Bakara 152 ayetinin Terzibaba'ya göre amelî yansıması nedir?

Bakara Sûresi 152. âyeti, tasavvufî sülûkun önemli bir aşamasına, özellikle de nefs-i marziyye mertebesine işaret eder. Bu mertebe, sâlikin henüz beşerî varlığından tamamen sıyrılamadığı, ancak eski hâllerine dönmemeye çalıştığı bir hâli ifade eder¹·². Âyetin ilk kısmı olan "Fezküruni ez kürküm" (Beni zikredin ki ben de sizi zikredeyim), kulun Hakk'ı anmasının, Hakk'ın da kulunu anmasıyla karşılık bulduğunu gösterir. Bu, karşılıklı bir ilişkiyi ve Hakk'ın kuluna olan teveccühünü vurgular.

Âyetin devamındaki "veşküru li ve la tekfürun" (Bana şükredin ve beni inkâr etmeyin) ifadesi ise şükrün önemini ve nankörlükten sakınmayı emreder⁴. Enfüsî yönden bakıldığında, bu âyet sâlikin geçmişteki gafletle geçen ömrüne duyduğu hasreti tasvir eder. Bu hasret, tevbenin ve inâbenin başlangıcıdır. Hakikî sâlik, bu hasreti dünyada iken yaşar ki, ahirette faydasız bir pişmanlıktan kurtulsun³. Dünya, amel yurdu (dâru'l-amel) iken, ahiret karşılık yurdudur (dâru'l-cezâ). Bu nedenle, sâlikin bu dünyada iken amel etmesi ve tövbe ile hasretini faydalı bir eyleme dönüştürmesi gerekir. Bu bağlamda, nefsin akla bağlanarak yaşanması ve yedi nefs mertebesinin salih amellerle sırât-ı müstakîm üzere yaşanması kemâlâtın zuhuruna vesile olur⁵.