İçeriğe atla

Bakara 156 ayetinin irfânî yorumu nedir?

Ayet-TasavvufOrta düzey0 görüntülenme9 kaynak
Kısa cevap

Bakara Suresi 156. ayetinin irfânî yorumu, sâlikin Allah'tan geldiği ve O'na döneceği şuurunu idrak etmesidir. "İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râci'ûn" (Biz Allah içiniz ve O'na dönücüleriz) ifadesi, irfan ehlinin ağzından çıkan, Hakk'a rücû şuurunu beyan eden bir ayettir¹. Bu ayet, müminlerin musibet anında dahi Allah'a aidiyetlerini ve nihai dönüşlerini hatırlamalarını sağlayan, zâtî hakikatleri barındıran bir ifadedir². Kamil insanın lisanından nakledilen bu söz, kulun ilahi ahlakla ahlaklanmasının ve Hakk'ın nuruyla renklenmesinin bir göstergesidir (Sıbgatullah).

Detaylı cevap

Bakara Suresi 156. ayet, tasavvufî ve irfânî açıdan kulun varoluşsal hakikatini ve nihai gayesini ifade eder. Ayette geçen "innâ lillâhi" (Biz Allah içiniz) ifadesi, irfan ehli ve kamil insanların kendilerini ifade eden kimlikleridir; onlar hep birlikte "bir olan bizler"dir². Bu kısım, varlığın Allah'a ait olduğunu, kulun Allah'ın mülkü olduğunu ve O'nun için var olduğunu vurgular³. "İnnâ" kelimesinin "kesin biz" anlamı, bu aidiyetin zât mertebesi için olduğunun idrakını ortaya koyar⁴·⁵·⁶.

Ayetin ikinci kısmı olan "ve innâ ileyhi râci'ûn" (ve biz sonunda O'na döneceğiz) ise, kulun Allah'a olan dönüşünü, O'na kalbolma idrakını ifade eder⁴·⁵·⁶. Bu dönüş, sadece ölümle gerçekleşen fiziksel bir dönüş değil, aynı zamanda sâlikin Hakk'a doğru manevi bir seyr ü sülûk ile ilerlemesi ve O'na vâsıl olmasıdır⁷. Beyazıd-ı Bestami'nin bu ayet okunduğunda "Şimdi neredeyiz?" diye sorması, bu dönüş şuurunun her an canlı tutulması gerektiğini gösterir⁸. İbn'ül Arabi de "Evet, Allah'tan geldik, O'na dönüyoruz" diyerek bu hakikati teyit eder⁸. Bu ayet, müminlerin başlarına bir musibet geldiğinde dahi, Allah'a olan aidiyetlerini ve O'na dönüşlerini hatırlayarak teslimiyet göstermelerini öğütler⁹·². Bu idrak, kulun ilahi ahlakla ahlaklanmasının ve Hakk'ın nuruyla renklenmesinin bir tezahürüdür (Sıbgatullah).

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye · s.170“ا اِنَّا لِلَّهِ وَاِنّاَۤ اِلَيْهِ رَاجِعُونَ 2/156, “Biz Allah içiniz ve Allah’a dönücüleriz” Bunu diyen kimseler irfan ehlidir. Bu ayetler irfan ehlinin ağzı”Oku
  2. 2Fussilet Sûresi · s.79“Bâtınî olan ilâhî ilim nimetini alanlar ise. (2/156) ( Ellezine iza esabethüm musîbetün, kâlû innâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûne ) Onlar ki başlarına bir musib”Oku
  3. 3Terzi Baba (Cilt 1) · s.275“Bakara Sûresi (2)/156 ayetinde,    inna lillahi ve inna ileyhi raci’une ayeti celilesi koro halinde terennüm edil”Oku
  4. 4Enbiyâ Sûresi · s.49“(Bakara Sûresi 2/156 âyette) kalu inna lillâhi ve inna ileyhi raci’une “Biz Allah içiniz ve biz sonunda ona döneceğiz” derler. Bu şekilde “innâ (kesin biz) ” zâ”Oku
  5. 5Necm (Yıldız) Sûresi · s.102“(Bakara Sûresi 2/156 âyette)    kalu inna lillâhi ve inna ileyhi raci’une “Biz Allah içiniz ve biz sonund”Oku
  6. 6Terzi Baba (Cilt 1) · s.346“(Bakara Sûresi 2/156 âyette)    kalu inna lillâhi ve inna ileyhi raci’une “Biz Allah içiniz ve biz sonund”Oku
  7. 7Kâf Sûresi · s.169“Dönüş de bize yani zatımızadır ifadesi ile zâti âyetlerdendir. Bu dönüşü vakıf olabilmek için de Bakara sûresi 156. Âyetin daha bugünden anlaşılması gerelidir.”Oku
  8. 8Hûd Sûresi · s.8“Ayet “ircıi ile Rabbike” Rabbine dön! Emrinin mutlaka olacağını gösteriyor. “Gelirler bir bir, giderler bir bir, kalır yalnız BİR” denir. Ayetler hem yaşadığımı”Oku
  9. 9İnşikâk Sûresi · s.62“Ama mü’minlerin ahirinde dönecekleri neresidir denilirse Bakara sûresi 156. Âyeti okumakta fayda vardır… الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُم مُّصِيبَةٌ قَالُواْ إِنَّا”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.