Kellâ(s) innehâ lezâ
(15-16) Hayır (ne mümkün)! Şüphesiz cehennem, derileri kavurup çıkaran alevli ateştir.
Hayır, o alevlenen bir ateştir.
Meâric Suresi'nin 15. ayeti, ahiret azabının şiddetini ve niteliğini vurgulamaktadır. Ayet, özellikle 'Lâzâ' kelimesi üzerinden cehennemin yakıcı ve kavurucu özelliğini, inkarcıların ve cimrilerin akıbetini tasvir etmektedir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kellâ' kelimesinin 'hakikaten, gerçekten' anlamında bir tasdik edatı olabileceği gibi, daha çok 'red ve zecr' (men etme ve azarlama) için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, önceki ayetlerdeki inkarcıların beklentilerini kesin bir dille reddetme ve onları uyarma işlevi görmektedir.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'kellâ'nın Kur'an'da 'hayır, asla' anlamında bir ret ve nehiy edatı olarak kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, inkarcıların kendilerini kurtarma çabalarının boşuna olduğunu, kesinlikle kabul edilmeyeceğini vurgular.
Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'inne'nin ismini nasb, haberini ref eden ve cümleye tekit (vurgu) anlamı katan bir edat olduğunu açıklar. Buradaki 'hâ' zamiri 'Lâzâ'ya işaret ederek, cehennemin varlığının ve niteliğinin kesinliğini pekiştirir.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'inne' edatının Kur'an'da haberin doğruluğunu pekiştirmek, şüpheyi gidermek ve muhatabın dikkatini çekmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'innehâ', 'Lâzâ'nın kaçınılmaz ve gerçek bir azap olduğunu vurgular.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Lâzâ' kelimesinin 'alevli ateş' anlamına geldiğini ve Kur'an'da cehennemin isimlerinden biri olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayette, cehennemin yakıcı ve kavurucu özelliğini doğrudan ifade eder.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'Lâzâ'yı 'şiddetli bir şekilde yanan ateş' olarak açıklar ve cehennemin bir ismi olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, inkarcıları bekleyen azabın niteliğini ve dehşetini tasvir eder.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'Lâzâ'nın 'alevli ateş' ve 'cehennemin isimlerinden biri' olduğunu kaydeder. Ayrıca, deriyi soyup kavurma özelliğine de işaret ederek, ayetteki 'nezâ'atün li'ş-şevâ' (deriyi soyup kavuran) ifadesiyle anlam bütünlüğü oluşturur.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki cehennem tasvirlerinin, Arap zihnindeki 'ateş' kavramının en şiddetli ve korkunç haliyle ilişkilendirildiğini belirtir. 'Lâzâ' gibi kelimeler, bu şiddetli azabın somut bir ifadesi olarak işlev görür ve inkarcılar için bir uyarı niteliği taşır.
Meâric Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
“Kella” “La” “Lam-Elif ifadesi Hayır ve İzafi-İsimlenmiş yokluğu ifade etmektedir. İhtimal yoktur, nefsi emmarenin hayali ve vehimi nefsin ateşini alevlendirmiştir. (M.D.)