İçeriğe atla

Bakara 156 ayeti hangi Fass ile bağlanır ve neden?

Ayet-TasavvufOrta düzey4 görüntülenme7 kaynak
Kısa cevap

Bakara Sûresi 156. ayet, "İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râci'ûn" (Şüphesiz biz Allah'tanız ve şüphesiz O'na döneceğiz) ifadesiyle, Fusûsu'l-Hikem'deki İsmail Fassı'nın temel konularından olan "teslim-rıza ekseni" ve "Rabb-ı hâs" kavramlarıyla doğrudan ilişkilidir. Bu ayet, varlığın Allah'tan geldiğini ve O'na döneceğini ifade ederek, sâlikin musibetler karşısında dahi Allah'a tam bir teslimiyet ve rıza göstermesi gerektiğini vurgular. Bu teslimiyet, İsmail Fassı'nda işlenen "hikmet-i aliyye" ve "ma'rifet-i Rabbâniyye"nin bir tezahürüdür; zira ayet, zât mertebesi için olduğunun idrakını ve Allah'a kalbolma anlayışını ortaya koyar¹·².

Detaylı cevap

Bakara Sûresi 156. ayet, "Şüphesiz biz Allah'tanız ve şüphesiz O'na döneceğiz" anlamıyla, tasavvufta varlığın başlangıcı ve sonu hakkındaki temel hakikati dile getirir¹. Bu ayet, özellikle musibet anlarında müminlerin sığınacağı bir teslimiyet ve rıza makamını işaret eder³. Bu teslimiyet hali, Fusûsu'l-Hikem'in İsmail Fassı'nda ele alınan "hikmet-i aliyye" ile örtüşür. İsmail Fassı, saîd olmanın sırrını, her kulun özel Rabbi olan "Rabb-ı hâs" ile olan ilişkisini ve "ma'rifet-i Rabbâniyye"yi teslimiyet ve rıza ekseninde inceler⁴. Ayette geçen "innâ lillâhi" ifadesi, varlığın Allah'a ait olduğunu, "innâ ileyhi râci'ûn" ise varlığın nihai dönüş yerinin yine Allah olduğunu belirtir⁵·². Bu dönüş, sadece fiziksel bir son değil, aynı zamanda zât mertebesine yönelik bir idrakı ve Allah'a kalbolma anlayışını ifade eder²·⁶. İsmail Fassı'ndaki "vuslat" kavramı da bu dönüşün, yani Hakk'a kavuşmanın seyrin nihayeti olduğunu gösterir⁷. Dolayısıyla, Bakara 156. ayet, İsmail Fassı'nın merkezinde yer alan teslimiyet, rıza ve Allah'a dönüş hakikatiyle güçlü bir bağ kurar. Musibetler karşısında dahi bu hakikati idrak etmek, sâlikin Hak ile olan ilişkisinde derin bir ma'rifet ve vuslat makamına ulaşmasına vesile olur.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Terzi Baba (Cilt 1) · s.275“Bakara Sûresi (2)/156 ayetinde,    inna lillahi ve inna ileyhi raci’une ayeti celilesi koro halinde terennüm edil”Oku
  2. 2Necm (Yıldız) Sûresi · s.102“(Bakara Sûresi 2/156 âyette)    kalu inna lillâhi ve inna ileyhi raci’une “Biz Allah içiniz ve biz sonund”Oku
  3. 3Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11 · s.61“ayetinden, Yani, o zerreden kendiliğinden meydana gelen hareket, tabiat ve sükûnet ortadan kalkıp, artık onun eli, sıfatları ve hareketleri Hak ile meydana geld”Oku
  4. 4İsmail Fassı,
  5. 5Kâf Sûresi · s.169“Dönüş de bize yani zatımızadır ifadesi ile zâti âyetlerdendir. Bu dönüşü vakıf olabilmek için de Bakara sûresi 156. Âyetin daha bugünden anlaşılması gerelidir.”Oku
  6. 6Terzi Baba (Cilt 1) · s.346“(Bakara Sûresi 2/156 âyette)    kalu inna lillâhi ve inna ileyhi raci’une “Biz Allah içiniz ve biz sonund”Oku
  7. 7Vuslat,
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.