Burûc Sûresi 17. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Burûc 17Cüz 30 · Sayfa 590

Burûc Sûresi 17. Âyet

البروج

Hel etâke hadîśu-lcunûd(i)

(17-18) Orduların, Firavun ve Semud'un haberi sana geldi mi?

Bu ayet, geçmiş kavimlerin helak edilişine dair bir soruyla başlayarak, peygambere (s.a.v.) ve dolayısıyla müminlere bir ibret ve uyarı sunmaktadır. Anahtar kavramlar, 'gelmek', 'haber' ve 'ordular' üzerinden, ilahi mesajın ulaşması ve geçmişin derslerinin hatırlatılması vurgulanmaktadır.

1أَتَىٰكَe-t-y

Kök:أ ت ي—Bu fiil, bir şeyin birine ulaşması, gelmesi veya vuku bulması anlamındadır ve ayette haberin peygambere ulaşmasını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'etâ' kelimesinin 'gelmek, ulaşmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'hel etâke' ifadesi, haberin peygambere ulaşmış olup olmadığını sorarak, aslında haberin kesinliğini ve önemini vurgulamak içindir, zira bu haber zaten bilinen bir gerçektir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'etâ' fiilinin bazen 'vuku bulmak, gerçekleşmek' anlamında da kullanıldığını ifade eder. Buradaki kullanımda ise, Firavun ve Semud ordularının akıbetine dair bilginin peygamberin idrakine sunulması, yani ona ulaşması kastedilmektedir.

2حَدِيثُh-d-s

Kök:ح د ث—Bu kelime, 'haber, söz, kıssa, olay' anlamlarına gelir ve ayette Firavun ve Semud kavimlerinin başına gelen olayların anlatısını ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'hadîs' kelimesinin 'haber' veya 'kıssa' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'hadîsü'l-cünûd' ifadesi, Firavun ve Semud ordularının helak edilişine dair ibret verici kıssayı, yani onların başına gelen olayların anlatısını ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'hadîs' kelimesinin Kur'an'da 'söz' veya 'haber' anlamında mecazi olarak kullanıldığını açıklar. Buradaki 'hadîs' ifadesi, geçmiş kavimlerin akıbetine dair önemli ve ibret verici bir 'haber' veya 'söz' olarak anlaşılmalıdır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'hadîs' kavramının Kur'an'da genellikle 'ilahi mesajın bir parçası olan anlatı, kıssa' anlamında kullanıldığını vurgular. Ayetteki 'hadîsü'l-cünûd', Allah'ın kudretini ve inkarcıların akıbetini gösteren bir 'ilahi anlatı' niteliğindedir.

3ٱلْجُنُودِc-n-d

Kök:ج ن د—Bu kelime 'askerler, ordular' anlamına gelir ve ayette Firavun ile Semud kavimlerinin güçlü, kalabalık ve kibirli ordularını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'cünd' kelimesinin 'topluluk, ordu' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'el-cünûd' ifadesi, Firavun ve Semud'un, sayıca çok ve güçlü olmalarına rağmen Allah'ın kudreti karşısında aciz kalan ordularını temsil eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'cünd' kelimesinin 'Allah'ın veya bir kralın ordusu' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'el-cünûd', Firavun ve Semud'un, kendi güçlerine güvenen ve Allah'a karşı gelen ordularını ifade ederek, onların helak edilişinin büyüklüğünü vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'cünd' kelimesinin Kur'an'da hem ilahi ordular hem de inkarcıların orduları için kullanıldığını belirtir. Buradaki 'el-cünûd', Firavun ve Semud'un, peygamberlerine karşı çıkan ve helak olan ordularını ifade ederek, onların akıbetinin bir ibret olduğunu gösterir.

Bürûc Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

O orduların kıssası sana geldi mi? (85/17)

“Hel eta-ke” “Ke” (sen) diyerek sana geldi mi? Diye soru ile muhatap olan Efendimiz (s.a.v.) dir. Daha sonra bu âyetleri okuyan bizler muhatap alınmaktayız. Peygamber Efendimize soruluyorsa sana geldi, demektir. Gelmemiş olması düşünülemez. Ama biz ümmeti için sana geldi mi? Bir düşün diye uyarılmaktayız. Ne geldi mi?

“hadîsu-lcunûd” orduların haberi, olayı geldi mi? Bunu varlığında duydun mu? Nasıl elimize bir gazete alırız. Veya televizyondan haberlerde izleriz. Yeni bir savaş çıkmıştr. Ve biz bu haberi almışızdır. İşte o zaman bunun haberi bize ulaşmıştır.

“Ke” senin varlığında bu ordular faaliyete geçmiş midir? Bu ordular, peki kimdir? Neyin nesidir? Özelliği, faaliyet sahası nedir?

Eserin tamamını oku