Vecd
✓ OnaylıVecd (الوجد), tasavvufî tecrübenin **en içsel ve en zorlu kavramlarından biridir**. Sözlük anlamı "bulma, ulaşma, kavuşma"dır.
Tanım
Vecd (الوجد), tasavvufî tecrübenin en içsel ve en zorlu kavramlarından biridir. Sözlük anlamı "bulma, ulaşma, kavuşma"dır. Sufî ıstılâhında ise sâlikin kalbine ânî olarak gelen ilâhî vâridâttan dolayı duyduğu manevî coşku ya da cezbe hâlidir. Vecd ne irâde ile elde edilir ne de irâde ile sürdürülür — Hakk'ın ânî bir lütfu, kalbin bulma ânıdır.
İştikāk İçsel Anlamı
"Vecd" kökü Arapça'da iki ana anlam taşır:
- Bulma (vücûd'dan) — yitirilen bir şeyin tekrar bulunması.
Hâl ve Makam Ayrımı
Klasik tasavvuf vecdi hâl sınıf yerleştirir, makama değil. Bu ayrım kritiktir:
- Makam: Kulun çabasıyla kazandığı, kalıcı manevî mertebe. Sıralıdır: tevbe → vera → zühd → fakr → sabır → tevekkül → rızâ.
- Hâl: Hakk'ın kalbe lütfettiği, geçici ve irâde dışı bir tecrübe.
Vecdin İki Türü
Klasik kaynaklar vecdi iki türde inceler:
Bu Kavram'in Gectigi Eserler
Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“Allah’ın tecellisi oldu anlamındadır fakat genelde vecd denilen şeye gelindiğinde eğer kişi eğitilmemiş ise nefsani olur yani vecd nefsinde tecelli eder, aslında o vecd’in ruhunda tecelli etmesi...”
GÖNÜLDEN ESİNTİLER:
“...lata ve hatâya düşürücü hayâl ile olduğu vakit dahi mûcib-i vecd olur ise de, bu vecd Habîr ve Basîr olan ma’şûk-ı hakîkîye âşık olan âşığın vecdi gibi değildir. O âşığın hâli, karanlıkta ma’şûk zannıyla...”
Sayfa 47
Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“Bin vecd ile döner tavaf derler Yarab af af. Bir harika'yı mihverdir o, Azameti Kibriya'dır o, Saltanat'ı ilahi'dir o, Bin vecd ile döner tavaf derl...”
Sayfa 38
Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...d ahvâli yoksa sakın bilgisizlikle taklide uyup kâfir olma! Vecd, vecede bulma manasınadır. Vecd gelmesi, kendi öz v”
Sayfa 272
Bilgiler
- era
- klasik
- arabic
- الوجد
- domain
- tasavvuf
- related_to
- hal,sekr,kabz,bast