İçeriğe atla

Bakara 152 ayeti Terzibaba çizgisinde nasıl şerh edilir?

Ayet-TasavvufOrta düzey0 görüntülenme7 kaynak
Kısa cevap

Terzibaba çizgisinde Bakara Sûresi 152. ayetindeki "Fezküruni ez kürküm veşküru li ve la tekfürun" (Öyle ise beni zikredin ki ben de sizi zikredeyim. Ve bana şükredin ve beni inkâr etmeyin) ifadesi, sâlikin Allah'ı zikretmesiyle ilâhî zikre mazhar olması ve bu hâlin şükürle pekiştirilerek nankörlükten uzak durulması gerektiğini vurgular. Bu ayet, Terzibaba'nın tasavvufî irfan geleneğini modern döneme taşıyan eserlerinde ve sohbetlerinde önemli bir yer tutar¹·². Ayet, özellikle nefs-i marziyye mertebesindeki sâlikin beşerî varlığından sıyrılma çabasını ve Hak'tan aldığı emaneti taşıma vasfını (halîfelik) hatırlatır³.

Detaylı cevap

Terzibaba Necdet Ardıç, Bakara Sûresi 152. ayetini tasavvufî sülûkun önemli bir ilkesi olarak şerh eder. Ayetteki "Beni zikredin, ben de sizi zikredeyim" kısmı, kulun Allah'ı anmasının, Allah'ın da kulu anmasıyla karşılık bulduğunu ifade eder⁴·⁵. Bu zikir, sadece dille yapılan bir anma değil, aynı zamanda kalple ve tüm varlıkla Hakk'a yöneliştir. Sâlikin bu zikri, onu nefs-i marziyye mertebesine taşır. Nefs-i marziyye, râziyye ve sâfiyye olmak üzere iki vecheye sahiptir. Bu mertebede sâlik, beşerî varlığından tam olarak sıyrılamamış olsa da, bu hâlin sonuna gelmiş sayılır ve eski hâllerine dönmemeye gayret eder³.

Ayetin devamındaki "Bana şükredin nankörlük etmeyin" emri ise, zikrin getirdiği ilâhî lütuflara karşı şükran duygusu içinde olmayı ve nankörlükten kaçınmayı öğütler⁶. Bu şükür, Allah'ın verdiği nimetleri idrak etmek ve onları Hakk'ın rızasına uygun kullanmaktır. Terzibaba'nın öğretisinde, halîfelik kavramı da bu bağlamda ele alınır. İnsan, Hak'tan aldığı emaneti taşıma vasfına sahip bir halîfedir. Bu emaneti hakkıyla yerine getirmek, Allah'ı zikretmek ve O'na şükretmekle mümkündür. Terzibaba, İbn Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem'i ve Mevlânâ'nın Mesnevî'si gibi eserleri şerh ederek, bu tür ayetlerin derin tasavvufî anlamlarını günümüz insanının anlayabileceği bir dille açıklamıştır⁷. Bu şerhler, Bakara 152. ayetinin sadece bir emir değil, aynı zamanda sâlikin mânevî yolculuğunda ilerlemesini sağlayan bir rehber olduğunu ortaya koyar.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Secde Sûresi · s.82“Konuyla ilgili olarak İz-Terzibaba ‘nın Bakara Suresi Tefsiri ‘nden iki farklı ayeti ele alalım T.O.Muharrem Halil-İz:”Oku
  2. 2Bakara Dosyası · s.32“Bakaremizi kurban ederek, hâkikatinin her birerlerimizde zuhura çıkarak Cenâb-ı Allah’a kurbiyyet kazanmamız niyazıyla muhabbetle ellerinizden öperiz... 17 Zilk”Oku
  3. 3Aşk ve İrfân Yolunda · s.163“Bakara sûresi 152.âyetinde “Öyle ise beni zikredin ki ben de sizi zikredeyim. Ve bana şükredin ve beni inkâr etmeyin.” bu konuya işaret vardır. Yaşantısı: Nefs-”Oku
  4. 4Fecr Sûresi · s.54“Kûr’ân-ı Kerîm; Bakara Sûresi; (2/152) Âyetinde bu hâle işaret vardır.  (Fezküruni ezkürküm ”Oku
  5. 5İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.44“Kûr’ân-ı Keriym; Bakara Sûresi; (2/152) Âyetinde bu hâle işaret vardır. ”Oku
  6. 6Hûd Sûresi · s.20“Bakara suresi, 152. Ayette Hak Taala “…Bana şükredin; sakın bana nankörlük etmeyin” buyurmuştur. “Allah’ın rahmetinden ancak kafirlerin ümit kesecekleri” Yusuf ”Oku
  7. 7Secde Sûresi · s.154“Bugün İz-Terzibaba Uşşâki geleneğinden yetişen bir Pir olmasına karşın sadece Uşşâki yolunu yaşatmıyor. İbni Arabi nin Fusüs-ül Hikem eserini, Mevlana’nın Mesne”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.