İçeriğe atla

Enel Hakk

'Ben Hakk'ım' ifadesi. Hallac-ı Mansur'a atfedilen tevhid sözü.

Tanım

"Ene'l-Hakk", "Ben Hakk'ım" anlamına gelen ve Hallâc-ı Mansûr'a (ö. 922) atfedilen meşhur şathiye ifadesidir. Sûfî, fena hâlinde kendi benliğini müşahede etmeyip yalnız Hakk'ı gördüğü için bu sözü söyler.

Tarihî Bağlam

Hallâc, bu sözü sebebiyle Bağdat'ta 922 yılında idam edilmiştir. Ancak sonraki nesil sufiler (Attâr, Mevlânâ, İbn Arabî) onu bir "şehîd-i aşk" olarak yüceltmiştir.

Yorum

Bu ifade, hulûl (Tanrı'nın bir bedene girmesi) veya ittihâd (Tanrı ile birleşme) değil; fena-i mutlak hâlinde konuşanın artık kul değil, kul kalıbından konuşan Hakk olduğu tarzında anlaşılır. İbn Arabî, Fusûsu'l-Hikem'de Hallâc'ın sözünü vahdet-i vücûd çerçevesinde savunur.

Mevlânâ'nın Yorumu

Mesnevî'de Mevlânâ: "Ene'l-Hakk sözü halkın sandığı gibi büyüklük değildir; aksine büyük bir tevazudur. Çünkü 'Ben kulum' diyen iki varlık ispat eder: kendini ve Hakk'ı. 'Ben Hakk'ım' diyen ise kendi yokluğunu ilan eder."

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

  • Ferîdüddîn Attâr, Tezkiretü'l-Evliyâ
  • İbn Arabî, Fusûsu'l-Hikem
  • Mevlânâ, Mesnevî (II. cilt)

Bu Kavram'in Gectigi Eserler

TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye
TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

7x

Zîrâ vehm-i enâniyyet iktizâsı bulunan sıfât-i beşeriyye bu da'vâsını hâlen ve fiilen tekzîb eder. Ya'nî bu müddeinin, davacının fiili kavline uymaz. Yani işlediği fiil Enel Hakk fiiline uymaz. Enel Hakk sözünün hakikatine uymaz o da şirktir. Meselâ demirin kendisine mahsûs olan sıfatı vardır.

192 Fusûsu’l-Hi̇kem

TB. Kelime-i Yahyâviyye & Zekeriyyâiyye
TB. Kelime-i Yahyâviyye & Zekeriyyâiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

7x

Allah ağaçta zuhur eder, her yerde zuhur eder zaten bütün alemde “enel Hakk “ diyor ama görecek göz, duyacak kulak lazımdır. Böyle olunca “enel Hakk” diye bir insandan neden demesin. Bir başka yerde de “ enel Hakk sözü bir dava değildir,” diyor yani “enel Hakk” dendiği zaman Hallac-ı Mansur Allahlık davasında bulundu diye kestiler, idam ettiler, ademe gönderdiler, o da ayrı bir konu, “enel Hakk” sözü bir dava...

190 Fusûsu’l-Hi̇kem

İzmir İrfan Sohbetleri CD 2 (2000)
İzmir İrfan Sohbetleri CD 2 (2000)

Terzibaba - Necdet Ardıç

7x

Firavun ne diyordu; “Ene rabbikumul âla” ben sizin en yüce rabbınızım, diyordu, fert de kendi kendine “ben rabdan başka bir şey değilim” diyecektir, Hallac-ı Mansur’un “Enel Hakk” dediği gibi, yalnız onunla bunu arasında büyük fark var, “Enel Hakk” sözünü Hallac-ı Mansur ruhundan özünden hakikatinden söyledi, bunlar nefsinden söyleyecekler, kelam aynı ama uygulama başkadır.

135 3 2000 2 zmir rfan Sohbetleri CD 2

Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)
Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)

Terzibaba - Necdet Ardıç

7x

...Hakk Hep sıfatım O’nundur İsimlerim de Ya Hakk Fiillerim de O’nundur Nasıl demesin böyle Arada bir enel Hakk Demiyor ise Şüphededir onda Hakk Böyle zahir olur Hakk Sen batında kalırsın Eğer dilersen tekrar Se...

137 5 2001 3 CD Sohbet Aras Sohbetler

İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)
İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)

Terzibaba - Necdet Ardıç

7x

Bu sefer tehlikeli nokta tarikatlarda da yaşanır çok kaygan bir yerdir burası o nefis diyecektir ki, ruhunun söylemesi lazım gelen bu sözü nefis diyecektir ki “Enel Hakk”, “Ene Rab”, “Ene Allah”, demeye başlayacak kişiler, çünkü kendinde ilim yoluyla bunu bulmuş olacak, fakat bunu nefsaniyetine kaydıracak o zaman aynen firavunun hükmüne düşecek.

133 1 1998 2000 1 zmir rfan Sohbetleri CD 1

İnci Tezgâhı (2)
İnci Tezgâhı (2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

6x

Vasfedeceğim her sıfat Hakk, Hakk değil ise, bâtıl olur. Bunu istesem de istemesem de söylemek zorundayım ancak kim nasıl bilirse öyle desin. (Enel hakk) diyen de Hakk’tır, zâten o da kendisini böyle tanıtır.

63 (İnci Tezgâhı)

Sohbet Arası Sohbetler CD 6 (2001)
Sohbet Arası Sohbetler CD 6 (2001)

Terzibaba - Necdet Ardıç

6x

Yalnız bu “Enel Hakk” diyen “Enel Hakk” hikmetine gelen insanlar bu çalışmayı yani Allah’ın varlığını kendilerinde bulma çalışmasını doğuluların yaptığı gibi nefis terbiyesi yönünden değil de batı yönünden gelen ilim ile bileceklerdir. İlim ile bildiklerinden bunu muhafaza edemeyecekler kendilerinde ve nefisleri bundan pay alacaktır. Doğudan gelen bu tevhid anlayışı kendi varlığında Hakk’ı bulma anlayışı doğu...

138 6 2001 4 CD Sohbet Aras Sohbetler

TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları
TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

6x

Rasulullah’a baktığımız zaman O’nun hüviyetinde olan Hakk’ı ancak orada görebiliriz, O’nun ilminde O’nun verdiği bilgiler içerisinde görebiliriz. Beni görebilen Hakk’ı görebilir manasınadır, “Enel Hakk” deseydi ki ne olurdu? Hiçbir şey olmazdı gene aynı şey olurdu. Ama bu kelimedeki nezaket başka “Enel Hakk” taki hakikat daha başkadır.

191 Fusûsu’l-Hi̇kem

Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (30)
Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (30)

Terzibaba - Necdet Ardıç

6x

Yani beşeri benliğine, nefsine düşüp de, ‘Enel Hakk’ iddiasında gibi bulunmak, onu yapmaz zaten. Hazine kendisinde olan kimse, ‘Ben de hazine var’ demez. Eğer diyorsa yoktur da, atıyor. Yani dışardan bu zengin, hazine sahibi desinler diye. Kahveye giden bir kimse, yani herhangi bir yerde oturumda olan bir kimse, cebinde yüzbin dolar varsa, paketi çıkarıp koyar mı ortaya.

162 30 Muhtelif Sohbet Aras Sohbetler

İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)
İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)

Abdulkerim Cili

6x

İşte buradaki veli, buraya ulaşan kimse, Museviyet velisidir. Eğer yoluna devam ederse, İseviyet'e ulaşır. Yani, sıfatlar kendisinde tahakkuk etmeye başlar. "Enel hakk" diyor ya, "Ben Hakk'ım" diyor. Anlayanlar yanlış anladı da, kendisi doğru söyledi. İşte ama o, kendisine gelen Zat tecellisinin neticesinde " Enel Hakk" dedi.

114 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l

Sohbet Arası Sohbetler CD 7 (2001)
Sohbet Arası Sohbetler CD 7 (2001)

Terzibaba - Necdet Ardıç

6x

Yalnız bu “Enel Hakk” diyen “Enel Hakk” hikmetine gelen insanlar bu çalışmayı yani Allah’ın varlığını kendilerinde bulma çalışmasını doğuluların yaptığı gibi nefis terbiyesi yönünden değil de batı yönünden gelen ilim ile bileceklerdir. İlim ile bildiklerinden bunu muhafaza edemeyecekler kendilerinde ve nefisleri bundan pay alacaktır. Doğudan gelen bu tevhid anlayışı kendi varlığında Hakk’ı bulma anlayışı doğu...

139 7 4 CD 2001 Sohbet Aras Sohbetler

A'yân-ı Sâbite
A'yân-ı Sâbite

Terzibaba - Necdet Ardıç

5x

Halbuki görünende görünmeyen, gerçek olandır. Yani görüneni ortaya çıkaran görünmeyendir. Ehlullah’tan birisi öyle diyor, Enel Hakk bir dava değildir, hani bir davadır ya Allah’lık davasında bulunuyor, diye Enel Hakk dava değildir diyor, ene batılım demek davadır diyor.

78 A’yân-I Sâbi̇te

Hac Sûresi
Hac Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

Şimdi gelelim tevhid hakikati ile bu işe bakmaya yani hakikat ve Marifet mertebesinden, bütün bu varlıkta buradan Hallac’ın sözüne de yol açılmış oluyor, Hallac-ı Mansur’un sözüne de yol açılmış oluyor, Hallac-ı Mansur “Enel Hakk” dedi veya demezden evvel veya o devrelerde muhabbetli olduğu heyacanlı olduğu devrelerde daha kendisinde henüz Marifet mertebesinin hakikati yerleşmediği yani tabiileşmediğinden coşkulu...

234 22 27 Kur Ker Yol Hac Sûresi Murat Deruni

Yûsuf Sûresi
Yûsuf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

Burada bir şeye dikkat çekmemiz gerekiyor, kişi “Enel Hakk” demekle “mutlak Ferdiyyet” mertebesi itibariyle bütün varlıktaki Hakk değildir, bireysel “vitriyyet-i” yönüyledir. Yani kendi vücût mülkünde kendindeki “Hakk” yönüyle “Enel Hakk” tır.

22 12 Yûsuf Sûresi̇

Sohbet Arası Sohbetler CD 10 (2002)
Sohbet Arası Sohbetler CD 10 (2002)

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

Şimdi gelelim tevhid hakikati ile bu işe bakmaya yani hakikat ve Marifet mertebesinden, bütün bu varlıkta buradan Hallac’ın sözüne de yol açılmış oluyor, Hallac-ı Mansur’un sözüne de yol açılmış oluyor, Hallac-ı Mansur “Enel Hakk” dedi veya demezden evvel veya o devrelerde muhabbetli olduğu heyacanlı olduğu devrelerde daha kendisinde henüz Marifet mertebesinin hakikati yerleşmediği yani tabiileşmediğinden coşkulu...

142 10 CD 2002 Sohbet Aras Sohbetler

Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri
Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

Burada bir şeye dikkat çekmemiz gerekiyor, kişi “Enel Hakk” demekle “mutlak Ferdiyyet” mertebesi itibariyle bütün varlıktaki Hakk değildir, bireysel “vitriyyet-i” yönüyledir. Yani kendi vücût mülkünde kendindeki “Hakk” yönüyle “Enel Hakk” tır. Bu da, zât-ı mutlağın o bedende Hakk esmâsının zuhurudur.

Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri

Sohbet Arası Sohbetler CD 4 (2000)
Sohbet Arası Sohbetler CD 4 (2000)

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

Gülşen-i Raz’da “Ey muhterem kişi ağaçtan Allah’ın Enel Hakk sözünü söylediğine inanıyorsun da bir insandan çıktığına yani hallaç-ı Mansur’un Enel Hakk sözüne neden inanmıyorsun “ diyor. Allah ağaçtan da zuhur eder, böcekten de zuhur eder, çekirgeden de zuhur eder. Zaten zuhur eden de odur başka zuhur eden de yoktur ki bu alemde. İşte bu gibi zahir alemde süfliyat diye ifadelendirdiğimiz oluşumlar hakikat aleminde...

136 4 CD 2000 Sohbet Aras Sohbetler

Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)
Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

Nasıl ki Berat gecesinin ertesi günü Kıble değişti bakınız ne kadar mühim bu gecelerin hükümleri Miraç gecesinin ertesi günü de “Men reani fekat real Hakk” yani Bana bakan Hakk’ı görür “ dedi ne kadar nezaketli bir söz. İçinde hiç benlik olmayan bir söz. “Enel Hakk” demedi ama dediği o idi. “Bana bakan Hakk’ı görür” ne demektir, “Ben” diye bir şey olmayan o mübarek bedende Hakk’ın varlığından başka bir şey yoktur.

161 29 Muhteli̇f Sohbet Arasi Sohbetler

Tasavvuf Izâhları
Tasavvuf Izâhları

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

Yani kendi varlık çevresindeki kendinin Hakk olduğunu söyledi. Bütün âlemlerdeki Hakk benim demedi. Aslında “enel Hakk” bir iddia değildir, zâten âlem hep odur, her varlık kendi sahasında “enel Hakk” narasını atmaktadır, gerçek iddia “ben bâtılım” demektir.

109 Tasavvuf zahlar

TB. Kelime-i Şîsiyye
TB. Kelime-i Şîsiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

4x

Hani “18 bin alemi kat ederek geldik buraya” irfan mektebinin başında kısa bir pasaj ile bunlar anlatıldı. Lübb-ül Lübb’de de biraz daha geniş tafsilat bu konu ile ilgili vardır. Bunları idrak edenler “Enel Hakk” diye bağırmışlardır. Sende Hakkın varlığını idrak ettiğin zaman insan da nasıl vuruntu yapar ve bağırtır.

120 Fusûsu’l-Hi̇kem

Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000)
Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000)

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

...Enel Hakk sözüne neden inanmıyorsun “ diyor. Allah ağaçtan da zuhur eder, böcekten de zuhur eder, çekirgeden de zuhur eder. Zaten zuhur eden de odur başka zuhur eden de...

134 2 2000 1 CD Sohbet Aras Sohbetler

İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)
İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)

Abdulkerim Cili

3x

Ama hem gören, hem görülen ehl-i kemal ise, onlar zaten birbirlerinde Hakk'tan başka bir şey görmezler, bu hali takdir edebiliyorlarsa yapılacak bir iş kalmaz,. Hallac-ı Mansur'un " Enel hakk " demesi nedeniyle cezalandırılması; bu fiile bakanlar, fiil âleminden, şeriat mertebesinden, madde mertebesinden baktıkları için orada suç teşkil ediyor.

115 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l

En'âm Sûresi
En'âm Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

İşte Hallac-ı Mansur’un hadisesindeki incelik budur, “Ey Hallac sen anlayamadın mı daha bu hayattaki yapılan işlerin ne olduğunu hem enel Hakk diyorsun hem de Salihlere tahsis etti diye neden ecmain yapmadı diye suçlamaya kalkıyorsun” yani dile getiriyorsun diyor.

En'âm Sûresi

Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)
Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)

Mahmûd-ı Şebüsterî

3x

...lırsa gündüz uzar! Evvela efal alemindeki yaşantı sonra esma sonra sıfat alemindeki yaşantı. Saçlarını kesmiş demesi esma aleminden sıfat alemine geçmiş olması demektir. Saçlarının kesilmesi varlığın Hakk’ın s...

123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)
Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

Her ne kadar bazı kimseler “ Enel Hakk ” Ben Hakk’ım dedikleri zaman ehl-i zahir Allah’lık iddia ettiği hükmüne varıp başını bile kesebilirler ancak işin aslı öyledeğildir. Hal bu ki “ Enel Hakk ” diyen kişi “Benim varlığımda Allah’tan başka birisi yok” manasında onu söylüyor.

160 28 Muhtelif sohbet ars sohbetler

TB. Kelime-i Îseviyye
TB. Kelime-i Îseviyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

3x

Şimdi Hakta helak halinde "Men reânî fekad rea'l-Hakka” Bana bakan Hakkı görür buyuruyor, Efendimiz (s.a.v.). Bakın burada ben Hakk’ım demiyor. Hallacı Mansur’un söylediği “Enel Hakk” Beyazid-i Bestaminin söylediği “Cübbemin altında hiçbir şey yok” tekrar kendilerine döndüklerinde اَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ derler.

188 Fusûsu’l-Hi̇kem

Şu'arâ Sûresi
Şu'arâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

O söylediği hatalı söz üzerine “ene’l Hakk” demeye başlıyor. Hem “enel Hakk” diyorsun hem de tahsisten bahsediyorsun diyor. Orada ince bir hadise vardır. Tevhid ilmi ile bakıldığı zaman “ve ala ibadillahis salihin” demek aynı zamanda “ve ala ibadillahi ecmain” demektir zaten.

238 26 39 Ku Ker Yol Şu'ara Sûresi Murat Derûni

İnsân-ı Kâmil (Cilt 1)
İnsân-ı Kâmil (Cilt 1)

Abdulkerim Cili

3x

Şimdi bu sözü söyleyen, dışarıdan duyulduğunda bu sözü söyleyenin Abdülkerim Cili olduğunu zannediyoruz. Fakat bu söz Hallac-ı Mansur'un söylediği; " Enel Hakk " gibi aslında ona ait olmayan bir söz yani Cenab-ı Hakk'ın zatının o ağızdan öyle söylemesi, konuşması öyle kelâmıdır.

113 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l

Şûrâ Sûresi
Şûrâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

Mahmut Şebüsteri; “Gülşen-i Raz” isimli kitabında bu hususla ilgili güzel bir izah yapmıştır. Reva başet “enel Hakk” ez dirahti, Çira nebvet reva ez nik bahti ? Türkçesi : “Bir ağaçtan “Enel Hakk = Ben Hakkım” sesinin gelmesi caiz oluyor da, ezeli saadete mazhar bir adamın ( Mansur’un ) aynı sözü söylemesi neden caiz görülmüyor,” diye ifade edilmiştir.

250 42 38 Ku Ker Yol Şûrâ Sûresi Murat Derûni

Kıyâmet Sûresi
Kıyâmet Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

Çünkü birey beşer kişinin Allah olması için, bütün bu âlemlerden daha büyük bir hacmi olması lâzımdır ki, Allahı (c.c.) içine alıp-ihata etsin ve kendi onun yerine geçmiş olsun. Bu ise olacak bir şey değildir. “Enel Hakk “ sözü ise aslında çok yanlış anlaşılmakta-dır. Çünkü orada “enellah” denmemektedir. “Enel Hakk “ denmektedir, bu ise kişinin sadece kendi vücut mülkünde, Hakk’tan başka bir varlık olmadığını ifade...

165 9 Kiyâmet Sûresi̇

TB. Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet
TB. Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

2x

Cisimler ve şehadet aleminden bir cüz olmak itibariyle yani bu maddeler ve şehadet aleminden bir parça bir cüz olmak itibariyle Hakk ile insan arasında gayriyet mevcut olduğu aşikardır. Yani her ne kadar bu varlık “Enel Hakk” dese de yine de Haktan ayrıdır, cisim olarak ayrıdır. Vücut mertebeleri ile bazı misaller: Mertebeler bahsinde bazı misaller sık sık verilmektedir, yani Fusus-ul Hikemde.

181 Fusûsu’l-Hi̇kem

Sohbet Arası Sohbetler (25)
Sohbet Arası Sohbetler (25)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

Yani birey hak mertebesinden, ama nurunu, bu sözden aldığı için o da gerçek. Söylediği gerçek . Hayır ben batın mertebesindenim mi deseydi. Enel Hakk demek irfan ehli öyle diyor izah ederken, “ Enel hakk ” bir dava değildir zaten normal bir hadisedir.

157 25 sohbet aras sohbetler

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10

Ahmet Avni Konuk

2x

Onlarda bir kıl ucu kadar varlık kalmamıştır. Hakk'ın kudret elinde bir kalkan gibidirler; ve kalkanın hareketi kendinden değildir. İşte "Ene'l-Hakk"ın anlamı budur. Kalkan der ki, ben ortada yokum, hareket Hakk'ın elindendir. Bu kalkanı Hak görünüz ve Hak ile pençeleşmeyiniz!

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10

Vahiy ve Cebrâîl
Vahiy ve Cebrâîl

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

Mahmut Şebüsteri; “Gülşen-i Raz” isimli kitabında bu hususla ilgili güzel bir izah yapmıştır. Reva başet “enel Hakk” ez dirahti, Çira nebvet reva ez nik bahti ? Türkçesi : “Bir ağaçtan “Enel Hakk = Ben Hakkım” sesinin gelmesi caiz oluyor da, ezeli saadete mazhar bir adamın ( Mansur’un ) aynı sözü söylemesi neden caiz görülmüyor,” diye ifade edilmiştir.

Sohbet Arası Sohbetler CD 8 (2002)
Sohbet Arası Sohbetler CD 8 (2002)

Terzibaba - Necdet Ardıç

İşte gece vaktince yani Fenafillah mertebesinde bunlar böyle gelip kişide hakikatler ortaya getirmekte, ama bunlar oluştuktan sonra tabi olan güneşin doğması Fecrin doğması ile artık bunlara ihtiyaç kalmaması kişinin doğrudan Hakk ile Hakk yani “Enel Hakk” olması, o zaman bu aradaki varlıklara ihtiyacın kalmaması demektir güneşin doğuşuna kadar Rabbının izni ile inerler diyor, sonra yukarıda اِنَّاۤ اَنْزَلْنَاهُ...

140 8 2002 10 CD Sohbet Aras Sohbet

Muhtelif Mevzular Sohbetleri (2011)
Muhtelif Mevzular Sohbetleri (2011)

Terzibaba - Necdet Ardıç

“Enel Hakk” deyen Hallâc-ı Mansura doğru ama Şeriata göre kafasını kestiler garibin. O ayrı bir konu, ayrı bir saha. İşte o kişinin sizin dikkatinizi çeken taraf o, söylediği söz doğru ama söyleyen kişinin kendisi yanlış, onu söyleyebilir bir kişi ama Hakkıyla söyler, yaşayarak söyler ozaman söyleyende o kişi değildir zaten, Hak ondan “ben Hakkım” diye konuşur Hallâc-ı Mansurda olduğu gibi.

154 22 2011 Muhtelif mevzular sohbetler

Divan 3
Divan 3

Terzibaba - Necdet Ardıç

Baktım zâtım zât-ı Hakk, hep sıfatım Onun’dur, İsimlerim de ya Hakk, fiillerim de Onun’dur. Nasıl demesin böyle, arada bir (enelhakk), Eğer demiyor ise, şüphededir onda Hakk, Böyle zâhir olur Hakk, sen bâtında kalırsın, Eğer dilersen tekrar, sen zâhirle olursun.

16 Divan 3

Muhammed Sûresi
Muhammed Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Hani “ 18 bin âlemi kat ederek geldik buraya” irfan mektebinin başında kısa bir pasaj ile bunlar anlatıldı. Lüb-ül Lüb de de biraz daha geniş tafsilat bu konu ile ilgili vardır. Bunları idrak edenler “Enel Hakk” diye bağırmışlardır. Sende Hakkın varlığını idrak ettiğin zaman insan da nasıl vuruntu yapar ve bağırtır.

251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi Murat Deruni

Bakara Dosyası
Bakara Dosyası

Terzibaba - Necdet Ardıç

“Şimdi Hakk ile geldin” ile “kûrb’ân” hadisesinin aynı anda vâki olması Âyet’de diğer bir yönüyle “enel Hakk “ mertebesini işâret etmektedir. Sûre ve ayet no (2/71) dir toplamı 10 etmektedir bu yöndende yine “Fenâ Hâlini” işaret etmektedir.

34 Bakara dosyas

Altı Peygamber - Hz.İsa (a.s) Ruhullah
Altı Peygamber - Hz.İsa (a.s) Ruhullah

Terzibaba - Necdet Ardıç

...dolayı cennette duramadılar, bu dünyaya indirildiler, murdarlaştılar, kudsiyetlerini bitirdiler. Murdar kişi, kirli kişi, dokunduğunu da murdar eder. Şeriata göre bu böyle idi ve o güne kadar da bütün o nesil...

60 6 Peygamber (5)

Bir Hikâye, Birçok Yorum
Bir Hikâye, Birçok Yorum

Terzibaba - Necdet Ardıç

İster Hallac’ın söylediğini ilk başta söyle rahatla. ENEL HAKK. İki ehad arası “kelebeğin ömrü” veya “28 peygamberin hayatının cem’i”. Bu iki zaman arasında fark yok. vahdet-bâtın-asr veya kesret-zahir- zaman.

25 Bi̇r Hi̇kâye Bi̇r Çok Yorum

Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)
Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

Ben “O”yum “o” da Ben. O'yu kaldırır, artık sadece kalan ben hükmüdür ben. Şimdi de Mansur'un bir sözü vardır. “ENEL HAKK” demesidir, Mansur'un bu hakikatini ilk idrak ettiği sözüdür. Ve zamanıdır. Kişilerde ilk tecellide, ilk çarpıntıda, ilk vuruşta hisseder.

111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”

Karagün Dostuyum (Cilt 2)
Karagün Dostuyum (Cilt 2)

Nusret Tura

Bu tecellî karşısında kendini görmez, unutmuştur. Onun feyzini alan­lar da bu hâli kendilerinden bilirler. Bazen coşarak «Ene'l-Hakk» derler. Coşmayanlar ise tenezzül ettikleri ilk anda edebe riâyet ederek «Hüve’l-Hakk» derler. Gözlerinin her değdiği şeyi Hakk görmek lâzımdır.

85 Karagün Dostuyum (ii)

TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye
TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

“HU” küpünün rengi yani O’nun rengi yani Allah’ın rengi yani “sıbgatullah” o “sıbgatullah”ın içine düşen bir kimse mertebe-i vahdete vasıl oldukda sen ona bu mertebeyi hüviyetten ayrıl, yani Hakk mertebesine yani O olduktan sonra kalk ayrıl beşeriyetine çık desen, şevkinden o sana küp benim yani vahdetin küpü ve hüviyetin nuru benim, sen başkasın diye bana levm etme. O küp benim sözü ise “Enel Hakk” demektir. Mesela...

122 Fusûsu’l-Hi̇kem

Bi'smi Has, Selâm (13)
Bi'smi Has, Selâm (13)

Terzibaba - Necdet Ardıç

Allah “Allahlığını” kimseye bırakmaz ki zayıf bir varlıkta Allah’ın tam olarak haşmetiyle olması mümkün değildir. Kişi kendi varlığında olan Hakk’ı, kendi hâli kadar idrâk ettiği zaman ”Ben Hakk’ım/enel Hakk” demektedir. Her varlıkta Allah’ın varlığı vardır, kişi şuurlandığı zaman kendisindeki Hakk’ı idrâk ettiğinde “kendisi kadar Hakk olmaktadır.

91 Bi̇i̇smi̇ Has, Selâm (13)

Sohbet Arası Sohbetler CD 16
Sohbet Arası Sohbetler CD 16

Terzibaba - Necdet Ardıç

...Hakk Hep sıfatım O’nundur İsimlerim de Ya Hakk Fiillerim de O’nundur Nasıl demesin böyle Arada bir enel Hakk Demiyor ise Şüphededir onda Hakk Böyle zahir olur Hakk Sen batında kalırsın Eğer dilersen tekrar Se...

148 16 3 CD Sohbet Aras Sohbetler

Tüm Şiirlerim
Tüm Şiirlerim

Terzibaba - Necdet Ardıç

Baktım zâtım zât-ı Hakk, hep sıfatım Onun’dur, İsimlerim de ya Hakk, fiillerim de Onun’dur. Nasıl demesin böyle, arada bir (enelhakk), Eğer demiyor ise, şüphededir onda Hakk, Böyle zâhir olur Hakk, sen bâtında kalırsın, Eğer dilersen tekrar, sen zâhirle olursun.

129 (tüm Şi̇i̇rleri̇m)

Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (27)
Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (27)

Terzibaba - Necdet Ardıç

Nasıl ki Berat gecesinin ertesi günü Kıble değişti bakınız ne kadar mühim bu gecelerin hükümleri Miraç gecesinin ertesi günü de “ Men reani fakal real Hakk” yani “ Bana bakan Hakk’ı görür “ dedi ne kadar nezaketli bir söz. İçinde hiç benlik olmayan bir söz. “ Enel Hakk ” demedi ama dediği o idi. “Bana bakan Hakk’ı görür” ne demektir, “Ben” diye bir şey olmayan o mübarek bedende Hakk’ın varlığından başka bir şey...

159 27 Muhtelif Sohbet aras shbetler

Reşahât — Aynü'l-Hayât
Reşahât — Aynü'l-Hayât

Terzibaba - Necdet Ardıç

Çünkü abdiyyet ve ulûhiyyet hakîkatlerini kendi bünyesinde birleştirmiş ama zuhura çıkartırken abdiyyet hükmüyle çıkarmaktadır. İşte bu bir kemâlattır. Bazıları dediği burada meselâ Hâllâc-ı Mansur’un dediği gibi “Ene-l Hakk” bu tür sözler kemâl ehlinden fazla çıkmaz. Böyle iddiaları olmaz demek istiyor. “...Lakin bu her ârifin başarabileceği bir iş değildir.

65 Reşahat Ayn-EL Hayat

TB. Fusûs Mukaddimesi (Cilt 180)
TB. Fusûs Mukaddimesi (Cilt 180)

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

Hakka Hakk ile nazar etmesi budur, bu da Fenafillah mertebesinin hakikatidir. Kendinden fani olduğunda bakıyor ki kendinde Hakk işte buraya gelen Hallac-ı Mansur “Enel Hakk” diyor, Hallac-ı Mansur mu diyor, biz öyle görüyoruz, orada söyleyen Hakk’tır, artık Mansur diye Mansur’un nefsi diye bir şey kalmış değildir.

180 Fusûsu’l-Hi̇kem

TB. Kelime-i İsmâîliyye & Ya'kûbiyye
TB. Kelime-i İsmâîliyye & Ya'kûbiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

-Onu sohbetten sonra görüşelim orada çok mühim meseler var, orada bir bakıma Hallac’ın ikaz alması hatta başının da gitmesi “mademki sen enel Hakk hükmünü idrak edecek kapasiteye geldin o zaman Hz. Rasulullah’ın söylediği ve ala ibadillahis salihin, salihler üzerine olan tahsisinin aslında salihler değil cemi olduğunu anlaman lazımdı diyor.

183 Fusûsu’l-Hi̇kem

Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)
Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

“Men reani fekad reel Hakk” yani. “Bana bakan Hakk-ı görür” buyurdu. Müthiş bir irfaniyyet hakikatidir. “enel Hakk” demenin bir başka halidir. O dahi doğrudur, ancak nezaketi Rasulüllah, bu hakikati kendine ait olarak ifade etmemiş, görüşü ve idrakini görene bırakmıştır.

Dur Rabbın Namazda Cilt 2