İçeriğe atla

Kadiri Tarikatı

Abdulkadir Geylani'nin kurduğu tasavvuf yolu.

Tanım

Kadirîlik (Kâdiriyye), tasavvuf tarihinin en köklü ve yaygın tarikatlarından biridir. İsmini pîri Abdülkâdir Geylânî'den (ö. 561/1166) almıştır. Bağdat merkezli olarak kurulmuş, zamanla İslam coğrafyasının tamamına yayılmıştır. Şeriata sıkı bağlılık, zikir, zühd ve himmet merkezde yer alır.

Piri

Hz. Pîr Abdülkâdir Geylânî — "Gavs-ül A'zam", "Sultân-ül Evliyâ". Hanbelî fakih ve büyük sûfî. Eserleri Gunye, Fütûhu'l-Gayb, Fethu'r-Rabbânî tarikatın metin kaynaklarıdır.

Silsile

Kâdirî silsilesi genelde şöyle uzar: Abdülkâdir Geylânî → Ebû Saîd el-Muharrimî → Ebû'l-Hasan el-Hakkârî → ... → Hz. Ali → Hz. Peygamber (s.a.v.).

Esaslar

  • Tevhîd-i Zât — Zikirde Lâ ilâhe illallâh'ın yoğunluğu
  • Şerîate sıkı bağlılık — Geylânî "şeriatsız tarikat batıldır" der
  • Himmet ve teveccüh — Pîr'in manevi desteğine inanç
  • Salavât-ı Gavsiyye — Geylânî'ye ithafen okunan ayrı vird
  • Halka zikri — Ayakta veya oturarak yapılan yüksek sesli zikir (devrân bazı kollarda)

Yayılması

Kâdirîlik Bağdat'tan çıkıp:

  • Hindistan alt kıtası (Bengal, Sind, Pencap) — Muhammed Gavs Gvalyûrî, Şah Abdulkâdir Dihlevî
  • Kuzey Afrika (Fas, Cezayir, Sudan) — Abdülkâdir el-Cezâirî direnişi bu gelenektendir
  • Anadolu ve Balkanlar — İsmâil Rûmî (Pîr-i Sânî) 17. yy. İstanbul'a getirdi
  • Güneydoğu Asya (Endonezya, Malezya)

şeklinde geniş bir coğrafyaya yayıldı.

Anadolu Kadirîliği

İsmâil Rûmî (ö. 1041/1631), "Pîr-i Sânî-yi Kâdiriyye-i Rûm" unvanıyla Kadirîliği Osmanlı başkentine taşıdı. Tophane'deki Kâdirîhâne (Kadiri Âsitânesi) Osmanlı'nın baş Kâdirî dergâhı oldu. Anadolu'da pek çok şubesi türedi; Eşrefoğlu Rûmî (ö. 874/1469 civarı) de bu geleneğin erken Anadolu temsilcisidir.

Önemli Kollar

  • Rûmiyye (İsmâil Rûmî) — Anadolu
  • Eşrefiyye (Eşrefoğlu Rûmî)
  • Hâlisiyye (Abdurrahman Hâlis Talabânî) — Kerkük merkezli
  • Ezheriyye, Kemâliyye, Müşteriyye — çeşitli bölgeler
  • Semâ'iyye — semâ uygulamasını benimseyen kol

Belirgin Uygulamalar

Bazı Kâdirî kollarında semâ, devrân, darb-ı şîş (şişle beden geçirme) gibi uygulamalar görülür; ancak klasik Kâdirîlik bunları zorunlu görmez. Ana vurgu Abdülkâdir Geylânî'ye nispet edilen evrâd ve salavâtların okunmasıdır.

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

  • Abdülkâdir Geylânî, el-Gunye li-tâlibî tarîki'l-Hak
  • Geylânî, Fütûhu'l-Gayb
  • Dihlevî, Behcetü'l-esrâr
  • TDV İslam Ansiklopedisi, "Kādiriyye" maddesi

Bu Kavram'in Gectigi Eserler

Terzi Baba (Cilt 1)
Terzi Baba (Cilt 1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

...nü ile) daha önce kadiri bir şeyhin kemalatının tasdiğinde ona cemaat olduk, hatta kadiriliğin bir yıl-dızı vardır (bunu der demez bende o yıldızla ilgili şuhud açıld...

12 Terzi Baba 1

Îmân ve İkân
Îmân ve İkân

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

...mdi bu geçişten sonra, îmânla ilgili bir mevzu var onun için bunu okudum RÜYA 23/04/2003 Büyük bir muhabbet ile küçük bir erkek çocuğunun himayesi ve bakımı ile meşgul olduğumu görüyorum. Sonra bana üç harf...

72 Îmân VE Îkân

Vahiy ve Cebrâîl
Vahiy ve Cebrâîl
3x

am ederek “kadiri’yül kadiri” “kadiriyet ne ise, ben onun ka-diriyim sırrı .” Devam ederek, “sen neden elinin hem üstünü, hem de elinin içini öpüyorsun? elinin üstünü öpmekle, “ell vesile sırrını” “sı

Vahiy ve Cebrâîl

Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)
Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

...lmuş müsade ederseniz yanınıza oturabilir miyim? Diyorum. Buyur evlâdım otur diyor. Efendi Babamın yanın oturuyorum... (Askerde tezkereciler boş yer oldu mu? Alt kura sevdikleri veya hemşerilerini yanına ot...

164 2 Esmâ’ül Hüsna

Karagün Dostuyum (Cilt 2)
Karagün Dostuyum (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...Cenâb-ı Hak ve kadiri mutlak hazretleri evvelâ insana âşık oldu da ona lâzım olan her şeyi ve bu âlemi yarattı. Bu aşk evvelâ erkeklik, kadınlık şeklinde tecelli ett...

85 Karagün Dostuyum (ii)

Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6)
Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...bize ulaştı. Kayıtları dinleyip mevzu ile ilgili yerleri tesbit edip, iki kısa bölüm halinde yazı kaydına dönüştürdüm, dökümanları aşağıdadır, yeri gelince yorumları yapılacaktır. (T.B.) ------------------...

172 6 Ru ya Mana Alemi Tuzak Mekr Hileli Zuhuratlar

Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye
Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...ünkü tatbikat sıradan bir kişiden değil, Mürşid-i Kamil, manevi, rabbani gözüken bir tatbikat içinde olmaktadır. Şu halde biz edeben buna uygun mudur?..., değil midir?... diye bir şey söylememiz mümkün deği...

89 6 her ey merkez nde mi hik yesi

Fussilet Sûresi
Fussilet Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...dileseydi, demek sûreti ile Rabb’ı kabul etmekteler leenzele melâiketen, bunu yapabileceğini de biliyorlardı ancak rabb’ın yaptığı işlerini beğenmediklerini ifade ediyorlardı. feinnâ bimâ ursiltum bihî kâf...

96 41 Fussi̇let-Sûresi̇

Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)
Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...Bunun ne ma’nâya geldiğini anlamadım. Belki bu kütüphaneden 500 eser okumuşumdur. Bu kitâblar ile alâkalı tek sorum bu oldu. Birçok değişik târîkat zikrine katıldım. Bu kişi ile İstanbul’da girmediğim çıkma...

126 14 1 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol

Kamer Sûresi
Kamer Sûresi

...r. Ancak bunlardan gerçek ma’nâ da idrak ve irfan ehilleri faydalanırlar. Diğer zâhir ehli ilim sahipleri ise, âyetleri lâfzi tenzih üzere değerlendirdiklerinden ve Hakk’ı ötelere zaman ve mekân üzerine yük...

261 54 44 Ku Ker Yol Kamer Sûresi Murat Derûni

Haşr Sûresi
Haşr Sûresi

...اِلَهَ اِﻻّ اللهُ) “Lâ İlâhe İllâ Allah”, “Kelime-i Tevhid” zikrini mide boşluğunda nefesi haps ederek ve sayıyı (21)’ e kadar çıkarmak üzere “Nefy İspat zikri” denilen sistemi Nakşibendî yoluna getirmiştir...

265 59 48 Ku Ker Yol Haşr Sûresi Murat Derûni

Genç ve Elmas Dosyası
Genç ve Elmas Dosyası

Terzibaba - Necdet Ardıç

...amdülillâh...... Al-i İmrân (3) Sûresi 19 ncu Âyet-i Kerime’si mealen: “ALLAH’ın indindeki din İSLÂM” dır. Bu Âyet-i Kerime ile beşeriyetin indindeki değil ALLAH’ın indindeki İslâmı anlama ve yaşama şuuruna...

27 Gen ve elmas dosyas

Reşahât — Aynü'l-Hayât
Reşahât — Aynü'l-Hayât

Terzibaba - Necdet Ardıç

...rucunu şöyle tut. Fıkhî anlamda fıkhî mertebeden olacaktır. Bulundukları yer o zaman tarikat isminde olan şeriat mertebesidir. Ama gerçek mâ’nâda Hakk yolunun tarîki olanlar ise bunda müşterektir. Yâni kulun y...

65 Reşahat Ayn-EL Hayat

Mektuplarda Yolculuk — M. Nusret Tura
Mektuplarda Yolculuk — M. Nusret Tura

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ndi, müridi olan Sabri Bey’in zuhûrâtlarını ta­bir etmektedir. Seyr-i sülûk’te olan bir müridin o an içinde bulunduğu hal, rüya veya yakaza halindeyken gördüğü şeylerle remzî (sembolik) olarak ortaya konur....

82 Mektuplarda yolculuk M.Nus Tura

Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)
Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ti çeken asıl husus; bir zâtın yani mürşid-i kâmilin gelerek rüyanın sahibine yol göstermesi, onu insanları uyarmaya, irşada sevketmesidir. Dolayısıyla burada aslolan mürşid-i kâmildir. Rüyanın sahibi eğer...

Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2

Kevkeb — Yıldız
Kevkeb — Yıldız

Terzibaba - Necdet Ardıç

...en bir (Kadiri) kardeşimizin zuhuratına yaptığımız izahat notlarını da faydalı olur düşüncesiyle 43 gönderiyorum. Belki başka bir vesile ile daha evvelce göndermiş de...

Kevkeb Yıldız

Tevbe Sûresi
Tevbe Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

...nefesi haps ederek ve sayıyı (21)’ e kadar çıkarmak üzere “Nefy İspat zikri” denilen sistemi Nakşibendî yoluna getirmiştir. Yalnız burada şu durum oluşmaktadır. (ﻻَ اِلَهَ اِﻻّ اللهُ) “Lâ İlâhe İllâ Allah”...

Tevbe Suresi

Tuhfetu'l-Uşşâkî
Tuhfetu'l-Uşşâkî

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ibendim, nakşi kalbim külli yevmin şan olur. Şazeliyem kim harim-i hazretin seyyarıyem Bedeviyem feyzi vahdet feyzime feyzan olur. Hem Rufaiyem bana semm-i nüfus etmez eser, Sırrı-ı Sadiyem saadet ruh'u kal...

08 Tuhfetul Ussaki

Esintiler (4)
Esintiler (4)

Terzibaba - Necdet Ardıç

.... Ancak şöyle bir şey daha ilâve edilebilir. Gemi derya vasıtasıdır, ilim deryasında gitmektir. (a-573) sayı değerinin ortasındaki nefis mertebelerinin 7 sini kaldırır isek geriye “a-53” A/Ulûhiyeti, 53 ise...

170 4 Esi̇nti̇ler

İnşikâk Sûresi
İnşikâk Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

...eder, isteyen kabul etmez. Ama bu velâyet elini tutmaya ihtiyaç vardır. Tutmasa ne olur bir şey olmaz ama Muhammedi–Îsevi mertebesinden yukarı çıkamaz… Burada oluşan iki matematiksel ifâde vardır… 1 4’e ula...

178 84 İ̇nşi̇kâk Sûresi̇

Terzi Baba (Cilt 2)
Terzi Baba (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...bir hanım kardeşimize beyan ederek çok az bilinen bir ismidir. Usta kelime ma’nâsı itibarıyla, bir zanaat dalında bilgelik, mahirlik, ve o işi mükemmellik seviyesinde yapabilenlerin aldığı sıfattır. Esasen...

39 Terzi Baba 2

Aşk ve İrfân Yolunda
Aşk ve İrfân Yolunda

Terzibaba - Necdet Ardıç

...rdı. Bu ses kayıtları Necdet Efendi’de mevcuttur. [175] Eserde dikkat çeken bir husus ise halk arasında da bilinen, güftesi ve bestesi “Tahsine Hanım”a ait olduğu kabul edilen, “Erler Demine Destur Alalım”...

103 Aşk VE İ̇rfan Yolunda

Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri
Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri

Terzibaba - Necdet Ardıç

...değildir.” Çünkü kendisi. (Lâ yüs’elü ammâ yef’al ve hüm yüs’elün)  (21/23) Allah Teâlâ yapacağından sual olunmaz, onlar ise sual olunurlar. Hükmü ile ahr...

54 90 Beled-Şems-leyl-Duhâ-İnşirâh

Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)
Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...r. Câminin, Dergâhın, Zâviyenin, Medresenin, hattâ, evin veya her hangi bir kapının eşiğine, oraya bir sevgili yüz sürmüştür, o yüzün orada aks-i vardır, o yüzden kapı eşiklerine basılmaz, yüz sürülür, geçmek...

108 3 Ru ya Mana Alemi Terzi Baba ile ilgili zuhuratlar

Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)
Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ir. Yalnız burada şu durum oluşmaktadır. (ﻻَ اِلَهَ اِﻻّ اللهُ) “Lâ İlâhe İllâ Allah”, Kelime-i Tevhid zikri Cehri yâni seslidir. Kâlb, Rûh, Sır, Hafî, Ahfâ letâifleri (Lâtif esmâsı) üzere yapılan (اَللهُ)...

127 15 2 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol

Sohbet Arası Sohbetler (23)
Sohbet Arası Sohbetler (23)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...nne hem Baba tarafından Kadiri ve Celveti sonuçta olarak Şeyhim diye söyledi. Sen dedi bak Hazreti Pir'e daha işte genç yaşında mısır kadısı diye söyledi. İlmihal Fık...

155 23 Sohbet aras sohbetler

Divan 3
Divan 3

Terzibaba - Necdet Ardıç

...i tarîkat te’sîriyle meşâyıh-ı kirâm-ı Kâdiriyye’den Ali Rızâ Efendi’ye intisâb ve bir müddet onun hizmetinde bulunmakla kâm-yâb oldu. Ali Rızâ Efendi’nin sohbet ve irşâ...

16 Divan 3

DVT-C001 (Ses Kaydı)
DVT-C001 (Ses Kaydı)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...rdı. Bu ses kayıtları Necdet Efendi’de mevcuttur. [175] Eserde dikkat çeken bir husus ise halk arasında da bilinen, güftesi ve bestesi “Tahsine Hanım”a ait olduğu kabul edilen, “Erler Demine Destur Alalım”...

1772747276481 DVT C001.MP3

Hz. Peygamber'i Rüyada Görmek
Hz. Peygamber'i Rüyada Görmek

Terzibaba - Necdet Ardıç

...uluğunu yapmış, bir kişinin böyle bir davranışta ve sözde bulunmasının ihtimal dairesinde olmadığı düşü-nülmektedir. Câminin, Dergâhın, Zâviyenin, Medresenin, hattâ, evin veya her hangi bir kapının eşiğine, or...

18 Hz.Pey.R ya da.g rmek

Ahzâb Sûresi
Ahzâb Sûresi

...lnız burada şu durum oluşmaktadır. (ﻻَ اِلَهَ اِﻻّ اللهُ) “Lâ İlâhe İllâ Allah”, Kelime-i Tevhid zikri Cehri yâni seslidir. Kâlb, Rûh, Sır, Hafî, Ahfâ letâifleri (Lâtif esmâsı) üzere yapılan (اَللهُ) Allah...

243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi Murat Deruni

Secde Sûresi
Secde Sûresi

...elâleddîn-i Rûmî 12. Bayramiyye : Pîri Hacı Bayram-ı Velî Bu tasavvuf erbabı zatların bazılarının bugünde devam eden yolları ve her asırda yaşayan bir Pîri vardır. Lakin Tarikat ten gaye sadece o yola mensup o...

256 32 Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan