En'âm Sûresi 34. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kezeb' (yalan söylemek) fiilinin 'küzibe' (yalanlanmak) şeklinde meçhul sigada kullanılmasının, peygamberlerin tebliğlerinin muhatapları tarafından asılsız bulunması ve reddedilmesi anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'küzibet rusul' ifadesi, peygamberlerin şahıslarından ziyade getirdikleri mesajın yalanlanmasına işaret eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, bu fiilin mecazi olarak 'inkâr edilmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Peygamberlerin yalanlanması, onların getirdiği hakikatin reddedilmesi ve batıl ile karşılanmasıdır. Bu, onların tebliğlerinin ciddiye alınmadığını ve küçümsendiğini gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'sabr' kelimesini, nefsi hoşlanmadığı şeylerden alıkoymak ve zorluklara karşı direnmek olarak açıklar. Ayetteki 'fesaberû' ifadesi, peygamberlerin maruz kaldıkları yalanlama ve eziyetlere rağmen davalarından vazgeçmeyip sebat göstermelerini vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, sabrın, nefsin şikayet etmeksizin musibetlere katlanması olduğunu belirtir. Peygamberlerin sabrı, sadece pasif bir bekleyiş değil, aynı zamanda aktif bir direniş ve Allah'ın yardımına olan kesin inançlarının bir göstergesidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'sabr' kavramının, özellikle peygamberlerin ve müminlerin zorluklar karşısında gösterdiği ahlaki bir erdem olduğunu belirtir. Bu ayetteki sabır, ilahi görevi yerine getirirken karşılaşılan düşmanlıklara karşı gösterilen azim ve kararlılıktır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'eza' kelimesinin, rahatsızlık veren, inciten her türlü şeyi kapsadığını belirtir. Peygamberlerin 'ûzû' edilmesi, onlara yönelik sözlü hakaretlerden fiziksel saldırılara kadar geniş bir yelpazede gerçekleşen zulümleri ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'eza'nın, bedene veya ruha dokunan her türlü zarar ve sıkıntı olduğunu açıklar. Ayetteki kullanım, peygamberlerin sadece yalanlanmakla kalmayıp, aynı zamanda fiili olarak da zulme uğradıklarını gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'nasr' kelimesini, düşmana karşı yardım etmek ve desteklemek olarak tanımlar. Ayetteki 'nasruna' (bizim yardımımız) ifadesi, Allah'ın peygamberlerine vaat ettiği ve zorluk anlarında mutlaka ulaşan ilahi desteği ve zaferi ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'nasr'ın, zayıf olanı güçlendirmek ve düşmana karşı üstün kılmak olduğunu belirtir. Bu ayetteki yardım, peygamberlerin sabır ve tahammüllerinin bir neticesi olarak Allah tarafından gönderilen nihai zafer ve kurtuluştur.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kelime'nin, Allah'a nispet edildiğinde O'nun iradesini, hükmünü ve vaadini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kelimâtillâh' ifadesi, Allah'ın peygamberlerine yardım etme ve onları zafere ulaştırma konusundaki değişmez vaatlerini ve takdirini kapsar.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'kelimât'ın, Allah'ın emirleri, yasakları ve vaatleri anlamına geldiğini açıklar. 'Lâ mübeddile li-kelimâtillâh' ifadesi, Allah'ın sözlerinin ve hükümlerinin hiçbir şekilde değiştirilemeyeceği, bozulmayacağı ve mutlaka gerçekleşeceği anlamına gelir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, Kur'an'da 'kelime' kavramının sadece sözcük anlamında değil, aynı zamanda ilahi irade, takdir ve vaat gibi geniş anlamlarda kullanıldığını vurgular. Bu ayetteki 'kelimâtillâh', Allah'ın peygamberlerine yardım etme ve onları zafere ulaştırma konusundaki değişmez ve kesin vaatlerini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'nebe'' kelimesinin, önemli ve büyük haber anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'nebeil murselîn' ifadesi, geçmiş peygamberlerin yaşadığı zorluklar, sabırları ve nihayetinde Allah'ın yardımıyla elde ettikleri zaferlere dair önemli ve ibret verici haberleri ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'nebe''nin, sıradan bir haberden ziyade, doğruluğu kesin ve önemli bir bilgi olduğunu açıklar. Bu ayetteki 'nebeil murselîn', Hz. Muhammed'e (s.a.v.) geçmiş peygamberlerin kıssalarının anlatılmasının, ona teselli ve güç vermek amacını taşıdığını gösterir.