Hüvviyet
'O'luk. Alemlerin ana kaynağı olan ilahi kimlik.
Tanım
Hüviyyet (هوية), Arapça "Hû" (O) zamirinden türemiş, "O'luk" yani ilahî Zât'ın kimliği, aslî hakikati anlamında bir kavramdır. Tasavvufta Hüvviyyet-i Mutlaka, Zât'ın kimse tarafından bilinemeyen ama bütün tecellilerin kaynağı olan asıl hakikatidir.
İştikāk
"Hû" (هو) Kur'an'da Allah için en çok kullanılan zamirlerden biridir (İhlâs 112:1: "Kul Hüvallâhü Ahad"). "Hüviyyet" bu "Hû"luktan yapılmış mastar; "O" olma hâli demektir. Tasavvuf, bu zamirin gayb'a, gaiple ilişkiye ve kimliğe işaret ettiğini vurgular.
Kur'an ve Zikir
- Haşr 59:22-24 — Allah'ın 17 isim-sıfatının "Hüvallâhüllezî..." (O Allah ki...) ile ardarda gelişi
- İhlâs 112:1 — "Kul Hüvallâhü Ahad"
Tasavvufta "Hû" zikri (celâlî zikir), sâlikin en yüksek zikir makamlarından biridir. Akciğerden derin bir nefesle "Hû...Hû..." denerek Zât'a teveccüh edilir.
Mertebelerdeki Konumu
Hüvviyyet, bazı tasavvuf tasniflerinde a'mâiyyet ile ahadiyyet arasında veya ahadiyyetin bir başka adı olarak konumlandırılır. İbn Arabi ekolünde:
- Hüviyyet-i Mutlaka (Sırf): Zât'ın kendi kendinde olduğu, bilinemez kimliği
- Hüviyyet-i Izâfiyye: Taayyünlerle ilişkilenen kimlik
Necdet Ardıç'ın tasavvufî sisteminde Hüvviyet "alemlerin ana kaynağı" olarak sıkça kullanılır; İnniyyet (ben'lik) ile karşıtlaşır — biri Hakk'ın gaib kimliği, diğeri kulun kendini tanıma süreci.
Hüvviyyet – İnniyyet İlişkisi
Tasavvufî insanlık anlayışı:
- Hüvviyyet → Hakk'ın tarafı, "O"
- İnniyyet → Kulun tarafı, "Ben"
- Enâniyyet → Nefsin putlaşmış "ben"liği (kötü anlamda)
Sâlikin yolu, sahte enâniyyetini fânî kılıp hakiki İnniyyeti'ni keşfetmek; oradan da "Ben, O'dur" (Fenâ fi'llâh) idrâkine varmaktır. Hallâc'ın "Ene'l-Hakk" sözü bu hüvviyyet-inniyyet birleşiminin zirvesi olarak yorumlanır.
Gayb-ül Guyûb
Hüvviyyet, "Gayb-ül guyûb" (gayplerin gaybı) olarak da anılır. Çünkü o, bütün taayyünlerin, isimlerin, sıfatların arkasındaki mutlak gaib Zât'ın asıl kendisidir.
İlgili Kavramlar
Kaynaklar
- İbn Arabi, el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye
- Dâvud-i Kayserî, Mukaddimât-ı Şerhi Fusûs
- Abdülkerîm el-Cîlî, el-İnsânü'l-Kâmil
- Necdet Ardıç, Tasavvufî Terimler Sözlüğü
Bu Kavram'in Gectigi Eserler

Terzibaba - Necdet Ardıç
11x“...4.Paragraf: Tahkîkan Hak Teâlâ, her bir uzvun "hüviyyet”i olduğunu ihbar eyledi . (22) 5.Paragraf: Süleyman (a.s.) bu ma'rifetten gâib değil idi. (26) Mesnevi (28) 6.Pa...”
189 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
8x“...Tebliğe Rabbinin Adıyla Rububiyyet mertebesinden okumayla başlamasıdır.. 362, 36 Yâ-Sîn Sûresidir.. Hz. Muhammedin (s.a.v.) Muhammediyyet Mertebesinden ismidir. 36. Esmâ Şekur Esmasıdır.. Ebcedi 526, 3+6= 9 R...”
62 Bir ressam hik yesi

Terzibaba - Necdet Ardıç
7x“...niyyenin zuhurunu ister ki, bu hakikatler esma hazînelerinde bi'l-kuvve mevcûddur; yani isimler hazinelerinde kuvvede mevcuttur. Ve halbuki esmanın zuhurunu istediği hakikatler, âlemden başka bir şey değildir...”
186 Fusûsu’l-Hi̇kem

“...k mı,? Burada dediğine göre Hakk, eğer o başkadır dersek nefsimize ters gelen şartlandığımız, hani ilâhi ile süfli şeyler arasında şartlandığımız şeyler diyelim. Bir kemik yere atılmış o da Hakk mı şimdi, değ...”
263 57 46 Ku Ker Yol Hadid Sûresi Murat Derûni

Terzibaba - Necdet Ardıç
6x“...yet ve Hüviyyet” ile Eniyyet “İnsân ve Kû’rân”, Hüviyyet-i ise “Âlemler ve Kâ’be” dir. Fakîr ise Efendi Babam-dan zâhiren uzakta İstanbul’da oturduğum ve bu seyâhatler...”
126 14 1 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“...in ilahi ilimleri muhteliftir.(41) 15.Paragraf: Hüviyyet vâhid ve cevarih muhteliftir. (43) Mesnevi (45) 16.Paragraf: Hikmet-i ahadiyye “ilm-i ercül”dendir. (45) 17.Par...”
185 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“...oldu. " Ene-Ben " kelimesi de, "ahadiyyet"e katılmış olan "hüviyyet"e katılan "enniyet ya’nî benliğe" işârettir. Bunun için söylemde mübtedâ ya’nî fâilin bulunduğu kıs...”
91 Bi̇i̇smi̇ Has, Selâm (13)

“...c etmiş. Hakikat’ul Ahadiyyet’ül Ahmedinin hu’sunun gülü Necdet’in Uşşaki (k.s.) vahdetinin kesretine, yetiştin yetmişikinde Ey Kamil İnsan. Zâtı, Furkânı, hakikati marifet-i nefsinde Cemal ve Celal eli İle s...”
260 51 31 Kur Ker Yol Zariyat Suresi ve Hazmi Tura hz. Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“...er kazın ve gönülde Hu su balık pencerelerinde yazan âyetleri müşahade edin… Yalnız bu penceler (Ulûhiyet, Hakîkat-i Muhammedi, Risâlet) Özleri, köşeli değil yuvarlatır. Daire de Seyr-i Sülûka işarettir. Kur’...”
164 2 Esmâ’ül Hüsna

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“...inden gelip, âlemlere iniş/nüzül’ü ifade etmektedir. Ama âyet sonu ve fasıla harf olduğu fark edilirse “he” İlâhi hüviyyet “Hu” olarak okunur. Kıyam-eh, olarak sükûn bu...”
165 9 Kiyâmet Sûresi̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“...hüviyyet ve İlâhi hüviyettir. 7 âdet (Re) 7 nefis mertebesi ile Rububiyetin bilinip, Nefsini bilen Rabbini bilir ile Rahmaniyyet’in 7 Subüti Sıfâtı Hayat, İlim, İrade,...”
178 84 İ̇nşi̇kâk Sûresi̇

“abd’u Hu” - “Hu’nun abdı” ismi verilir. Orada zuhurda olan “Hüvviyet-i Mutlaka” dır. “Hüvviyet-i Mutlaka” nın zuhur yerini tanıyıp anla-mak avam için oldukça zordur, çünkü belirli bir tarifi ve vas-fı yoktur ve sözlerini hevasından nutketmez. Ancak “vâhyin yuh”

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“...dı müzzemmil Muhammed. (s.a.v.) Tahakkuk etti hüviyyetiyle. Zuhur etti Mûsâ kemâliyle. Sardı âlemi muhabbetiyle Bir ismi de Tâ -Hâ Muhammed. (s.a.v.) “Sin”i İnsân’a eyledi rumuz.(işaret, sembol) Böylece tam o...”
61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
3x“...t-ı ilâhiyyeden bir sıfattır; ve evvelen kendisi ile hüviyyet-i ilâhiyye zâhir olan şey “hayât”tır. Bunun için, sıfat-ı Hayât, sıfât-ı sâire üzerine tekaddüm-i zâtî ile tekaddüm etmiştir. Ve mümkinâttan evvel...”
Kelime-i Eyyûbiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Gaybiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“...l Baht tecellisi Hüvviyet - Beytullah - Alemler ahad’iyyet inniy’ yet – ene iyyet Kur’an ve İnsan kelimesi tecellisi “lâ ilâhe illâ allah” uluh’iyyet zuhur edici peygam...”
10 Kelimeyi Tevhid

Ahmed Avni Konuk
2x““Hü” isminden idi. Hüviyyet-i ilâhiyyeye delâlet eden “Hü” ism-i şerifinden ona böyle birtakım mu'cizeler zâhir olurdu. Uakfâki cân Hakk'a muttasıl olur, onun zikri budur ve bunun zikri .4062 odur. Ya”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...r” Bir bakıma “ismi azam/en büyük isim” de budur. Bunun hakikatini anlamak mümkün değildir. İşte bu “hu” Allah kelimesinin oluşumunu sağlayan sondaki “hu”dur. Fakat varedilişte ilktir. Bilindiği gibi “hu” bul...”
114 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...akk’ın benliği deriz ama bu yine de belirli şartlanmalar içerisinde olan benliktir. Gerçek hüviyyeti ve inniyetiyle bilinen benlik değildir. Bu sırdır, vehimlere sığma...”
123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...ebedeki tezahür [25] nedir? Faaliyet nedir? Zuhur ne? Oradaki anlayış nedir? Tüm olarak bu varlığı gerçek yüzleri ile kendi mertebelerinde korumaya Ulûhiyet adı verilir. Tüm varlığı ayırt etmeksizin gerçek yü...”
168 31 Sohbet aras sohbetlerden se meler yeni

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...bilâ-şek İbn Meryem'dir. Böyle olunca sâmi' tahayyül etti ki, onlar ulûhiyyeti surete nisbet ettiler ve onu suretin aynı kıldılar. Halbuki onlar bunu yapmadılar, belki hüviyyet-i ilâhiyyeyi ibtidâen sûret-i b...”
188 Fusûsu’l-Hi̇kem

“...ü altına girer ve (ه) “Hu” olur. Ve daha sonra eğer bekabillah hükmü ile bu âleme dönebilirse ( هُوَ ) Hüvesi, Hüvesine olur. İlahi ve beşeri hüviyyet ve varlığı iledir...”
238 26 39 Ku Ker Yol Şu'ara Sûresi Murat Derûni

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...“Hüviyeti Mutlaka/mutlak hüvviyettir” Bir bakıma “ismi âzam/en büyük isim” de budur. Bunun hakîkâtini anlamak mümkün değildir. İşte bu “hu” Allah kelimesinin oluşumunu sağlayan sondaki “hu”dur. Fakat varedili...”
69 2 Namaz-Sûreleri̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...” dahi nisbettir. “Gayb-ı hüviyyet” derler. Zîrâ vücûdun cemî’-i merâtibi bu mertebede merâtib-i zuhûra nisbetle gayb ve fıkdân içindedir. Nitekim karanlık gecede bilcü...”
Fusûsul Hikem Mukaddime

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...âhe illâ allah” ile belirlendi. “Kelime-i Tevhid”in ilk zuhura çıkmaya başlamasına yukarıda belirtilen Hüvviyet’in “hu” su kaynak oldu. (Zâhir âlemde bilindiği gibi “hu/o) demektir.) İşte bu ilk zuhura çıkış...”
35 1 Fâti̇ha-Sûresi̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...ak hüvviyettir” Bir bakıma “ismi azam/en büyük isim” de budur. Bunun hakikatini anlamak mümkün değildir. İşte bu “hu” Allah kelimesinin oluşumunu sağlayan sondaki “hu”dur. Fakat varedilişte ilktir. Bilindiği...”
Gökyüzü İnsanları Araştırması 1

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...tiyorum. Dünya kelâmından çok sıkılır oldum. Efendi Babacığım hani siz anlatmıştınız. Bir hükümdar varmış halkın içme suyuna madde karışmış içen delirmiş. Hükümdar içmemiş normal kalmış ama halk onu deli sanm...”
32 Ter Baba 3 sti are dosyas

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...se buna sahip olmaktır. Kevser sûresi ilk âyetinde “İnna atayna kel Kevser” Biz sana kevseri verdik buyurulmaktadır. Verilen bu kevserden salıverilen “Abdiyet” ve “Rububiyet” hakîkatlerinin kaynağı zat merteb...”
131 Kur n Ker mde yolculuk 53 Ayetleri ve Tezi Baba

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...7 âyet mevcud olup tamamı 19 âyet etmektedir. Bu da malûm olduğu üzere İnsân-ı Kâmil’in şifresi sayısıdır. Aynı zamanda üç İhlâs ve bir Fâtiha sûresinin derslerimizin sonunda okunması, bağlısı olmakla şükrün...”
89 6 her ey merkez nde mi hik yesi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...eridir. İnsanlar ne kadar kendilerini kuvvetli hissederlerse etsinler, tabiatın esiri olmaktan kurtulamazlar. Hilmiyet, yumuşak olmak demektir. Bu kapıdan Hakk'a vasıl olan kullar da vardır. Meşrep meselesidi...”
163 1 Esmâ’ül Hüsnâ

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...zâhir olduğu şey "hayat"tır. Bunun için, hayat sıfatı, diğer sıfatlar üzerine zâtî öncelik ile öncelik kazanmıştır. Ve imkân dâhilinde olanlardan ilk olarak kendisi ile "hayat" zâhir olan şey de sudur. Bunun...”
Saf Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...’ yim bensahn-ı gül-zâr-ı hüviyyet meşrebim Ravza-i ezhâr içinde ıtr-efşân görmüşüz Bülbül-i gülistân-ı Kâdirî Osmân Şems Efendi hazretlerinin gazeline nazîresidir: Gö...”
16 Divan 3

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“...inde cümle ef ’âl bir renk olur. Ya’ni hüviyyet-i zâtiyye-i ilâhiyye mertebesinin nûruyla cemî’-i a’mâl bir renk olur. Birisi o küpe düştüğü vakit, sen ona kalk desen; ya’ni mertebe-i vahdete vâsıl oldukda, s...”
Kelime-i İbrâhîmiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Müheymiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...bir zevk ve neş’e işidir. Aynı zamanda bu bir sistem, bir eğitim işidir. T.B. -------------------------- Naziat Suresi - Ayet 40 (Mushaf: 79 - Nüzul: 81 - Alfabetik: 78) وَاَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهٖ و...”
Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...“lâ ilâhe illâ allah” uluh’iyyet zuhur edici peygamberi “la ma’bude illâ allah” vahid’iyyet Muhammed Habibullah SAV (zât) kelimesi tecellisi “la mevsufe illâ allah” rahman’iyyet zuhur edici peygamberi “la me...”
Tarık Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...et-i mutlaka’nın yâni “hüviyyet” hakîkatinin Ulûhiyyet mertebesi îtibarıyla zuhura çıkması 19 bakımındandır. Yâni Allah’ın “zâti” zuhurunu ortaya çıkarmak içiniz. Bunu...”
Ölüm Hakkında Kıyamet

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...bir şey değildir. Gerçi dışımızdaki de onun varlığından başka bir şey değildir, ancak dışımızdaki tecelli etmiş zuhura gelmiş halidir. Batınımızda da iç bünyemizdeki halidir, şekillenmemiş hali sadece ilmi bi...”
150 18 12 CD Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...müşâhadesi yok) önünde hakîkat namazı ikame edilecekti. Kırk Mertebeydiler. Ve tüm bu mertebeleri cem etmelerinden dolayı sevinçliydiler. Gönül Kâ’be-sinden çıkıldı. Hazreti Muhammed Mertebesinin “36” Mertebe...”
127 15 2 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...ahıslaşma) bizimdir. 2-Yokluk, Var Oluş ve Zuhur: Fusus-ül Hikem şerhini okurken göz önünde tutulması gereken bir ana fikir de şudur. Tasavvufa göre varlıkların vücuda getirilişi mutlak yokluktan halk edilme...”
181 Fusûsu’l-Hi̇kem

Ahmed Avni Konuk
“a terakkine bâis olan her kuvvet de yine Hak Teâlâ'nın seni kendi tarafına çekmesindendir. “Cezb-i ost” da “O" zamiri Hakk'a râci'dir. Nitekim cenâb-ı Pir bir gazellerinde aynı ma'nâyı sarâhaten beyân”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...ahalli demektir. Gelişmiş manada olan abd hükmü. Abd, elif, be, dal harflerinin hakikatidir. Bunun fiziki olanına da abid deniyor bilindiği gibi, abd olan, yani şeriat mertebesi itibari ile hayatını sürdürend...”
146 14.cd 2003 Sohbet Arasi Sohbetler

“...çerisinde bizim bütün halimiz vardır. Cenâb-ı Hakk’ın inniyyeti ve hüviyyeti ile Ahadiyyet mertebesinde belirginleşiyor. Zât-ı sırf, zât-ı mutlak olarak. İşte buradan b...”
237 29 35 Ku Ker Yol Ankebût Sûresi Murat Derûni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...pın diye, Dinleyici: vasiyet, -Vasiyetiyle onu karşıya götürdük karşıda Dolayoba soğancı mevki var Pendik’te Dolayoba’da kabrini orada istemiş o gün anladım ben dedim burada bir iş var mutlaka ve seneler sonr...”
144 12 2002 2003 28 08.cd Sohbet Arasi Sohbetler

“...i (İnniyyet’i ve Hüviyyet‘i) ile belirdi. İşte bu ilk kendinden kendine olan belirginliği “Ahad” (1+8+4=13) sayısal mânâsını oluşturdu. Tabî ki, aslında bâtınında olan...”
251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi Murat Deruni

“...eriyle nasıl ki ondan gölge ismi zail olmazsa, yani gitmezse suverin ihtilâfiyle ism-i âlem yahut ism-i sivâ-yı Hak / ondan öylece zail olmaz. Hakk’ın dışında ne varsa ona masiva deniyor ya İmdi onun gölge ol...”
235 25 29 Kur Ker Yol Furkan Sûresi Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“.... Aslında bu ihtiyari değil izdırari ölüm ile ölenin hâlidir. Buda Sıfât tecellisi hâlinde olana malum olur. Uyduret; Böyle bir “Uydur”mayı İz-Efendi Babamın “Fil” sûresi sohbetinde yapmıştım. Fir Fenafiresül...”
179 13 Terzi-Elif-Terazi-Teradî-İrfan Mektebi-Kırk Seyir
Bilgiler
- era
- klasik/modern
- arabic
- هوية
- domain
- tasavvuf
- related_to
- amaiyyet,inniyyet,ahadiyyet,zat