın nimetlerinin varlığını ve kaynağını inkar etme, yani bu nimetlerin Allah'tan geldiği gerçeğini reddetme anlamındadır. Bu, aynı zamanda Allah'ın ayetlerini ve delillerini yalanlama anlamına da gelir.