İlmel Yakin
Bilgi yoluyla kesinlik. Duyarak/okuyarak bilme mertebesi.
Tanım
İlmel yakîn (علم اليقين), tasavvuf ıstılahında kesin bilginin ilk mertebesidir. Kişinin bir hakikati işiterek, okuyarak veya akıl yoluyla delilleriyle öğrenip tasdik etmesi halidir. Henüz müşahede ve yaşantı düzeyine taşınmamış, fakat şüpheden arınmış bilgi mertebesi olarak tanımlanır.
İştikāk
"İlim" (bilmek) ve "yakîn" (kesinlik, şüphesizlik) kelimelerinin terkibinden oluşur. Arapça kökü ي-ق-ن olup şüphe içermeyen bilgi anlamına gelir.
Mertebeleri
Sufî gelenekte yakîn üç mertebede açıklanır:
- İlmel yakîn — Haber ve delil ile bilme (dumanı görüp ateşin varlığını bilmek).
- Aynel yakîn — Bizzat görerek bilme (ateşi gözle görmek).
- Hakkel yakîn — Bizzat yaşayarak bilme (ateşin kendisi olmak/yanmak).
Kur'an Referansı
Tekâsür Sûresi 5. ayet: "Kellâ lev ta'lemûne ilme'l-yakîn" — "Hayır, eğer kesin bir bilgi ile bilseydiniz..." Bu ayet, ilmel yakîn teriminin Kur'anî dayanağıdır. Vâkıa 95 ve Hâkka 51 ayetleri ise hakkel yakîn kavramına işaret eder.
Tasavvuf Geleneği
Kuşeyrî Risâle'sinde yakîni "şüphe ve rayb kabul etmeyen bilgi" olarak tanımlar. Gazzâlî İhyâ'da yakîn derecelerini imanın kemâli olarak ele alır. Necdet Ardıç gibi çağdaş müellifler de dört kapı (şeriat-tarikat-hakikat-marifet) ile üç yakîn mertebesini bağlantılı olarak işler: şeriat ehli ilmel yakîn üzeredir.
İlgili Kavramlar
Kaynaklar
- Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye
- Gazzâlî, İhyâu Ulûmi'd-Dîn
- İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye
Bu Kavram'in Gectigi Eserler

Terzibaba - Necdet Ardıç
8x“...avünnehâ aynel yakîn . Sümme letüs’elünne yevme izin anin na’îm.” ------------------- 5- Öyle değil, kesin yakîn , olarak bilseniz, 6- Andolsun ki, cehennemi mutlaka göreceksiniz! 7- Sonra yine andolsun ki, onu...”
72 Îmân VE Îkân

Terzibaba - Necdet Ardıç
7x“...yle namazının o bölümünü bitirmiş olur. Bunun karşılığında “allahümme en tesselâmu ve min kesselâm tebarekte yazelcelali vel ikram” diyerek cevab gerekir. Eğer yalnız kılınan bir namaz ise, kendi kendine,cemaâtl...”
68 1 Namaz-Sûreleri̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
6x“...bu uslüb üzere devam eder... Anlıyan anlar... Ancak bu mevzuda bir mukaddimenin beyanı lazımdır, ki o, bütün hakikatleri toplamış, “ıtlak ve takyid” nasıldır; ve nasıl itikad sahibi olmak gerekir, ki korkudan k...”
111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“...n bilmel yakin…ama ilmel yakin , hakktan halka anlatılan. Bilgi ilim buna deniliyor. Yakinlik girdiği zaman hakkani ilim oluyor. “ El yakinu hüvel hakk ” diye tarif etmişler yani yakin efali esmasıyla, sıfatı, z...”
157 25 sohbet aras sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“...” olarak Nusret Babama o civarda yardım etmeye başlamıştım. Aslında gerçek derslerimiz (40) tır. Birinci (12) ders ilmel yakîn olarak, ikinci sürec, Aynel yakîn olarak, üç...”
82 Mektuplarda yolculuk M.Nus Tura

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“...15 hede demek, ilmel yakîn, aynel yakîn, Hakkel yakîn işte bu yakînden bahsediyor burada. Bir kimse ilmel, aynel veya Hakkel yakîn olarak hangi mertebede ise ahirete o pe...”
36 2 Bakara-Sûresi̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...k-el yakîn ise bilginin sahibi olmak, kendisi olmak demektir. Buna şekeri misal gösterirsek: Birincisi şekeri tarif etmektir. İkincisi şekeri tatmaktır, yemektir, görmektir. Üçüncüsü de şekerin kendisi olmaktır...”
Lokman Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...üs’elünne yevme izin anin na’îm.” ------------------- 5- Öyle değil, kesin yakîn , olarak bilseniz, 6- Andolsun ki, cehennemi mutlaka göreceksiniz! 7- Sonra yine andolsun ki, onu yakın yakîn , gözüyle göreceksin...”
Gökyüzü İnsanları Araştırması 1

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...idrâk etmek daha sonra aynel yakîn olarak bunu yaşantıya geçirmektir. Hâlâ bizde birimler, farklılar, düşmanlar, kötüler, iyiler gibi şeyler mevcûtsa daha henüz bize Hakk gelmiş değildir ama zâhiren Hakkânî yaşa...”
75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...c.c) bilgisine çalışarak bu yollardan geçilerek ulaşmak mümkün olur. Dinimizde hiçbir şey tesadüfî değildir diyor. Üç rekâtlı namaz ilmel yakîn, aynel yakîn, hakkel yakîn...”
144 12 2002 2003 28 08.cd Sohbet Arasi Sohbetler

“...cehennemi mutlaka göreceksiniz! 7- Sonra yine andolsun ki, onu yakın yakîn , gözüyle göreceksiniz! 8- Sonra andolsun ki, o gün her nimetten sorgulanacaksınız! ------------------- Orada bir yakîn hadisesi geçmek...”
260 51 31 Kur Ker Yol Zariyat Suresi ve Hazmi Tura hz. Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...şi nefsinin hükmü altına girip bu bedenini “bakara” sını nefis boyunduruğuna kaptırmasıdır. Birde “â’yan-ı sabite” itibariyle kısmî bir İlâh-î “boyunduruk-koşulma” (emri irâdî) vardır ki, ancak kişi bundan sorum...”
34 Bakara dosyas

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...enle bunlar ilmel yakîn olarak bilgide veriliyor, aynel yakîn olarak sonradan verilecektir. Burada ilmi yakîne ulaşmış olanlar orada aynel yakîne ulaşılacak derler yani mü...”
38 17 İ̇sra-Sûresi̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...e etmiş oldular. Zâten bakarayı kesebilmelerine de bu ifadeleri sebeb olmuştur. Yani bu isteklerini öylece (Allah)ın da isteği haline gelmesini istemişlerdir. (2/71) “Rabbim, dedi: Şöyle buyuruyor: Bir bakare ki...”
59 6 Peygamber (4)

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...esmâ-ül hüsna aynel yakîn mertebesinden giydirildi. Muhammed (as.)'a ise esmâ-ül hüsna. hakk’el yakîn mertebesinden verildi Onun için Peygamberimize ilk verilen vasıf bilindiği gibi cevâmi'ül kelîm (kelimelere...”
109 Tasavvuf zahlar

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...n kemallisidir. Dokuz tane birden meydana gelmektedir. Dolayısıyla aslı birdir. 9+1 ile de 10 u yani kemal sayısını vermektedir. 0’ın bir değeri yoktur. 1 ise Ahadiyyet mertebesi ve tüm mertebelerin içinde bulun...”
62 Bir ressam hik yesi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...u nedir, bu kelimenin gerçek mâ’nâsı nedir? Bir de tevhîdi olarak ledün ilmi diye bir ilimden bahsedilmekte. Bunların ikisi de bâtınî mâ’nâda bilgiler olduğundan bunlar arasındaki fark nedir ve ne şekildedir diy...”
65 Reşahat Ayn-EL Hayat

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...Kamil’in yerine kullanılmış. “İnsan-ı Kamil olan Allah Ahad’tır.” “Allâhüssamed.” “İnsan-ı Kamil olan Allah Samed’tir.” 158 İhlas Suresini incelediğimizde, “Ahad ve Samed”, ismi Allah’ın nokta zuhur mahalli ola...”
69 2 Namaz-Sûreleri̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...nuçta hakkal yakin bilmiş, tatmin olmuş bir nefs bu. Allah’ın “Ey mutmain olan nefs” diye seslendiği, kullarının arasına kabul edilmiş bir nefs, herhalde? Aklıma şöyle bir yorum da geliyor. Herşey merkezinde dem...”
89 6 her ey merkez nde mi hik yesi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...lik halini ve Hakk’ı ötelerde değilde nerede bulmamız gerektiğini iyi anlayalım... Cenab-ı Hakk tarafından Halk arasına dönmek üzere görevlendirilen kardeşlerimiz. “ELLİ ÜÇ” ün Sonudaki “Ç” ile yani Celâl tecell...”
95 8 Terzi Baba Necdet 8 19 53 Ard

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...ına hikmet olarak indirilmesi lâzım gelecektir. Böylece kişi gerçek mana da ilahi kimliğini oluşturup, o kimlik üzerine irfan tevhid binasını kurması lazımdır. Bunlar sadece kitap okumakla olacak işler değildir....”
Dur Rabbın Namazda Cilt 1

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...âlem ne de Âdemden söz edilir! Seyri suluk yolculuğuna çıkmış salike her mertebeden seslenilen çağrıdır. N.N. ------------------------ Ankebut Suresi - Ayet 40 (Mushaf: 29 - Nüzul: 85 - Alfabetik: 8) فَكُلًّا اَ...”
Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...r ve onlarda bir hükmündedirler çünkü birin iki tanesi iki olur ve dokuza kadar benzer şekildedir. Ama önüne bir sıfır geldiği zaman kesret başlıyor. On rakkamında tek haneli sayılar bitiyor çoklu sayılar başlıy...”
Zekat ve İnfak

Terzibaba - Necdet Ardıç
“İşte bunlara evvela bilmel yakin olarak, ilmel yakin değil. Bilmel yakin olarak kitaplardan okuruz. Peygamber tarihi olarak. Oradan okunabilir. Yusuf ‘u ayrıca belirten kitaplardan okunabilir, bu bilmel yakin, bilim ile yakınlaşmak .”
ÂLEMDEKİ ÜÇ MAKAM:

“YAKÎN İLMİNİN ÜÇ MERTEBESİ İşte Hakk olan yakin ilmide bilindiği gibi 3 mertebedir. İlmel aynel hakkel yakin. Diğeri bilmel yakin aradaki farkı analtabildim mi? Bilim ile yakin beşerin beşere anlattığı beşerce anlatılan anlaşılan şeylerdir.”
YAKÎN İLMİNİN ÜÇ MERTEBESİ

Terzibaba - Necdet Ardıç
“252 ------------------- كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ (102-5-) Kellâ lev ta’lemûne ilmel yakîn. (102-5-) Hayır, keşke siz, İlm'el Yakîn (kesin bilgi) ile bilseydiniz. ------------------- Kellâ lev ta’lemûne ilmel yakîn. (5) Yine”
İlk Vâhy ve Ikra.

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...slam’ın beş şartından biri uygulanması en çok sürekli olanı, İslam’ın direği ve müminin miracıdır. İslami uygulamanın her mertebesinde kişinin içsel yani batın aleminde değişik uygulamaları vardır. Bu mertebede...”
153 21 10.cd Sohbet Arasi Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
“... (4) tenezzelül melaiketü verruhu fiyha biizni rabbihim min külli emrin İşte o gece (4) “tenezzelül melâiketü” “...”
158 26 Sohbet aras sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...el yakîn hali ile olur. Yukarılara gitti oralardan bilgiler aldı, tekrar başa gelerek daha kemâlâtlı olarak döner. Bu sefer aynel yakîn olarak 2 . ci, seyrini yapar. Bunu artık kendi yapabilir, kişi 1 inci, tatb...”
29 27 Karinca-Neml Sûresi̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...n) “Ramazan ayı ki, insanlar için hidâyete erdirici (hidâyete erme, Allah'a ulaşma vesilesi) ve beyyineler (açık deliller ve ispat vâsıtaları) ve Furkan (hakkı bâtıldan ayırıcı) olarak Kur'ân, Hüda tarafından on...”
61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...ediş ve biliş bu âlemde ilmi yöndendir. Ahrette ise ayni-gerçeği yönünden olacaktır. Yoksa… gaybımız şehadetimizdir… Şehadetimiz dahi, gaybımızdır… Yani bu hali idrak eden kimse için, şehadet âlemi, aynı zamanda...”
117 İ̇nsân-I Kâmi̇l

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...iyor. Allah ahaddır diyor aslında. Allah ismi mi yoksa Ahad ismi mi daha üstündür? Sorusuna bazıları Allah üstün demişler, bazıları Ahad üstündür demişler. Ahad üstündür diyenler ahadiyet mertebesi itibariyle üs...”
119 Fu Hi 01 ADEM FASSI

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...aynel yakin olarak o ateşi müşahade edeceklerdir. Bunu biz zannediyoruz ki, cehennem karşımıza getirildiği zaman cehennemi göreceğiz. Buradaki yaşantının nasıl şiddetli bir yaşantı olduğunu aynel yakin göreceği...”
123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...ekte ilmel yakin aynel hakkel yakin ve şın harfinin dişleri de onun üç tanedir bir de gövdesi vardır arkada. İşte o üç ilimle kucaklamasıdır hakikat-i ilahiyi üç mertebede...”
149 17.cd Sohbet Arasi Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...rsak. 9 kendisi sadece 9 Museviyyet Mertebesini ifade ediyor. Çünkü Museviyyet 9, o kitaptada var ya 9 hakikate üzere kurulu ama 9+3 topladığımız zaman o zaman 12 etmekte, 12 de hakikati Muhammediye dayandığını...”
154 22 2011 Muhtelif mevzular sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...irdim on ikiye geldim demekle işler bitmez, biter karkas olarak yani genel olarak birşey öğrenilmiş olur ama onun bir ikinci seyri ilmel yakinden sonra hakkel yakin seyri...”
162 30 Muhtelif Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...tup, kişinin kendi varlığına düşmemesidir. Bunlara nefislerinden mağfiret ve kendi hakikatlerini anlama yönünden büyük mükafat vardır. Böylece “sıddıkiyyet mertebesi”ni de selamladıktan sonra yine yan yana birka...”
164 2 Esmâ’ül Hüsna

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...ak işte buradan bu ibreti çıkarmak şuradan şu ibreti çıkarmak zaten dünya üzerinde görüldüğü gibi bireysel fikir ile hareket ederek, düşünülerek yapılmış olan her türlü sistemeler neticede kısa bir süre sonra ye...”
186 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...elâ ilmel, sonra ayn, sonra da hal olarak yaşanması gerekir. 11. peygamber, iki 11 yanyana. Bunun bir tanesi bir’in biri. Yûsuf (a.s.) varlığı. Bir tanesi de onda var olan Cenâb-ı Hakk’ın varlığı. Kısaca bunlara...”
22 12 Yûsuf Sûresi̇

“...rîme de (ilmel yakîn ve aynel yakîn’den bahsedilmektedir, bu hususun ayrıca bir de, Hakk’al yakîn hali vardır. Muhyiddin Arabî hazretlerine soruyorlar yakîn nedir? Diye O...”
259 45 CÂSİYE SURESİ Abdürrezzak Tek (son)
Bilgiler
- era
- klasik
- arabic
- عِلْمَ الْيَقِين
- domain
- tasavvuf
- related_to
- aynel-yakin,hakkel-yakin,marifet,tefekkur