Tevbe Sûresi 32. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Tevbe 32Cüz 10 · Sayfa 192

Tevbe Sûresi 32. Âyet

التوبة

Yurîdûne en yutfi-û nûra(A)llâhi bi-efvâhihim veye/ba(A)llâhu illâ en yutimme nûrahu velev kerihe-lkâfirûn(e)

Allah'ın nurunu ağızlarıyla söndürmek istiyorlar. Oysa kafirler hoşlanmasalar da Allah, nurunu tamamlamaktan başka bir şeye razı olmaz.

Bu ayet, Allah'ın nurunu söndürmeye çalışanların beyhude çabalarını ve Allah'ın nurunu tamamlayacağının kesinliğini vurgular. Anahtar kavramlar, 'istemek', 'söndürmek', 'nur', 'reddetmek/istememek' ve 'tamamlamak' fiilleri etrafında şekillenerek ilahi iradenin mutlak üstünlüğünü ve küfrün acizliğini ortaya koyar.

1يُرِيدُونَr-v-d

Kök:ر و د—Bir şeyi arzu etmek, istemek, talep etmek anlamındadır ve burada kafirlerin Allah'ın nurunu söndürme arzusunu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'irâde' kelimesinin 'revd' kökünden geldiğini ve bir şeyi elde etme arzusunu, ona yönelmeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yürîdûne' ifadesi, kafirlerin Allah'ın nurunu ortadan kaldırma yönündeki içsel eğilimlerini ve niyetlerini gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'irâde'yi bir şeyi yapmaya veya terk etmeye yönelik kesin bir eğilim olarak tanımlar. Burada kafirlerin, Allah'ın dinini ve hidayetini yok etme yönündeki kararlı ama boş çabalarını dile getirir.

2يُطْفِـُٔوا۟t-f-'-

Kök:ط ف أ—Bir şeyi söndürmek, yok etmek, ortadan kaldırmak anlamındadır ve kafirlerin Allah'ın nurunu yok etme girişimini ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'itfâ'' fiilinin bir şeyin ışığını veya ateşini gidermek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, kafirlerin İslam'ın hidayet nurunu, yani Allah'ın dinini ve peygamberliğini ortadan kaldırma çabalarını mecazi olarak ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'yutfiû' kelimesinin mecazi anlamda 'yok etmek, geçersiz kılmak' olarak anlaşılabileceğini ifade eder. Burada kafirlerin, Allah'ın nurunu (İslam'ı) kendi sözleriyle, yani batıl iddialarıyla söndürmeye çalıştıklarını belirtir.

3نُورَn-v-r

Kök:ن و ر—Işık, aydınlık, hidayet anlamındadır ve burada Allah'ın dini olan İslam'ı ve onun getirdiği hidayeti temsil eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'nûr' kelimesinin hem duyusal (gözle görülen ışık) hem de akli (hidayet, ilim) anlamları olduğunu belirtir. Ayetteki 'nûrullah', Allah'ın gönderdiği dinin, yani İslam'ın insanlara yol gösteren, karanlıkları aydınlatan hidayetini ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'nûr' kavramının genellikle 'hidayet' ve 'Allah'ın vahyettiği din' anlamında kullanıldığını vurgular. Bu ayetteki 'nûrullah', Allah'ın insanlığa gönderdiği ilahi mesajın, yani İslam'ın aydınlatıcı ve yol gösterici gücünü simgeler.

4وَيَأْبَى'-b-y

Kök:أ ب ي—Reddetmek, kabul etmemek, razı olmamak anlamındadır ve Allah'ın kafirlerin arzusunu reddettiğini ve nurunu tamamlayacağını ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'ebâ' fiilinin bir şeyi istememek, ondan yüz çevirmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ye'bâllâhu' ifadesi, Allah'ın kafirlerin nurunu söndürme arzusuna kesinlikle rıza göstermediğini ve bu çabalarını boşa çıkaracağını vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'ibâ'' kelimesinin bir şeyi yapmaktan veya kabul etmekten kaçınmak olduğunu ifade eder. Burada Allah'ın, kafirlerin nurunu söndürme girişimlerine izin vermeyeceğini, aksine kendi iradesini gerçekleştireceğini açıkça belirtir.

5يُتِمَّt-m-m

Kök:ت م م—Bir şeyi tamamlamak, eksiksiz hale getirmek, sona erdirmek anlamındadır ve Allah'ın nurunu (dinini) eksiksiz kılacağını ve yayacağını ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'itmâm' fiilinin bir şeyin eksiklerini gidererek onu mükemmel hale getirmek olduğunu açıklar. Ayetteki 'yütimme nûrahu' ifadesi, Allah'ın dinini (İslam'ı) kemale erdireceğini, onu tüm eksikliklerden arındırarak tamamlayacağını ve yeryüzüne yayacağını gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'itmâm'ın bir işi sonuna kadar götürmek ve hedefine ulaştırmak anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette Allah'ın, nurunu (İslam'ı) tamamlayarak, onun tüm insanlığa ulaşmasını ve hükmünü icra etmesini sağlayacağını ifade eder.

Tevbe Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Yurîdûne en yutfi-û nûra(A)llâhi bi-efvâhihim veye/ba(A)llâhu illâ en yutimme nûrahu velev kerihe-lkâfirûn(e) Allah’ın nurunu ağızlarıyla söndürmek istiyorlar. Oysa kâfirler hoşlanmasalar da Allah, nurunu tamamlamaktan başka bir şeye razı olmaz. (9/32)

“Nûr” eşyanın hakikati ve içten aydınlatarak zuhura getiren mertebedir. Esmâ-i ilahiyye ve rububiyet mertebesidir. Allah’ın nûru esmâ-i ilahiyyesidir. Kafirler hakikat-i örten gizliyenler, bu esmâ-i ilahiyyeyi nefsi istikametlerinde kullandıklarından ağızları yani nefsani sözleri ile söndürmek istiyorlar. Oysa hoşlanmasalarda bu Allah’ın nuru olan eşyanın hakikati âlemde razı olmuş ve razı olunmuş olarak meydana çıkacak-çıkmaktadır.

هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ {التوبة/33}

Huve-llezî ersele rasûlehu bilhudâ vedîni-lhakki liyuzhirahu alâ-ddîni kullihi velev kerihe-lmuşrikûn(e)

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7