A'râf Sûresi 178. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

A'râf 178Cüz 9 · Sayfa 173

A'râf Sûresi 178. Âyet

الأعراف

Men yehdi(A)llâhu fehuve-lmuhted(î)(s) vemen yudlil feulâ-ike humu-lḣâsirûn(e)

Allah, kimi doğru yola iletirse, odur doğru yolu bulan. Kimleri de saptırırsa, işte onlar, ziyana uğrayanların ta kendileridir.

Bu ayet, hidayet ve dalalet kavramlarını Allah'ın iradesiyle ilişkilendirerek, doğru yolu bulanların ve sapıtanların akıbetini net bir şekilde ortaya koymaktadır. Anahtar kavramlar, ilahi yönlendirme ve bunun sonucunda ortaya çıkan kurtuluş veya hüsran durumlarını ifade etmektedir.

1يَهْدِh-d-y

Kök:ه د ي—Allah'ın bir kimseyi doğru yola iletmesi, rehberlik etmesi.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hidayet (هدى), lütuf ve ihsan ile doğru yola iletmek, yol göstermektir. Ayetteki 'men yehdillâhu' ifadesi, Allah'ın kendi iradesiyle dilediği kimseyi hakka ulaştırması, ona doğru yolu göstermesi anlamındadır. Bu, Allah'ın kullarına olan bir lütfudur ve onların doğru yolu bulmalarını sağlar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Hidayet, bir kimseye doğru yolu göstermek ve onu o yola sevk etmektir. Ayetteki kullanımında, Allah'ın insanlara doğru yolu ilham etmesi ve onları bu yolda sabit kılması kastedilir. Bu, mecazi olarak Allah'ın insanlara yol gösterici olmasıdır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Hidayet, Kur'an'da 'doğru yolu gösterme', 'rehberlik etme' anlamında merkezi bir kavramdır. Allah'ın hidayeti, insanı hakikate ulaştıran ilahi bir lütuftur. Ayetteki 'men yehdillâhu' ifadesi, Allah'ın aktif olarak insanları doğru yola yönlendirmesini ve onlara bu yolu açmasını vurgular.

2ٱلْمُهْتَدِىh-d-y

Kök:ه د ي—Allah tarafından doğru yola iletilen, hidayete ermiş kimse.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Mühtedî (مهتدي), hidayeti kabul eden, doğru yolu bulan kimsedir. Ayetteki 'fehüve'l-mühtedî' ifadesi, Allah'ın hidayetine mazhar olan kişinin, bu hidayet sayesinde doğru yolda olduğunu ve kurtuluşa erdiğini belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Mühtedî, Allah'ın kendisini doğru yola ilettiği ve bu yolu takip eden kişidir. Bu, Allah'ın lütfuyla doğru yolu bulan ve ona tabi olan kimseyi ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın hidayetine nail olan kişinin durumunu açıklar.

3يُضْلِلْd-l-l

Kök:ض ل ل—Allah'ın bir kimseyi doğru yoldan saptırması, şaşırtması.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Dalalet (ضلال), doğru yoldan sapmak, şaşırmak demektir. Ayetteki 'men yudlil' ifadesi, Allah'ın bir kimseyi kendi iradesiyle doğru yoldan uzaklaştırması, sapmasına izin vermesi anlamındadır. Bu, kişinin kendi seçimi ve Allah'ın takdiriyle gerçekleşir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Dalalet, doğru yoldan ayrılmak, hedefi şaşırmaktır. Allah'ın 'idlal'i (saptırması), kişinin kendi iradesiyle sapmayı seçmesi ve Allah'ın da ona bu yolu açmasıdır. Ayetteki 'men yudlil' ifadesi, Allah'ın, sapmayı tercih edenleri kendi hallerine bırakmasını ve onların doğru yolu bulmalarına engel olmasını ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Dalalet, Kur'an'da 'doğru yoldan sapma', 'kaybolma' anlamında kullanılır. Allah'ın 'idlal'i, kişinin kendi kötü seçimleri sonucunda Allah'ın onu doğru yoldan uzaklaştırmasıdır. Bu, Allah'ın adaletinin bir tezahürü olarak yorumlanır ve kişinin kendi sorumluluğunu vurgular.

4ٱلْخَـٰسِرُونَh-s-r

Kök:خ س ر—Doğru yoldan sapmaları nedeniyle ahirette ziyana uğrayanlar, mahvolanlar.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hüsran (خسر), sermayeyi kaybetmek, ziyana uğramaktır. Ayetteki 'el-hâsirûn' ifadesi, ahiret hayatında kendilerine verilen ömrü ve imkanları boşa harcayarak ebedi kurtuluşu kaybetmiş olanları ifade eder. Bu, dalaletin nihai sonucudur.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Hüsran, bir şeyin eksilmesi veya tamamen yok olmasıdır. Dinî bağlamda ise, kişinin ahiret saadetini kaybetmesi ve azaba uğramasıdır. Ayetteki 'el-hâsirûn', Allah'ın saptırdığı kimselerin ahiretteki kötü akıbetini, yani ebedi ziyana uğramalarını anlatır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Hüsran, Kur'an'da genellikle dünya ve ahiret dengesini kuramayan, yanlış tercihlerde bulunarak ebedi kurtuluşu yitiren kişiler için kullanılır. Ayetteki 'el-hâsirûn' ifadesi, Allah'ın hidayetinden mahrum kalan ve dalaleti seçenlerin kaçınılmaz sonunu, yani ahiretteki kayıplarını vurgular.

A’râf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(178) (Men yehdillâhu fehuvel muhtedî ve men yudlil fe ulâike humul hâsirûn.)

“Allah kime hidâyet ederse, o hidâyete erer, kimi de dalalette bırakırsa, işte onlar hüsrana uğrayanların ta kendileri olurlar.” Allah ismi şerîfi cami’ isim olduğundan bir insânda zuhur ettiğinde o varlıkta artık Mudil ismi Rabbi has olarak faaliyet sürdüremez.

Cenâb-ı Hak kaderi mutlak yönüyle kişilerin kaderini yazıyor fakat yaşantıların bazı bölümleri kişilerin kendi iradelerine bırakılmıştır yoksa insân değil robot oluruz. Cenâb-ı Hakk herşeyimizi şu şöyle bu böyle diyerek kesin çizgiler ile yazmış olsa bu durumda insân değil melek oluruz. Cenâb-ı Hakk bizden hayâtımızın bazı bölümlerinde irademizi kullanmamızı istiyor. Hâdi ve Mudil isimlerinden verilen takdirleri bizler Hâdi yönünde kullanırsak doğru iş

yapmış oluruz Mudil yönünde kullanırsak bu kullanımdan sorumluyuz ve mükellefiz.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(2)

TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları Muhammed Sûresi