Hallac-ı Mansur
'Enel Hakk' diyen sufi. Tevhid şehidi.
Tanım
Hüseyin b. Mansûr el-Hallâc (ö. 309/922), İslam tasavvuf tarihinin en tartışmalı ve en tesirli simalarından biridir. "Ene'l-Hakk" (Ben Hakk'ım) sözüyle bilinir; bu söz nedeniyle zındıklıkla itham edilip Bağdat'ta idam edilmiştir. Tasavvufta "tevhid şehidi" (şehîd-i aşk) olarak anılır.
Hayatı
İran'ın Beyzâ bölgesinde doğdu. Sehl et-Tüsterî, Cüneyd-i Bağdâdî ve Amr b. Osman el-Mekkî gibi büyük sufilerden feyz aldı. Ancak "sırrı ifşa" etmesi nedeniyle Cüneyd'den ayrıldı. Hindistan, Türkistan, Mekke'ye seyahatler yaptı. Bağdat'ta uzun bir muhakemeden sonra Abbasî halifesi Muktedir-Billâh ve veziri Hâmid b. Abbas döneminde (309/922) hapsedildi, işkence gördü ve idam edildi.
"Ene'l-Hakk" Sözü
Bu söz tasavvuf tarihinin en çok tartışılan ifadesidir. Sekr (manevi sarhoşluk) hâlinde söylendiği, kulun kendiliğinin Hakk'ta fânî oluşunu ifade ettiği şeklinde yorumlanmıştır. Mevlânâ Mesnevî'de (II/305) onu savunur: "Ene'l-Hakk demek büyük tevazudur; zira kulun kendi varlığını reddedip sadece Hakk'ı ikrar etmesidir." Attâr ise "Mantıku't-Tayr" ve **"Tezkiretü'l-Evliyâ"**da onu aşk şehidi olarak yüceltir.
Eserleri
En meşhur eseri **"Kitâbü't-Tavâsîn"**tir. Burada Tâsîn-i Sirâcü'l-Enbiyâ, Tâsîn-i Tevhîd gibi kısımlarda tevhid felsefesini sembolik dille anlatır. Dîvânı da vardır; aşk, hicran ve vuslat temalı şiirler içerir.
Tasavvuftaki Etkisi
Hallâc, aşk tasavvufunun kilit ismidir. Rûzbihân Baklî, Attâr, Mevlânâ, Yunus Emre, Fuzulî gibi isimler onu "tevhidin şehîdi" olarak anar. İbn Arabi de ondan takdirle bahseder. Ölümü (darağacında "Ya Rabbi beni öldürenleri affet" demesi), aşkın en yüksek mertebesinin işareti sayılır.
Hz. Peygamber ile İlişkisi
Kitâbü't-Tavâsîn'deki "Tâsîn-i Sirâc" bölümü, Hz. Peygamber'in nurani hakikatini (Hakikat-i Muhammediyye) işleyen erken dönem metinlerin başında gelir.
İlgili Kavramlar
Kaynaklar
- Hallâc, Kitâbü't-Tavâsîn
- Attâr, Tezkiretü'l-Evliyâ
- Louis Massignon, La Passion d'al-Hallâj
- Mevlânâ, Mesnevî (II/305 vd.)
Bu Kisinin Gectigi Eserler

Nusret Tura
29x“------------------------------- Ebul-Abbas halifenin sohbetinde iken Mansur hakkında ne düşündüğünü sorar, o da cevaben (Senin işin yok mu? Sen bir halifesin. Halkın huzurunu rahatını düşün, öldürdüğün velinin kanı seni boş bırakır mı sanıyorsun?”
84 Hikâyeler – Vecizeler – Atalar sözü

Terzibaba - Necdet Ardıç
9x“Rasulüllah-ıVeysel Karani Hz. Ziyarete gelmesi......... (110) Hallac-ı Mansur................................................................. (147) Terzi Baba kitapları.......................”
139 7 4 CD 2001 Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
9x“Rasulüllah-ı ziyaret için Veysel karani Hz. Gelmesi….(110) Hallac-ı Mansur……………………………………………… (147) Terzi Baba kitapları……………………………………….…. (167) ÖN SÖZ BİSMİLLÂHİRRHMANİRRAHÎM: Muhterem okuyucularım her ne vesile ile elinize geçmiş olan bu ve devamı olan (30) kitap, uzun senelerden beri yapmaya çalıştığımız konulu sohbetlerimiz aralarında, verdiğimiz çay molalarında, ayrıca herhangi bir yerde sorulan sorular üzerine...”
138 6 2001 4 CD Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
9x“(267) Hz Rasulüllah-ı ziyaret için Veysel ka. Hz. Gelmesi…….. (294) Hallac-ı Mansur…………………………………………...…. (331) Terzi Baba kitapları…………………………………….……. (347) ÖN SÖZ BİSMİLLÂHİRRHMANİRRAHÎM: Muhterem okuyucularım her ne vesile ile elinize geçmiş olan bu ve devamı olan (30) kitap, uzun senelerden beri yapmaya çalıştığımız konulu sohbetlerimiz aralarında, verdiğimiz çay molalarında, ayrıca herhangi bir yerde sorulan...”
137 5 2001 3 CD Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
8x“Şimdi gelelim tevhid hakikati ile bu işe bakmaya yani hakikat ve Marifet mertebesinden, bütün bu varlıkta buradan Hallac’ın sözüne de yol açılmış oluyor, Hallac-ı Mansur’un sözüne de yol açılmış oluyor, Hallac-ı Mansur “Enel Hakk” dedi veya demezden evvel veya o devrelerde muhabbetli olduğu heyacanlı olduğu devrelerde daha kendisinde henüz Marifet mertebesinin hakikati yerleşmediği yani tabiileşmediğinden coşkulu...”
234 22 27 Kur Ker Yol Hac Sûresi Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
6x“Şimdi gelelim tevhid hakikati ile bu işe bakmaya yani hakikat ve Marifet mertebesinden, bütün bu varlıkta buradan Hallac’ın sözüne de yol açılmış oluyor, Hallac-ı Mansur’un sözüne de yol açılmış oluyor, Hallac-ı Mansur “Enel Hakk” dedi veya demezden evvel veya o devrelerde muhabbetli olduğu heyacanlı olduğu devrelerde daha kendisinde henüz Marifet mertebesinin hakikati yerleşmediği yani tabiileşmediğinden coşkulu...”
142 10 CD 2002 Sohbet Aras Sohbetler

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
5x“Mansur bir gün bağdatta kürsiye çıkmış, kürside vaaz ederken cuş-u huruşa geliyor muhabbet haline geliyor, ne olurdu Hz Rasulullah tahsif etmeseydi “ve ala ibadillahissalihin” demeseydi de “ve ala ibadillahi ecmain” deseydi yani Allah’ın rahmeti salih kullar üzerine olsun demeseydi de bütün kulları üzerine olsaydı, rahmetellil alemin değil miydi gibi bir sohbet yapmış, o anda Efendimizin (s.”
192 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“El justo se postra sometiendo de su cuerpo físico. Uno de los mas pobres amantes de Haqq Hallac-I Mansur, le pidió al fiscal que le había amputado las dos manos; que le permitiera realizar su último Azalá antes de partir al mas allá.”
47 Ahadiyyet

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“) efendimiz Mesnevî-i Şerifin cild-i hâmisinde bu ma'nâyı tavzîhan böyle buyururlar: eğer kafamızda bir mansura bir vücut vererek Mansur söyledi dersek yani kafamızda bir mansur zuhura getirir de kurgu yapar da Mansur söyledi dersek bizler de küfürden olmuş oluruz. Tercüme: "Bir Fir'avn ben Allâhım dedi. Alçak oldu. Bir Mansûr "Ben Hakk'ım" dedi kurtuldu. O Flr'avnın "ene'sinin akîbinde Allah'ın la'neti vardır.”
238 26 39 Ku Ker Yol Şu'ara Sûresi Murat Derûni

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“Resûlüllah bunun diyetini ne ile ödeyecek- sin deyince, hata ettiğini anlayan “Hallac-ı Mansur” hata ettim Ya Rasûlüllah boynum ile ödeyeceğim. “İbâdillâhis-Sâlihîn” ifadesi Salâh içinde tüm kullar vardır.”
127 15 2 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“Yok sen küfür ehli oldun, yanlış yaptın gibi şeylere girmemek lâzımdır. Böyle yorumlanınca küfür olmaz, hakikat olur. Ama genel ma’nâda ehl-i şeriatin zannettiği gibi Hallac-ı Mansur ene'l Hakk dedi kestiler, genel Allah dedi zannettiler. Halbuki o kendinin Hakk olduğunu söyledi. Yani kendi varlık çevresindeki kendinin Hakk olduğunu söyledi.”
109 Tasavvuf zahlar

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“Miraçtan sonra “eşhedü en lâ” geliyor. Ondan evvel “la ilâhe illallah” sadece ilk geldiği zamanı öyle bu. Bir gün Hallac'ı Mansur Bağdat'ta vaaz verirken bir cüşu hurûşa geliyor. Yani bir muhabbete geliyor diyor ki: Ne olaydı Hazreti Resulullah miraç gecesi “ve alâ ibâdillahis sâlihin” diyeceği yerde “ve alâ ibâdillahil ecmaîn” deseydi, ne olurdu?”
155 23 Sohbet aras sohbetler

Mahmûd-ı Şebüsterî
4x“Neslini devam ettirmezse bozulacak ve o orada bitecek. Ama biten bitiyor o da ayrı mesele. Kendini sende hallaç yapar, varlık pamuğunu atarsan Hallâc gibi bu sözü söylemeye başlarsın. Hallac’a pamuk atıcı diyorlar.”
123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“Firavun ne diyordu; “Ene rabbikumul âla” ben sizin en yüce rabbınızım, diyordu, fert de kendi kendine “ ben rabdan başka bir şey değilim ” diyecektir, Hallac-ı Mansur’un “Enel Hakk” dediği gibi, yalnız onunla bunu arasında büyük fark var, “ Enel Hakk ” sözünü Hallac-ı Mansur ruhundan özünden hakikatinden söyledi, bunlar nefsinden söyleyecekler, kelam aynı ama uygulama başkadır.”
133 1 1998 2000 1 zmir rfan Sohbetleri CD 1

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“Firavun ne diyordu; “Ene rabbikumul âla” ben sizin en yüce rabbınızım, diyordu, fert de kendi kendine “ben rabdan başka bir şey değilim” diyecektir, Hallac-ı Mansur’un “Enel Hakk” dediği gibi, yalnız onunla bunu arasında büyük fark var, “Enel Hakk” sözünü Hallac-ı Mansur ruhundan özünden hakikatinden söyledi, bunlar nefsinden söyleyecekler, kelam aynı ama uygulama başkadır.”
135 3 2000 2 zmir rfan Sohbetleri CD 2

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“Ama ondan evvel birisi sormuş Hallac-ı Mansur’a aşk nedir anlatırmısın demiş, demiş sen falan gün falan akşam üstü falan saatte falan yere gel orada aşkın ne olduğunu görürsün demiş. Ve bir başka arkadaşına demiş ki sen şu hırkamı al benim başıma böyle böyle bir hadise gelir orada nehire atarlar nehir kabarmaya başlar Dicle nehri Bağdat’ın içinden geçen o nehir kabarmaya başlar bu hırkamı onun üstüne koy dur dur de...”
143 11 6 CD 2002 Sohbet Aras Sohbetler

Nusret Tura
3x“Ten ile can gibidir. Müsbetle menfî gibidir. Efendimizin buyurdukları Hakkın kelâmında «Damarlarınızdan yakınım» sözü, Mansur gibi kabahat işlemememiz içindir. Yoksa bu yakınlık da iyilik ifâde etmektedir. Zarafeti, nüktesi olan bir sözdür.”
77 Aşk VE Muhabbet Yolu

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“...O’nun namaz kılmasına iyi hal göstermesine zindancı çok üzülmüş, çok muhabbet etmiş sevmiş, O’na demiş ki “Gel efendi seni buradan çıkarayım” demiş “Hallac-ı Mansur; “sen ne o...”
160 28 Muhtelif sohbet ars sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“(Hallac-ı Mansur) ************ Vâhid’e kendi kendini birlemek yeter. ************ Satırlar üzerinde gezen böcek, Ne bulur kitapta idrak edecek. ************ “ Cihan bağında insân bir şecerdir gayrılar yaprak, Nebiler meyvedir sen zübdesin Ya Rasûlullah.”
41 (İnci tezgâh-ı)

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“Ama ondan evvel birisi sormuş Hallac-ı Mansur’a aşk nedir anlatırmısın demiş, demiş sen falan gün falan akşam üstü falan saatte falan yere gel orada aşkın ne olduğunu görürsün demiş. Ve bir başka arkadaşına demiş ki sen şu hırkamı al benim başıma böyle böyle bir hadise gelir orada nehire atarlar nehir kabarmaya başlar Dicle nehri Bağdat’ın içinden geçen o nehir kabarmaya başlar bu hırkamı onun üstüne koy dur dur de...”
141 9 2002 5 CD Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“Hallac-ı Mansur “Ey kardeşim biz bu taşın toprağın tutsağı değiliz biz Hakk’ın tutsağıyız, ben buradan çıksam da gene tutsağıyım. O anda eli ile bir işaret ediyor, hemen duvarlar açılıveriyor. Sen iyi niyetinle beni bırakmak istiyorsun ama zaten burada ben tutsak değilim, ama Hakk’ın tutsağıyım diyor. Oradan da nereye kaçacağım, alem O’nun alemi nereye kaçacaksın.”
161 29 Muhteli̇f Sohbet Arasi Sohbetler

Canan Çalışkan
2x“” bölümünde ise kendisine Rabbinden yüce bir selam gelmiş olan kişinin, bu selamı alıp bulunduğu mertebesinden bu şekilde cevap verdiğini ifade eder. Duanın “ve ʻalâ ʻibâdillâhi's-sâlihîn” kısmını Hallâc-ı Mansûr ile ilişkilendirir. Hallâc-ı Mansûr Bağdat'ta vaaz ederken, “Mirâc gecesi Hz. Muhammed’in, Allâhʻın rahmetini sadece salih kulların üzerine tahsis etmeyip, ecmaîn (bütün kulların) üzerine olmasını...”
Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
2x“Aynı Vücutta olan bu ayn; yani ayn: ayan-ı sabite, sabit ayan burada da sabit olan şu vücut yani ayni vücutta şu görünüşte olan vücutta olan bu ayn, yani bu vücudun özünde olan bu aynda, ayn sen misin yoksa ben miyim diyor. Birisi gelse sorsa sen misin bu vucutta dese ne deriz? Yani Hallacı Mansur diyor ki Cenab-ı Hakka karşı “Şu aynı vücutta, şu bir vücutta var olan ya rabbi sen misin yoksa ben miyim?”
120 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Hallac-ı Mansur ne demişti “Ya rasulullah neden tahsis ettin Ve ala ibadillahissalihiyn” neden dedi “ecmain” demedi, yani Allah’ın selamını ve rahmetini bütün varlıkların ve insanların üstüne demedi de tahsis etti Salihlerin üstüne diye tahsis etti, şimdi burada bir şey daha zuhur ediy...”
136 4 CD 2000 Sohbet Aras Sohbetler

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
2x“Ama onu bilemediler. Hakk zuhurda Zat’ıyla zuhurdaydı Hallac-ı Mansurda. Zat’ıyla zuhur etmişti, konuşan Zat’ındandı, Hallac-ı Mansur orada yoktur, Hallac orada küffardı, yani Hallac ismi Hakk’a perde idi. Hakk Hallac ismini kendine perde etti.”
188 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Hallac-ı Mansur ne demişti “Ya rasulullah neden tahsis ettin Ve ala ibadillahissalihiyn” neden dedi “ecmain” demedi, yani Allah’ın selamını ve rahmetini bütün varlıkların ve insanların üstüne demedi de tahsis etti Salihlerin üstüne diye tahsis etti, şimdi burada bir şey daha zu...”
134 2 2000 1 CD Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Ama diyor ki Hallacı Mansur ben buradan gideceğim ama yarın gelip de beni burada bulmazlarsa seni asacaklar, assınlar beni diyor feda olsun canım size diyor. Tabi bu da bir muhabbetin yani sevginin coşkusu ona karşı, yok diyor sen korkma hemen elindeki zincirleri şöyle bir yapıyor patır patır dökülüyor zincirler, duvara şöyle bir işaret ediyor duvardan yol açılıveriyor.”
144 12 2002 2003 28 08.cd Sohbet Arasi Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Gerçek yaşamı oldukça hayret verici olan bu mertebeyi Hak teala her birerlerimize gereği gibi idrak ettirsin. ve ala ibadillahissalihin bölümündeki inceliğe ( Hallac-ı Mansur ) hadisesinde dikkatlarimiz çekilmiştir. * [158] “ İz- -T-B- ” Bunun üzerine efendimizin ruhaniyeti belirip.”
261 54 44 Ku Ker Yol Kamer Sûresi Murat Derûni

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“*(6) *(6) [ Bir gün Hallac-ı Mansur. Bağdat’ta kürsi’de vaaz ederken hoş bir hal içinde, ne olaydı Mi’rac gecesi efendimiz, ALLAH’ın rahmetinin sadece sâlih kulların üzerine tahsis etmeyip, ecmaın (bütün kulların üstüne olsun) deseydi, demiş.”
91 Bi̇i̇smi̇ Has, Selâm (13)

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...) takatından başkasını teklif buyurmaz. Herkesin kesbettiği kendi lehinedir. Ve iktisab eylediği de kendi aleyhinedir. «Ey Rabbimiz! Eğer unuttuk ise veya hata ettik ise bizi muaheze buyurma. Ey Rabbimiz! V...”
Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...lime yaparlar, sokak hayvanlarına yemek için atarlardı kabri bile olmazdı. “Ama efendim bunlar şeriat ehli câhil insanlar tevhid-i bilmezler.” Deyen kişide de zâten tevhid olmaz. Çünkü bu faaliyyet (tefhîd...”
172 6 Ru ya Mana Alemi Tuzak Mekr Hileli Zuhuratlar

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
2x“O kendisi aynı gördüğünden kendisine düşmanlık yapanı dahi düşman görmez. Çünkü orada bir isim tecellisini görür. Cisim görmez, Hakk’ın muradını görür. Hallaç-ı Mansur ne dedi, garibi öldürüyorlar kesiyorlar da ya Rabbi sen onların kusuruna bakma onlar senin şeriatını korumak için yapıyorlar, diye onlara dua ediyor, yani kellesini alanlara dua ile karşılık veriyor.”
191 Fusûsu’l-Hi̇kem

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
2x“Hakka Hakk ile nazar etmesi budur, bu da Fenafillah mertebesinin hakikatidir. Kendinden fani olduğunda bakıyor ki kendinde Hakk işte buraya gelen Hallac-ı Mansur “Enel Hakk” diyor, Hallac-ı Mansur mu diyor, biz öyle görüyoruz, orada söyleyen Hakk’tır, artık Mansur diye Mansur’un nefsi diye bir şey kalmış değildir.”
180 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Gerçek yaşamı oldukça hayret verici olan bu mertebeyi Hak teala her birerlerimize gereği gibi idrak ettirsin. ve ala ibadillahissalihin bölümündeki inceliğe ( Hallac-ı Mansur ) hadisesinde dikkatlarimiz çekilmiştir. *(6) *(6) [ Bir gün Hallac-ı Mansur. Bağdat’ta kürsi’de vaaz ederken hoş bir hal içinde, ne olaydı Mi’rac gecesi efendimiz, ALLAH’ın rahmetinin sadece salih kulların üzerine tahsis etmeyip, ecmaın...”
05 Salat

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“Ve Hallac-ı Mansur devam eder, “Bütün harfler ve biçimler, noktanın uzantısı, noktanın türevi olarak görüldüğünden, O’nun (Tanrı’nın) maddeler evrenindeki ilk belirlenmesinin nokta olduğuna inanılır. Elif bir nokta (•) nın uzantısıdır. Başlangıç nokta (•) ile başlar, Elif olur, B ile devam eder ve saklı nokta (•), B ’nin altındadır.”
89 6 her ey merkez nde mi hik yesi

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“" O mertebe için bunları yaparsanız Hakk size gelmiş olur yani Hakk sizi istilâ etmiş olur sonra bâtıl ise geçer gider. Hakk’ın gelmesi gerçek olarak Hakk esmâsı’nın senin bütün varlığını kuşatmasıdır, işte Hallac-ı Mansur bu mertebede “Enel Hak” demiştir. Zaten aslında bâtıl diye bir şey yok idi, bâtılı biz icat ettik, hayalimizden icat ettik, Hakk-ı gönderdik onun yerine yine hayalimizden, benliğimizden yeni bir...”
Zekat ve İnfak

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...ne o-lan tecellidir. Bu mertebeye gelen kişiye de Cenâb-ı Hakk beden “tur’u sina” sında (sine dağında) ateş sûretinde muhabbet-i ilâhiye ile tecelli “vâhy” (ilham) ederek, kelâm eder, ki ehli-ne malumdur. 3...”
Vahiy ve Cebrâîl

Ahmed Avni Konuk
“Vahdet sırrını apaçık söylemek, halk arasında sapkınlık fitnesine ve zahir uleması ile hakikat ehli arasında kavgaya, mücadeleye ve hatta kan dökücülüğe sebep olur. Nasıl ki Hallâc-ı Mansûr hazretleri bu sırrı keşfettiğinde, bu halk onun kanını döktüler; ve Muhyiddîn Arabî (k.s.) hazretleri Fusûsu'l-Hikem'ini sâdık bir rüyada aldığı Peygamber emri üzerine, bu vahdet-i vücûd sırrını apaçık söylediği için, zahir...”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1

Ahmed Avni Konuk
“Dostlarının pamuk gibi yumuşak ve zayıf olan imanları üzerine bu yalan ateşini dökersin ve onların inançlarını bozarsın. Kendini Hallâc-ı Mansûr hazretleriyle hem-meşreb addedip "ene'l-Hak" davasına kıyâm edersin. Dostların pamuk gibi yumuşak ve zayıf olan îmanları üzerine bu yalan ateşini dökersin ve onların i'tikadlarını ifsâd edersin.”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5

Ahmet Avni Konuk
“Ateşin demiri ele geçirip ondan demirlik sıfatını çekip alması gibi; ve bu ele geçirme içinde demirin, "Ben ateşim!" demesi caiz olduğu gibi, kulun da "Ben Hakkım!" demesi caiz olur. Nasıl ki Hz. Hallâc-ı Mansûr "Ene'l-Hak" (Ben Hakk'ım) buyurdu. Vücûd-i kadîm, vücûd-i hâdis üzerine kadem vurduğu ve onu istîlâ ettiği vakit, o hâdisi hayrân eder ve onun vücûd-i mevhûm-i izâfîsini yok eder; ve onu yok ettiği vakit...”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Hazreti Mansur enel HAK demiş, Hazreti Maşuk enel HAK demiş, Hepside bu sırra canlar vermiş, Bu ne sırdır hey diye seslendim. Ey dünya suallerime cevap ver, Beni bırakıp etme muğber, Eğer kendinden yoksa haber, Bu ne habersizliktir hey diye seslendim. 16/5/1962 ŞEYHİME Yirmi iki yıllık uykudan, Boş hayelden hülyadan, Dünyadaki yalandan, Beni uyandıran şeyhimdir şeyhim.”
129 (tüm Şi̇i̇rleri̇m)

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Pınarların suyun içtim bitirdim, Göz yaşımı içime döktüm indirdim, Ciğerim yanıyor diye her gün inledim, Bu ne yanmaktır hey diye seslendim. Hazreti Mansur enel HAK demiş, Hazreti Maşuk enel HAK demiş, Hepside bu sırra canlar vermiş, Bu ne sırdır hey diye seslendim.”
Necdet Divanı

Nusret Tura
“Mansur gibi konuşmaların hatalı olması dolayısıyla, peygamber-i zişanımız gibi çıplak ve hakiki vücuda bir elbise giydirmeyi münasip gördüm. - Ey canımın canı, ey derdimin ilacı, ey basiret gözümün cilâsı. Esselâmü aleyke ve Rahmetullah! - Ey gönlümün sultanı, ey bahtımın fermanı, Ey rabbimin Kur'ân-ı!”
82 Mektuplarda yolculuk M.Nus Tura

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İşte bu hakîkati ehli olmayandan örtüp gizleyemezse, “Ene’l Hakk” narasını ulu orta yerde atıp Hallac-ı Mansur gibi canını vermek vardır… (حِجَب) Hicâb, sayısal değeri, (ح) Ha: 8, (ج) Cim: 3, (ا) Elif: 1, (ب) Be: 2, (8+3+1+2)= (14) Nûr-u Muhammedi’dir. Tüm mertebeleri içten ve dıştan ihâta etmiş olan bu Nûr, Muhammed Mustafa (s.”
126 14 1 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İşte Hallac-ı Mansur’un hadisesindeki incelik budur, “Ey Hallac sen anlayamadın mı daha bu hayattaki yapılan işlerin ne olduğunu hem enel Hakk diyorsun hem de Salihlere tahsis etti diye neden ecmain yapmadı diye suçlamaya kalkıyorsun” yani dile getiriyorsun diyor. Suçlamayı da bırakalım dile getiriyorsun diyor. “Ve ala ibadillahissalihıyn” sözü aynı zamanda “Ve ala ibadillahi ecmaindir” ama Sıfât ve Zât...”
En'âm Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Bakın kavmine lanet etmedi, kavmini kötülemedi, ne olaydı benim halimi bilselerdi, keşke bilselerdi diye bu temennide bulundu. Hani Hallac-ı Mansur da ne demişti? “ya Rabbi sen onların kusurlarına bakma, cezalandırma yani, bunlar senin şeriatını korumak için bu işi yapıyorlar” diye onlara rahmette bulundu, merhamette bulundu.”
153 21 10.cd Sohbet Arasi Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Hallac-ı Mansur ve benzerleri, Nebiyy-i zî-şana tâbi' olup şeriat çerçevesinde türlü mücahedeler ile beşerî sıfatlarından temizlenmiş ve benlik vehmi gömleğini izafi vücutlarından çıkarmış ve artık onlarda gözüken Hakk’ın sıfatları bulunmuş olduğundan, bu zatlardan çıkan "Ene'l-Hak-Ben Hakk’ım" sözünde asla nefislerinin katkısı yoktur. Ve onlar bu davalarında sadıktırlar. Beyit: Mansur “Ene'l-Hak” söyledi Haktır...”
Hud Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Bir şeyin nefsi o şeyin zatı yani hakîkatidir. İşte bu hakîkati ehli olmayandan örtüp gizleyemezse, Ene’l Hakk narasını ulu orta yerde atıp Hallac-ı Mansur gibi canını vermek vardır… Faydalı olur düşüncesi ile Terzi Baba (13) Hakîkat-i İlâhiyye kitabının 49.”
236 24 24 Kur Ker Yol Nûr Sûresi Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İster sondan başa git, elbiseleri çıkara çıkara. İster Hallac’ın söylediğini ilk başta söyle rahatla. ENEL HAKK. İki ehad arası “kelebeğin ömrü” veya “28 peygamberin hayatının cem’i”. Bu iki zaman arasında fark yok.”
25 Bi̇r Hi̇kâye Bi̇r Çok Yorum

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Hallac-ı Mansur bir gün Bağdatta camide kürsiye çıkmış çoşkulu muhabbetli bir vaaz veriyor, çevresindeki mü’minlere rahmetinden dolayı bazı ilahi hakikatleri anlatıyor, muhabbet oluşturmaya çalışıyor ki kişiler Hakk’a daha sevgi muhabbet ile yaklaşsınlar diye, yoksa cehenneme atacak şunu yapacak bunu yapacak diye korkutucu vaziyette değil sevdirici mahiyette muhabbeti ile birlikte vaaz ediyormuş Bu vaaz sırasında...”
145 13 9 2003 11 Cd Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
“قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ قَالَ يَالَيْتَ قَوْمِى يَعْلَمُونَ 36/26 Bana gösterdiği lütfu bilselerdi yapmış olduğu lütfu bilselerdi ne olurdu diye temennide bulundu bakın kavimine lanet etmedi kavimini kötülemedi, ne olaydı benim halimi bilselerdi, keşke bilselerdi diye bu temennide bulundu. Hani Hallac-ı Mansur da ne demişti, kesiyorlarken “Ya rabbi sen onların kusurlarına bakma bunlar senin şeriatını korumak için...”
140 8 2002 10 CD Sohbet Aras Sohbet

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Nitekim Hallâc-ı Mansûr hazretleri buyurur: Beyit: ✨ ✨ Sade Türkçe flash Yani Hak'ın varlığı senin aynandır. Sen kendi nefsini onda görürsün. Çünkü sen, O'nun bir şe'ni (ilahi bir hali) olarak, O'nun ahadiyet (birlik) zâtında gizliydin.”
Kelime-i Şîsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nefsiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Cennet yaşamına dahil olduklarında kendilerinden yukarıda olan Zât cennetindekilerin hâli onlara bu seviyelere gelemedikleri için pişmanlık azabı olacaktır. Kendilerinde hakkı bulup, bu sırrı ağyara açan Hallac-ı Mansur gibi irfan ehli kimseler ise bundan anlamayan kimseler tarafından bu dünya hayatında bedenen zâhiri eleme uğramışlardır-uğramaktadırlar.”
178 84 İ̇nşi̇kâk Sûresi̇

Ahmed Avni Konuk
“"Sikāt" kelimesi, kesre ile "sika" kelimesinin çoğuludur; sağlam ve güçlü anlamındadır. Ve örfte, ilim ve dinde güçlü olan kişiye denir. Bu şerefli beyit, Hallâc-ı Mansûr hazretlerinin "اقتلوني يا ثقاتي ان في قتلى حياتي" [Ey dinde sağlam olan kimseler, beni öldürünüz; hayatım, öldürülmemdedir] beytinden alınmıştır.”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Orada işte, Melâike-i Kiram bütün bunlara şahit olarak: “eşhedü enlâ ilâhe illallah ve eşhedü enne muhammedün abduhû ve resulühû” diye mâna âleminde, Âlem-i Ervah'ta tasdik etmiş oluyor Peygamber Efendimizin varlığı da, peygamberliği de. “Âla ibadillâhis salihin” de Hallac-ı Mansur Hazretlerinin söylediği bir söz var: “Niye tahsisi etti de: “Ve ala ibadillâhil ecmain” demedi? Mademki rahmet peygamberi idi.”
154 22 2011 Muhtelif mevzular sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Yalnız burada (as) Efendimizin ‘vealeyna ve ala ibadillahissalihin’ demesinde bir sır bir sınır vardır şimdi bilmiyorum bunun zamanı mı değil mi ama. Merak edeceksiniz, şimdi. Yarım kalacak. Anlayabildiğim kadar anlatmaya çalışayım bende. Hallac-ı Mansur bir gün –zaman, zaman mevzu oluyor ama dinlemeyenler de vardır. Zaman zaman bu mevzuyu anlatıyoruz ama tekrarında da yarar vardır.”
146 14.cd 2003 Sohbet Arasi Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...KAFİR’im, MÜŞRİK’im, MÜCRİM-MÜNAFIK’ım, MÜNKİR’im) deseydi acaba ne yaparlardı. Başını kesmekle kalmazlar bütün vücûdunu lime, lime yaparlar, sokak hayvanlarına yemek için atarlardı kabri bile olmazdı. “Ama...”
105 Cemo ve Farko

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...“enel Hak” diyen Hallâcı Mansur bu yüzden kesiliyor. Zaten zâhir ehliyle bâtın ehli dediğimiz. Hani demin sorulan sualin arasında ne fark var diye sorulmuştu. Zâhir e...”
158 26 Sohbet aras sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...merkezi bir yer edinirken, ilk sûfîlerde ortaya çıkan işârî dilin yerine daha nesnel bir dil konuşlanmıştır. Tasavvuf, genel olarak nesir tarzını kullanmış olmasına rağmen paradigmasını manzum ya da mensur olarak ya...”
1772747276481 DVT C001.MP3

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“...ecek kapasiteye geldin o zaman Hz. Rasulullah’ın söylediği ve ala ibadillahis salihin, salihler üzerine olan tahsisinin aslında salihler değil cemi olduğunu anlaman lazımdı diyor. Yani Hz. Rasulullah her ne kadar or...”
183 Fusûsu’l-Hi̇kem

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Böyle olunca “enel Hakk” diye bir insandan neden demesin. Bir başka yerde de “ enel Hakk sözü bir dava değildir,” diyor yani “enel Hakk” dendiği zaman Hallac-ı Mansur Allahlık davasında bulundu diye kestiler, idam ettiler, ademe gönderdiler, o da ayrı bir konu, “enel Hakk” sözü bir dava değildir, “ene batıl” sözü bir davadır.”
190 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Yani bizden bizim lisânımızdan O “enel hak” diyor. Eğer nefsimizden söylüyorsak o zaman “Fir’avnun” ta kendisi olmaktayız. İşte Hallâc-ı Mansur bunu böyle bir cuşu huruş içinde söyledi. Söyleyen kendi değildi. Zâten hakk, “ben Hakkım” dedi. Ne deseydi?”
22 12 Yûsuf Sûresi̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Bir şeyin nefsi o şeyin zatı yani hakîkatidir. İşte bu hakîkati ehli olmayandan örtüp gizleyemezse, Ene’l Hakk narasını ulu orta yerde atıp Hallac-ı Mansur gibi canını vermek vardır… Faydalı olur düşüncesi ile Terzi Baba (13) Hakîkat-i İlâhiyye kitabının 49.”
243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“" (17/81) O mertebe için bunları yaparsanız Hakk size gelmiş olur yani Hakk sizi istilâ etmiş olur sonra bâtıl ise geçer gider. Hakk’ın gelmesi gerçek olarak Hakk esmâsı’nın senin bütün varlığını kuşatmasıdır, işte Hallac-ı Mansur bu mertebede “Enel Hak” demiştir. Zaten aslında bâtıl diye bir şey yok idi, bâtılı biz icat ettik, hayalimizden icat ettik, Hakk-ı gönderdik onun yerine yine hayalimizden, benliğimizden...”
249 40 42 Ku Ker Yol MÜ'MİN Sûresi Murat Derûni (2)

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...lâm eder, ki ehline malumdur. 3. Rasûl – Elçi göndererek vâhy eder Hakk’ın kullarına bu tür “ihbarat-ı” (haberleri) umu-mi (genel) olanıdır. Cenâb-ı Hakk esma mertebesinde zuhura gelen bir melek aracılığı i...”
250 42 38 Ku Ker Yol Şûrâ Sûresi Murat Derûni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“" O mertebe için bunları yaparsanız Hakk size gelmiş olur yani Hakk sizi istilâ etmiş olur sonra bâtıl ise geçer gider. Hakk’ın gelmesi gerçek olarak Hakk esmâsı’nın senin bütün varlığını kuşatmasıdır, işte Hallac-ı Mansur bu mertebede “Enel Hak” demiştir. Zaten aslında bâtıl diye bir şey yok idi, bâtılı biz icat ettik, hayalimizden icat ettik, Hakk-ı gönderdik onun yerine yine hayalimizden, benliğimizden yeni bir...”
38 17 İ̇sra-Sûresi̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...ünah meselesinden dolayı cennette duramadılar, bu dünyaya indirildiler, murdarlaştılar, kudsiyetlerini bitirdiler. Murdar kişi, kirli kişi, dokunduğunu da murdar eder. Şeriata göre bu böyle idi ve o güne kadar da bü...”
60 6 Peygamber (5)

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...de Allah'ın emirleriyle olmak» şeklindeki ifadelerinden murad şudur ki, tâlib, kitap ve sünnetle amel edecek ve zâhirinde şeriata aykırı en küçük bir tavır olmayacaktır. Yine Alâeddin Attâr Hazretlerinin if...”
65 Reşahat Ayn-EL Hayat

Abdulkerim Cili
“"Ene'l Hakk" diyen Hallac-ı Mansur, bu hakikatini kendi nefsinden ve kendinde ve kendinden ibaret buldu. "Ene'l Hakk" sözünü söylemek gayet kolaydır, çünkü hakikattir ama "Ene Bâtıl" yani "Ene" ben varım sözünü söylemek zordur demişler. O zaman zorluğu neden? Çünkü benlik iddiasında bulunmakta, ben dediği zaman kişi Hakk'ın huzurunda benlik iddiasında bulunmakta ve ilahlık ilanında bulunmakta, onun için ben demek...”
114 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Bir şeyin nefsi o şeyin zatı yani hakîkatidir. İşte bu hakîkati ehli olmayandan örtüp gizleyemezse, Ene’l Hakk narasını ulu orta yerde atıp Hallac-ı Mansur gibi canını vermek vardır… Faydalı olur düşüncesi ile Terzi Baba (13) Hakîkat-i İlâhiyye kitabının 49.”
131 Kur n Ker mde yolculuk 53 Ayetleri ve Tezi Baba

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İşte iş zeval den zevali kemâle dönünce, hakîkatte kimse bu kişiyi etkileyemez, çarpamaz, tutamaz zâhirde öyle gözükür ama hakîkatte öyle değildir. Hallac-ı Mansur hazretleri Ene’l Hakk narasından sonra hapsedilmiş bu hâli gören bekçilerden biri efendim alın bu anahtarları çıkabilirsiniz demiş, bize bu duvarlar engel değil diyerek duvar ortadan kaybolmuş.”
179 13 Terzi-Elif-Terazi-Teradî-İrfan Mektebi-Kırk Seyir

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“...ruyorlar. Halbuki (İsrâ, 17/72) وَمَنْ كَانَ فِى هَذِهِۤ اَعْمَى فَهُوَ فِى الاَخِرَةِ اَعْمَى وَاَضَلُّ سَبِيلا âyet-i kerîmesi ile “öldükten sonra amelin kesileceğine ilişkin” hadîs-i şerîfi ba'de'l-mevt...”
186 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Hallac-ı Mansur iki elini kestikleri zaman şöyle demiştir, “Aşkın iki rek’at namazı vardır, onun abdesti de kişinin kendi kanıyla alınır.” Kişi akıl yönüyle kendisinde olan gereksiz dal ve budakları beslemek yerine onları keserek gerçeğini beslemelidir ki o kendisinden çıkan daha güçlü ve gür çıksın. ********* Bak o deryânın bir damla rahmeti; Nasıl buldu binlerce şekil ve ismi.”
75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Nasıl ki Hallac’ı mansur Ene’l Hakk demiştir. Yani Hakk benim ile beraberdir. Bir başka ehlullah ise ene batılmı deseydi. Diye ifade etmiştir. İşte bu müminler kendi hakikatlerinde bulunan Hakka, Hakk ile iman etmişlerdir. Onları rablerii katında yüksek mertebeler ef’âl, esmâ, sıfât, zât ve hakikat-i muhammediye mertebelerinden dereceler vardır.”
Enfal Suresi

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Yani gören, ki kendi nefsidir, görülenin tekil hakikati olarak görür; ve bu şekilde de gören ve görülen ve müşahede eden ve müşahede olunan tek bir şey olur. Nasıl ki Hallâc-ı Mansûr (k.s.) hazretleri bu makama işaretle buyurur. Beyit: حَاشَاكَ حَاشَاي مِن اثْبَاتِ اثْنَيْنِ أَ أَنْتَ أَمْ أَنَا هَذَا الْعَيْنُ فِي الْعَيْنِ Tercüme: "Aynda olan bu “ayn”, sen misin yoksa ben miyim?”
Kelime-i İlyâsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İnâsiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...d-i necat tır. (Murat Derûni) Mesnevi-i Şerif ile yolumuza devam edelim; Zîrâ ki, senin isteğin olmaksızın muhakkak o küfür değildir, ûsteksiz olan küfür tenakuz söylemektir. Zîrâ küfrü ihtiyâr için evvelâ...”
Nahl Suresi
Bilgiler
- era
- klasik
- yer
- Bağdat
- birth
- 244/858 civarı
- death
- 309/922
- lakab
- Şehîd-i Tevhid
- arabic
- الحلاج منصور
- domain
- tasavvuf
- related_to
- tevhid,fena,sekr,ask